Tíminn - 28.02.1990, Qupperneq 10

18 Tíminn
Miðvikudagur 28. febrúar 1990
llllllllllllllllllllllllllll DAGBÓK
Háskólatónleikar
í Norræna húsinu
Gunnar Kvaran scllóleikari og Dagný
Björgvinsdóttir píanóleikarí leika á
Háskólatónleikum í Norræna húsinu í
dag, miðvikudaginn 28. febr. kl. 12:30.
Pau Gunnar og Dagný leika sónötu í
D-moll eftir Schostakovivish.
Gunnar Kvaran hóf 12 ára gamall nám
í sellóleik við Tónlistarskólann í Reykja-
vík hjá Einari Vigfússyni. Síðan stundaði
hann framhaldsnám hjá Erling Blöndal-
Bengtson við Konunglega Tónlistarskól-
ann í Kaupmannahöfn, þar sem hann
vann tónlistarverðlaun, sem kennd eru
við danska tónskáldið Gade og einnig
verðlaun Legatssjóðs Tónlistarháskólans
fyrir leik sinn. Eftir að Gunnar kom í
fyrsta sinn fram opinberlega í Danmörku
BÍLALEIGA
með útibú allt í kringum
landið, gera þér mögulegt
að leigja bíl á einum staó
og skila honum á öðrum
Reykjavík
91-686915
Akureyri
96-21715
Pöntum bíla erlendis
interRent
Europcar
Gunnar Kvaran
1971 var honum boðin þátttaka í meist-
arakúrsum, bæði á Ítalíu og í Danmörku,
hjá sellóleikurunum Andre Navarra og
Gregor Piatigorski.
Gunnar Kvaran hefur komið fram sem
einleikari og leikið með kammerhljóm-
sveitum á Norðurlöndunum, og víða í
Evrópu. Hann hefur verið einleikari með
Sinfóníuhljómsveit Islands, með Camer-
ata Lysy, Tívolíhljómsveitinni í Kaup-
mannahöfn og fleiri hljómsveitum í Dan-
mörku. Gunnar er deildarstjóri strengja-
deildar Tónlistarskólans í Reykjavík.
Síðustu tvö árin hefur hann haldið tón-
leika í Bandaríkjunum og Kanada og
kennt við Manchester Music Festival í
Vermont í Bandaríkjunum.
Dagný Björgvinsdóttir er Reykvíking-
ur og stundaði nám í Tónlistarskólanum
í Reykjavík, en kennarar hennar voru
Arndís Steingrímsdóttir og Margrét Ei-
ríksdótir. Dagný lauk burtfararprófi í
píanóleik 1981 og píanókennaraprófi
sama ár. Eftir það naut hún leiðsagnar
Árna Kristjánssonar píanóleikara um
tveggja ára skeið, en fór síðan utan til
náms í kammermúsik við Guildhall Scho-
ol of Music í London.
Dagný starfar sem kennari við Tón-
menntaskólann í Reykjavík.
Framsóknarvist
veröur spiluð sunnudaginn 4. mars n.k. í
Danshöllinni (Þórscafé) kl. 14.00.
Veitt verða þrenn verðlaun karla og kvenna.
Guðmundur Bjarnason heilbrigðis- og trygg-
ingamálaráðherra flytur stutt ávarp í kaffihléi.
Framsóknarfélag Reykjavíkur
Bændur!
Hver vill skrifast á við þrítuga konu sem vinnur á stórbýli í Norður
Englandi. Því miðurkann ég enga íslensku. Hafið samband viðTracy
Curwen, South Lodge, Newborough Lodge, Newbrough, Hexham,
Northumberland NE47 5At, England.
Hjólhýsi óskast
Hef hug a áð kaupa hjólhýsi. Ýmsar gerðir koma
til greina.
Upplýsingar í síma 91-31041 eftir kl. 17.30.
Útboð
Innkaupastofnun Reykjavíkurborgar, f.h. Vatnsveitu Reykjavíkur,
óskar eftir tilboðum í renniloka (solid vedge gate valves).
Útboðsgögn verða afhent á skrifstofu vorri, Fríkirkjuvegi 3, Reykjavik.
Tilboðin verða opnuð á sama stað, fimmtudaginn 29. mars 1990, kl.
14.00.
INNKAUPASTOFNUN REYKJAVIKURBORGAR
Frikirkjuvegi 3 Simi 25800
t
Við þökkum öllum þeim fjölmörgu sem sýndu okkur samúð og hlýhug
við andlát og útför
Margrétar Hallgrímsdóttur
Flyðrugranda 8, Reykjavik
Sigurlaug J. Hallgrímsdóttir
Margrét J. Guðjónsdóttir Ólafur Marteinsson
Auðbjörg Guðjónsdóttir
Hallgrímur Guðjónsson
Guðný Védís Guðjónsdóttir
Guðmundur Arnaldsson
Ragnheiður Haraldsdóttir
Ólafur Marel Kjartansson
og barnabörn
Árshátíð
Átthagasamtaka Héraðsmanna
Árshátíð Átthagasamtaka Héraðs-
manna verður í Borgartúni 6 laugardag-
inn 3. mars. Húsið er opnað kl. 19:00 en
hátíðin sett kl. 20:00.
Miðasala verður í Domus Medica þann
1. og 2. marskl. 17:00-19:00.
Afhending bókmennta-
verðlauna Norðurlandaráðs
Sænska ljóðskáldið, Tomas Tranströ-
mer hlaut bókmenntaverðlaun Norður-
landaráðs í ár fyrir Ijóðasafnið „För
levande och döda“.
Tomas Tranströmer er fæddur 1931.
Fyrsta Ijóðabók hans, 17 dikter, kom út
þegar hann var 23 ára gamall. í rökstuðn-
ingi dómnefndar bókmenntaverðlaun-
anna segir m.a.: „Með skáldlegu og
hnitmiðuðu tungutaki, þar sem hann
upplifir heiminn sem eina heild, bregður
hann ljósi á duldar víddir tilverunnar og
takmarkalausa möguleika mannsins."
Bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs
verða afhent við hátíðlega athöfn í Borg-
arleikhúsinu miðvikudaginn 28. febrú-
ar.
Stofnfundur Nordklúbbsins
- æskulýðsdeildar
Stofnfundur Nordklúbbsins, æskulýðs-
deildar innan Norræna félagsins, verður
haldinn laugardaginn 3. mars í fundarsal
Norræna hússins kl. 16:00.
Klúbburinn hefur verið starfræktur
undanfarin 2 ár sem skemmtiklúbbur, en
ætlar nú að færa út kvíarnar.
Markmið klúbbsins er að stuðla að
tengslum ungs fólks á Norðurlöndum,
t.d. með ódýrum hópferðum, bæði innan
lands og utan, tungumálanámskeiðum,
þátttöku í í sumarstarfi Nordjobb og
samnorrænum mótum sambærilegra
klúbba á Norðurlöndum.
Þetta er klúbbur fyrir allt fólk undir 35
ára aldri sem hefur áhuga á að kynnast
menningu og íbúum hinna Norðurland-
anna.
Rannveig Fríða Bragadóttir
Rannveig og Jónas í Borgarneskirkju
Tónlistarfélag Borgarfjarðar stendur
fyrir tónleikum í Borgarneskirkju laug-
ard. 3. mars kl. 16:00. Rannveig Fríða
Bragadóttir söngkona og Jónas Ingim-
undarson píanóleikari flytja þar fjöl-
breytta efnisskrá.
Rannveig Fríða Bragadóttir er hér í
stuttri heimsókn, en hún er fastráðin
söngvari við Ríkisóperuna í Vínarborg.
Rannveig Fríða hóf söngnám í Söng-
skólanum í Reykjavík undir leiðsögn
Más Magnússonar. Hún tók stúdentspróf
1982 frá Menntaskólanum við Hamrahlíð
og söng öll árin í kór skólans og einnig
einsöng með kómum. Síðan hélt hún til
Vínar 1982 og lauk þar námi með sér-
stakri viðurkenningu. 1987-’89 varð
Rannveig Fríða meðlimur í Ópemstúdíói
Ríkisóperunnar, en þangað komast mjög
fáir, og hún tók þátt í fjölda ópera og söng
á þeirra vegum á ýmsum tónlistarhátíðum
í Austurríki, þ.á m. á hinum frægu
Salzburgar Osterfestspiele undir stjórn
Herberts von Karajan.
Jónas Ingimundarson
Síðan 1989 hefur Rannveig verið fast-
ráðin við Vínaróperuna og komið fram í
fjölda óperusýninga undir stjóm ýmissa
þekktustu hljómsveitarstjóra heims.
FÍM-salurinn: Sýning á verkum
Arnars Herbertssonar
Félag íslenskra myndlistarmanna
stendur fyrir kynningu á verkum Arnars
Herbertssonar í sýningarsal félagsins að
Garðastræti 6, dagana 23. febrúar til 6.
mars.
„Langt er liðið síðan Arnar hélst síð-
ustu einkasýningu sína, en hann hefur
margoft tekið þátt í samsýningum og
hefur verið starfandi listamaður allt frá
árinu 1967.
Með sýningu á verkum hans vill FÍM
auðsýna listamanninum viðurkenningu
og vekja almenna athygli á verkum hans,“
segir í fréttatilkynningu frá FÍM.
Illlllllllllllll';li minning HHIHIIIH1!:, 1.1:11111111111111111:MllliHHHIHIIHIIH''.iIMHIIIIIIIIIIHIIBITi.'MililiHlllllllllllllllin1,I.IJIIIIIIIIIIIIIIIN1
Dr. phil. Ejnar Munksgaard
Saga íslenskra handrita er um
margt undarleg. Ekki kemur þar
einasta til útlegð þeirra í erlendum
söfnum, hálfgleymd og lítt útgefin,
öld eftir öld. Sú staðreynd að hin
„rotnu kálfskinnsblöð" okkar skulu
yfirhöfuð vera til er ævintýri. Og
saga dr. Munksgaard er óslítanlegur
þráður í lífsvef þess ævintýris.
Dr. Ejnar Munksgaard varfæddur
28. febrúar 1890 í Viborg á Jótlandi
og lést 6. janúar 1948, aðeins tæpra
58 ára að aldri.
Hann byrjaði bóksölunám heima
við þegar á unga aldri, en fór um
tvítugt suður í lönd og vann í
bókaverslunum í Þýskalandi, Sviss
og Frakklandi sjö ár samfellt. Þá
hvarf hann til Kaupmannahafnar og
stofnaði, í samstarfi við Otto Levin,
árið 1917, litla bókaverslun, Levin
& Munksgaard. Versluðu þeir upp-
haflega með gamlar bækur. Brátt
færði fyrirtækið út kvíarnar og skipt-
ist í ýmsar deildir. Tók Levin að sér
pappírsdeildina en við fráfall hans,
árið 1933, keypti dr. Munksgaard
hans hlut í versluninni og bar hún
síðan nafn hans eins, bókaverslun
Munksgaard.
Það mun hafa verið þegar við
upphaf bókaverslunar þeirra félaga
að dr. Munksgaard tók að veita
íslenskum bókum sérstaka athygli.
Leiddi af sjálfu sér forvitni í garð
íslenskra handrita sem þá voru, flest
hver, sem kunnugt er, enn geymd í
Kaupmannahöfn.
Alþingisárið 1930 markar þátta-
skil í lífi dr. Munksgaard sem og
íslenskra fræða. Með hjálp tækni
sem þá var ný réðst hann í fyrstu
ljósprentun íslensks handrits. Varð
Flateyjarbók fyrir valinu. Auðvitað
er að handritið er eitt merkasta rit
okkar Islendinga, en hitt mun einnig
hafa ráðið ákvörðun hans að honum
þótti sérstaklega til handritsins koma
og vitnar rit hans um Flateyjarbók
það glöggt.
Þessi fyrsta ljósprentun varð upp-
hafið að ritröð hans, sem hann síðar
kallaði höfuðverk sitt, Corpus codic-
um islandicorum medii aevi. Urðu
ljósprentanir þessar samtals tuttugu,
þótt honum sjálfum entist ekki æfin
til að sjá fleiri en sautján fullbúnar.
Átjánda og nítjánda bindi munu að
vísu hafa verið frágengnar af honum
Aldarminning
þegar hann lést. Kom ritsafn þetta
út á árunum 1930-1956.
Um þann hug sem íslenskir fræði-
menn höfðu til ritraðar þessarar má
lesa hjá dr. Guðmundi Finnboga-
syni, fyrrum Landsbókaverði, í af-
mælisgrein helgaðri dr. Munksgaard
fimmtugum: „Það, sem afskekktir
íslenskir fræðimenn gáfu af auðlegð
anda síns, verður þannig sýnilegt og
tiltækt hverjum, sem leitar þess á
einhverju hinna stærri bókasafna
víðsvegar um heim. Iðkendur nor-
rænna fræða þurfa nú ekki lengur að
takast langa ferð á hendur til að
ganga úr skugga um, hvað í þessum
handritinu stendur. Þeir geta séð
það í útgáfu Munksgaard."
Þá má einnig telja ljósprentun
hans á elstu prentuðum ritum ís-
lenskum, er hann nefndi Monum-
enta typographica Islandica. Urðu
ritin samtals sjö og komu út á
árunum 1933-1942. Fyrsta ljósprent-
ið f þessari ritröð var þýðing Odds
Gottskálkssonar á Nýja Testament-
inu (frá árinu 1540).
Einnig gaf dr. Munksgaard út
yngri höfunda, meðal annars Ijós-
prent af kvæðum þeirra Bjama
Thorarensen og Jónasar Hallgríms-
sonar (1938). Eru þá ótalin öll þau
rit önnur sem dr. Munksgaard hefir
út gefið. Má þar til að mynda nefna
ýmis ritverk Jóns Helgsonar, Finns
Jónssonar og fleiri.
Máske er þó ótalinn sá þáttur sem
við ættum helst að minnast, en það
er gjafmildi hans. Til dæmis um
hana má nefna að fyrsta ljósprent
sitt, Flateyjarbók, gaf hann ekki
einasta Landsbókasafni íslands
heldur sérhverjum þingmanni, í til-
efni alþingishátíðarinnar. Má einnig
nefna að Landsbókasafn þáði nálægt
4000 rit, þar á meðal öll þau verð-
mætustu, aðgjöffrádr. Munksgaard
áður yfir lauk. Háskólabókasafn bjó
einnig við viðlíka hlýhug frá honum.
Má öllum ljóst vera hver fengur er
að slíkum vini mitt í peningagræðgi
hversdags leikans.
íslendingar hafa sýnt þakklæti sitt
í verki við margvíslegtækifæri. Með-
al annars var hann gerður að heiður-
doktor á 25 ára afmæli Háskóla
íslands, 1936. I ályktun sem fylgdi
með ákvörðuninni segir meðal
annars: „Dr. EjnarMunksgaard hef-
ir með útgáfustarfsemi sinni gert
flestum núlifandi mönnum meira til
þess að vekja eftirtekt á íslenskum
bókmenntum og efla hróður þeirra
víða um lönd... Með rausnarlegum
bókagjöfum til Landsbókasafns ís-
lands og á ýmsan annan veg hefir
hann sýnt fölskvalausan vinarhug til
Islendinga, og hefir menntalíf vort
notið góðs af allri starfsemi hans
beinlínis og óbeinlínis.“
Dr. Ejnar Munksgaard varð ekki
gamall maður, svo sem áður sagði.
Hann var raunar heilsutæpur mestan
hluta sinnar stuttu æfi. En óbrot-
gjaman bautarstein hefir hann reist
sér í minningu þeirra sem ekki hafa
með öllu gleymt íslenskum fræðum.
Hann varð fyrstur manna til að gefa
okkur aftur handrit okkar í marg-
földum skilningi og má vera að
einhverjum hafi verið sárabót að sjá
ljósprent hans augliti til auglitis er
aldrei fékk fmmverkið augum litið.
Hann hreyfði við handritum okkar,
dustaði af þeim rykið og þögnina,
gerði það sýnilegt í hinum stóra
heimi sem okkur var trúað fyrir.
Best hljótum við að rækta minn-
ingu þessa manns með því að sofna
ekki á verðinum, halda ávallt vöku
okkar og vinna arfleifð okkar gagn.
Að lokum skal þess getið að
Landsbókasafn íslands heldur sýn-
ingu í anddyri hússins á helstu útgáf-
um dr. Munksgaard. Var hún opnuð
í gær, aldarafmælisdag dr. Ejnars
Munksgaard.
Þorsteinn Kári Bjarnason.