Lesbók Morgunblaðsins

Ulloq
Ataaseq assigiiaat ilaat
Saqqummersitaq pingaarneq:

Lesbók Morgunblaðsins - 07.10.2006, Qupperneq 13

Lesbók Morgunblaðsins - 07.10.2006, Qupperneq 13
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 7. OKTÓBER 2006 13 Eftir Bergþóru Jónsdóttur begga@mbl.is Meðan Ian Gillan Deep Purplesöngvari plottar næsta reyfara sinn er önnur söngstjarna að að skrifa um annars konar plott – óperuplott. Placido Domingo hefur nefnilega tilkynnt að hann hyggist skrifa óp- erubók. Svo langt eru skrifin komin, að á bókina er kominn titill. Á ensku mun hún heita The Joy of Opera, – eða Óperunautn. Þar ætlar hann að gefa lesendum innsýn í meistarverk óperu- bókmenntanna og útlista hvað það er sem gerir söngvara góða og ákjósan- lega í hin ýmsu hlutverk. „Óperan er mörgum ráðgáta; forvitnilegt og framandi listform. Hún ætti miklu frekar að vera eðlilegur þáttur í dag- legu lífi fólks,“ sagði Domingo í viðtali við BBC á dögunum. Það verður for- leggjarinn WW Norton sem hreppir hnossið, því þótt gríðarlegur fjöldi bókatitla sé til um óperur, hlýtur þessi að seljast vel útá nafn höfund- arins. Óperubók Domingos verður þó ekki í jólapakkanum allra næstu jólin, því ekki er gert ráð fyrir að hún komi út fyrr en síðla árs 2009.    Unnendur sígildar tónlistar eruekki einsleitur hópur rykfallinna, miðaldra mennta- manna, sem ekki er í takt við tímann. Þessu hefur tónlistartímaritið Gramophone komist að, eftir að hafa gert könnun meðal les- enda sinna á því hversu tæknivæddir þeir eru. Á daginn kom að þriðjungur les- enda nýtir sér tækni 21. aldarinnar. Þeir nota iPod og aðra tónsmala, net- útvarp, stafrænt sjónvarp, og fleiri slíkar græjur, og 57% þeirra kváðust hafa „rippað“ alla vega hluta klass- íska tónlistarsafnsins sín yfir í staf- rænt form. Fimmtungur þátttakenda í könnuninni kvaðst hafa halað klass- íska tónlist niður af netinu og jafn hátt hlutfall sagðist helst hlusta á klassíska tónlist af tónsmölum og öðr- um MP3 græjum. Það sem forvitni- legast er fyrir músíkbransann er sú niðurstaða að hlutfall niðurhals klass- ískrar tónlistar af netinu er nánst jafnhátt kaupum þessa fólks á sömu tónlist á plötum í verslunum. Fólk yfir fimmtugt sem elskar klassík virðist því engir eftirbátar yngstu kynslóð- anna í græjuvæðingu.    Og meira af stóra Mozartmálinu.Lögregluyfirvöld í Berlín hafa nú tilkynnt að gert verði sérstakt áhættumat í borg- inni vegna fyr- irhugaðrar endur- uppfærslu á óperunni Idome- neo eftir Mozart, eftir að Þýska óperan í Berlín, hætti við að hætta við sýningar. Lög- reglan mun meta hversu líklegt er að eitthvað gerist og hvað nákvæm- lega kunni að gerast, verði óperan sett á svið aftur eins og nú stefnir í. Mozart hefði örugglega þótt þessi farsi bráðskemmtilegur, og hefði örugglega samið um hann óperu hefði hann bara vitað.    Það heyrist stundum væll um þaðað óperan sé dautt listform. Það á þó aldeilis ekki við um kínversku óp- eruna, sem þó á sér miklu lengri sögu en sú vestræna, eða allt aftur til ís- lenskrar landnámsaldar. Þar er nú vinsælt að aðlaga nýrri verk og sígild- ar vestrænar sögur og ævintýri að listforminu, þar á meðal Öskubusku og Næturgalann. TÓNLIST Placido Domingo iPod Mini Mozart Eftir Jóhann Bjarna Kolbeinsson jbk@mbl.is Hljómsveitin Tindersticks var stofnuðí Nottingham á Englandi árið 1991.Tvær smáskífur litu dagsins ljós áð-ur en fyrsta breiðskífa sveitarinnar kom út árið 1993, en hún hét einfaldlega Tind- ersticks og vakti töluverða athygli, þá sér- staklega hjá bresku popppressunni. Það var hins vegar önnur platan sem kom Tindersticks endanlega á hið margumtalaða kort, enda um einstaklega góða plötu að ræða. Frumleikanum var þó ekki fyrir að fara í nafngiftum, því platan sem kom út árið 1995 var einnig nefnd eftir sveitinni. Í mínum vina- hópi hefur hún hins vegar verið kölluð Hvíta platan, en af einhverjum ástæðum hefur hún einnig verið nefnd Bláa platan sem verður að teljast undarlegt í ljósi þess að umslag plöt- unnar er svart-hvítt með hvítum ramma. Skýr- ingin gæti hins vegar verið sú að tónlistin sjálf er ansi blá – um er að ræða dramatískt popp með textum sem oft á tíðum eru ansi trega- fullir. She’s been going round her business as usual Always with that melancholic smile But you were too busy looking into your affairs To see those tiny tears in her eyes (Úr Tiny Tears) Það er ekki nóg með að bæði tónlistin og textarnir séu með tregafullum blæ því söngur Stuart Stables er það einnig. Söngurinn er það sem einkennir Tindersticks öðru fremur því það má segja að Stables muldri textann með djúpri og seiðandi rödd sem á sér vart hlið- stæðu. Stables er studdur af hinum ýmsu hljóðfærum, en auk hefðbundinna hljóðfæra skipa strengir og blásturshljóðfæri veigamik- inn sess á Hvítu plötunni. Það er ekki hægt að líkja tónlist Tind- ersticks við margt, sem verður að teljast mikill kostur á þessum síðustu og verstu tímum þeg- ar auðveldlega er hægt að líkja nánast allri tónlist við eitthvað sem áður hefur verið gert. Það er því varla hægt að segja að Tindersticks sé undir áhrifum frá einhverjum ákveðnum tónlistarmönnum, en þó verður að telja líklegt að þeir Stables og félagar hafi hlustað eitthvað á Leonard Cohen. Þeir leita að minnsta kosti í smiðju meistarans í laginu Mistakes þar sem fyrsta erindið er flutt á frönsku og svo á ensku, sem minnir um margt á það sem Cohen gerði í laginu The Partisan, þar sem erindin eru fyrst flutt á ensku og svo endurflutt nánast orðrétt á frönsku. Erreurs Je sais que je les porterai toute ma vie Mes erreurs Comme de celle Tu sais laquelle Mistakes I’ve made I know I’ll live with them all my life Mistakes I’ve made Like the one You know the one (Úr Mistakes) Síðan Hvíta platan kom út hafa þeir félagar gefið út fjórar breiðskífur auk þess sem þeir sömdu tónlist við tvær kvikmyndir, en í báðum tilfellum kom tónlistin út á plötu. Þessar plötur hafa annaðhvort verið góðar eða mjög góðar, þeirra best er Curtains, þriðja plata sveit- arinnar sem stendur Hvítu plötunni ekki langt að baki. Meðlimir Tindersticks hafa oftar en einu sinni lagt sveitina niður, en sem betur fer hafa þeir alltaf byrjað aftur. Sveitin kom síðast saman á tónleikum í London 17. september síð- astliðinn, þar sem hún flutti Hvítu plötuna í heild sinni, enda er hún almennt talin þeirra besta verk. Bestu lög hennar eru Tiny Tears, A Night In, Mistakes, Seaweed, She’s Gone og Sleepy Song, en síðastnefnda lagið sem einnig er síð- asta lagið á plötunni ber nafn með rentu – er afar rólegt og seiðandi líkt og platan öll. Það má því segja að önnur plata Tindersticks, og raunar öll tónlist sveitarinnar, eigi best heima inni í svefnherbergi. Ég hef að minnsta kosti ekki hlustað mikið á Tindersticks utan veggja slíkra herbergja. Tónlist fyrir svefnherbergi POPPKLASSÍK Eftir Arnar Eggert Thoroddsen arnart@mbl.is G ott gengi Hot Fuss virðist hafa gefið Killers svigrúm til að spila út ýmsum trompum hvað varðar plötuna nýju. Það er nóg af stjörnum prýddu liði sem að henni kemur og þannig eru upp- tökustjórar þeir Flood (U2, Depeche Mode, Nick Cave, Smashing Pumpkins, The Jesus and Mary Chain) og Alan Moulder (Ride, My Bloody Val- entine, Curve, U2, Depeche Mode, Nine Inch Na- ils) en þeir hafa iðulega tekið höndum saman við hin og þessi verkefni. Ljósmyndarinn Anton Cor- bijn, sem er líklega þekktasti rokkljósmyndari samtímans og býr yfir stíl sem maður þekkir undir eins, var þá fenginn til að „skjóta“ bandið. Þá leikstýrir sjálfur Tim Burton myndbandinu við aðra smáskífu plötunnar sem enn er óútkom- in, „Bones“. Fyrsta smáskífan er hins vegar „When You Were Young“, lag sem hefur verið í ötulli spilun síðustu vikurnar. Allt af stað Flugeldasýningar af þessu tagi hafa verið aðal sveitarinnar allt frá upphafi, en hún skaust undrafljótt upp á stjörnuhimininn. Tónlistin er annars dramatískt rokk, með giska miklum áhrif- um frá hljóðgervlapoppi níunda áratugarins, því er kennt hefur verið við nýrómantík. Skemmst frá að segja sló þessi blanda í gegn og fyrr en varði voru Killers farnir að hita upp fyrir U2 og Robbie Williams vitnaði í eitt laga þeirra á Live8 þar sem Killers léku einnig. Hljómsveitin tróð svo upp í nánast öllum þeim meiriháttar kvöld- þáttum sem á dagskrá eru. Aðalmorðinginn, söngvarinn og hljómborðsleikarinn Brandon Flo- wers, gestasöng þá með New Order á tónleikum, forsíður allra tónlistarblaða sem vilja vera á tán- um stóðu opnar fyrir sveitinni og lög hennar röt- uðu meira að segja inn í Rockstar. Áðurnefndur Flowers er þá með munninn fyrir neðan nefið og sparar ekki gífuryrðin. Nýjasta (kók)innblásna yfirlýsingin er á þá leið að nýja platan sé ein besta plata síðastliðinna tveggja áratuga og hún sé gripur sem haldi rokkinu í dag á floti, hún sé meira að segja „ósnertanleg“. Upphaf The Killers má rekja til ársins 2001 er Flowers hætti í hljómsveitinni Blush Response – tölvupoppbandi sem nú gerir út frá Los Angeles. Flowers hafði nefnilega ekki áhuga á að flytja frá syndaborginni og eftir að hafa séð Oasis á tón- leikunum langaði hann til að stofna gítarband. Flowers hafði eingöngu leikið á hljómborð í Blush Response en tók nú einnig að sér hlutverk forvígismanns og söngvara. Hann komst fljótlega í kynni við gítarleikarann, David Keuning og þeir Mark Stoermer (bassi) og Ronnie Vannucci Jr. (trommur) gengu svo á endanum til liðs við tvíeykið. Nú tók við venjubundið hark en ekki leið á löngu uns jakkafatamennirnir sáu eitthvað í bandinu. Áður en svo varð flaug sveitin þó til Bretlands, spilaði nokkra tónleika og gerði samn- ing við smáfyrirtækið Lizard King. Mr. Brig- htside kom svo út í takmörkuðu upplagi í sept- ember 2003 á þess vegum. Tónleikarnir í Bretlandi, ásamt tónleikum á CMJ tónmessunni í New York urðu svo til þess að allt varð vitlaust og samningar flugu í höfn. Myrkari Að sögn meðlima sjálfra dregur nýja platan áhrif frá leikvangarokkururum á borð við U2 og Bruce Springsteen. Hún var samin að mestu á yf- irgripsmiklu tónleikaferðalagi sveitarinnar sem stóð yfir allt frá útgáfu Hot Fuss, sumarið 2004, og fram á haust 2005 er sveitin hóf að leggja drög að upptökum. Þó að hljómur Killers hafi alltaf verið stór, á stundum yfirdrifinn, er hér verið að færa sig enn ofar, ef svo mætti að orði komast. Stílíseruðu Duran Duran stælunum hef- ur verið skipt út fyrir alskegg og dulúðugar, svart hvítar myndir í eyðimörkinni. Tónlistin er að sama skapi myrkari, ekki eins augljóslega grípandi og lög eins og „Somebody Told Me“ og „Mr. Brightside“ en um leið hangir platan betur saman sem heild. Það er þá auðheyranlegt að Flowers og félagar ætluðu ekki fyrir nokkra muni að endurtaka sig, þó að æðið og öryggið sem einkenndi Hot Fuss liggi enn undir hverjum tóni. Morðingjar á meðal vor Hot Fuss, fyrsta plata Killers, kom út fyrir tveimur árum og þótti með tilkomumeiri frum- burðum það árið. Það er því mikið lagt undir með seinni plötu sveitarinnar, sem út kom í þess- ari viku. Kallast hún Sam’s Town, eftir einu spilavítanna í heimaborg The Killers, Las Vegas. Morðingjarnir á sviði Að sögn meðlima sjálfra dregur nýja platan áhrif frá leikvangarokkurum á borð við U2 og Bruce Springsteen. Tónlistin er annars dramatískt og myrkt rokk.

x

Lesbók Morgunblaðsins

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.