Morgunblaðið - 21.07.2007, Page 8

8 LAUGARDAGUR 21. JÚLÍ 2007 MORGUNBLAÐIÐ
FRÉTTIR
FRÉTTASKÝRING
Eftir Silju Björk Huldudóttur
silja@mbl.is
SAMTÖK atvinnulífsins (SA) vilja að teknar
verði upp nýjar aðferðir við kannanir á verð-
lagi á matvörumarkaði og miðlun verðupplýs-
inga til almennings. Þetta kemur fram í yf-
irlýsingu sem SA sendi frá sér í gær.
Þar kemur fram að Vilhjálmur Egilsson,
framkvæmdastjóri SA, hafi ritað forsætisráð-
herra, Geir H. Haarde, bréf og bent á að um
nokkurra ára skeið hafi verið safnað rafrænum
upplýsingum um sölu í matvöruverslunum og
þær notaðar til þess að vinna talnaefni um
markaðshlutdeild einstakra vörutegunda.
Að mati Vilhjálms væri einnig hægt að nýta
þessar upplýsingar til þess að gera kannanir á
verðlagi einstakra vörutegunda í einstökum
verslunum. Samtökin telja að með því að hag-
nýta slíkar upplýsingar fengist nákvæmari og
betri mynd af verðlagi á þessum markaði. Það
sé jafnframt skoðun samtakanna að Hagstofa
Íslands væri eðlilegur aðili til þess að vinna úr
þessum upplýsingum í eðlilegu samráði við alla
viðeigandi hagsmunaaðila en nauðsynlegt sé að
Hagstofan fái nægar fjárveitingar til verksins.
Í bréfi Vilhjálms til Geirs segir: „Segja má
að ekkert traust ríki af hálfu þessara aðila
[SVÞ og einstakra fyrirtækja á matvörumark-
aði] á vinnu Alþýðusambandsins að verðlags-
eftirliti. Samtök atvinnulífsins telja þess meiri
ástæðu að þróa nýjar og betri aðferðir til að
gera samanburðarrannsóknir á verðlagi og
koma þeim upplýsingum á framfæri.“
Eftirlitið verði gagnsætt og hlutlaust
Í samtali við Morgunblaðið sagði Björgvin G.
Sigurðsson viðskiptaráðherra á döfinni að
funda með fulltrúum allra hagsmunaaðila til að
fara yfir þann meiningarmun sem sé milli aðila
þegar komi að verðlagseftirliti. „Markmið okk-
ar er að verðlagseftirlitið sé eins gott og getur
gerst og að það sé ekki deilt, heldur ræði menn
niðurstöðurnar en deili ekki um aðferðirnar,“
segir Björgvin og tekur fram að það sé síður
en svo sjálfgefið að verðlagseftirlitinu væri
betur borgið í höndum ríkisstofnunar en á
könnu ASÍ.
Haft hefur verið eftir viðskiptaráðherra að
hann teldi nauðsynlegt að efla verðlagseft-
irlitið. Aðspurður hvernig hann telji það best
gert segir Björgvin ljóst að verðlagseftirlitið
þurfi að vera mjög fullkomið og stöðugt. „Það
er best gert til framtíðar með aðgengi að raf-
rænum gagnagrunni sem skráir smásöluna,
þannig að það sé sífellt hægt að reikna út með-
alverð á hverjum tíma þannig að eftirlitið sé
mjög gagnsætt og hlutlaust,“ segir Björgvin.
Úrvinnslan þarf að vera skilvirkt ferli
Eftir því sem blaðamaður kemst næst líst
mönnum alls ekki illa á þá hugmynd að nota
rafræna gagnagrunninn en velta eðlilega upp
þeirri spurningu hvernig menn sjá fyrir sér út-
færsluleiðina. Í ljósi yfirlýsinga SA velta menn
fyrir sér hvernig Hagstofan eigi að vinna úr
þeim upplýsingum sem felist í rafræna gagna-
grunninum, hvort nota eigi þær til að reikna út
vísitölu dagvöru líkt og stofnunin geri nú þegar
í dag eða hvort hún eigi að upplýsa um verð í
einstökum búðum, sem klárlega myndi gagnast
neytendum. Eigi að fara síðarnefndu leiðina
spyrja menn hver eigi að ákveða hvernig þeirri
birtingu verði háttað.
Í samtali við Morgunblaðið segist Vilhjálmur
Egilsson sjá fyrir sér að unnar yrðu upplýs-
ingar úr rafræna gagnagrunninum í sam-
andregnu formi sem nýtast myndu neytendum.
Aðspurður segist hann vilja sjá að í þeim gögn-
um kæmu fram upplýsingar um verð og nafn-
greindar verslanir til þess að þær gagnist
neytendum sem best. Segist hann fremur vilja
sjá verðsamanburð milli tveggja tímabila, hvort
heldur væri verðþróun yfir viku tímabil eða
mánuð í senn, í stað þess að einvörðungu væri
verið að bera saman verð á tiltekinni vöru á
ákveðnu klukkuslagi. Spurður hver ætti að
taka ákvörðun um það hvaða upplýsingar væru
birtar segist Vilhjálmur sjá fyrir sér ráð eða
nefnd hagsmunaaðila sem í samráði við Hag-
stofuna myndi taka slíka ákvörðun.
Sumir hafa áhyggjur af því að rafræni
gagnagrunnurinn geti orðið afar svifaseinn í
vinnslu, þannig að upplýsingar verðkannana
lægju ekki fyrir fyrr en löngu eftir að verði var
safnað og myndu ekki nýtast neytendum nema
með takmörkuðum hætti. Inntur eftir við-
brögðum við þessum áhyggjuröddum segir við-
skiptaráðherra ljóst að úrvinnsla upplýsinga úr
rafrænum gagnagrunni yrði að sjálfsögðu að
vera skilvirkt ferli sem sýndi verðið á hverjum
tíma.
Vilja nýta rafrænan gagna-
grunn til verðsamanburðar
SA hefur kallað eftir því að nýj-
ar aðferðir við kannanir á verð-
lagi á matvörumarkaði verði
teknar upp. Viðskiptaráðherra
telur mikilvægt að sátt náist um
aðferðafræði kannananna.
Morgunblaðið/Brynjar Gauti
Matmælaverð Um nokkurra ára skeið hefur verið safnað rafrænum uplýsingum um sölu í mat-
vöruverslunum og þær notaðar til að vinna talnaefni um markaðshlutdeild í einstökum verslunum.
GUÐLAUGUR Þór Þórðarson, heil-
brigðisráðherra, hefur ákveðið að
skipa vinnuhóp til að taka saman og
gera tillögur um skipulag sjúkraflutn-
inga á grundvelli úttekta sem fyrir
liggja. Tillögurnar skulu miðast við
landið allt.
Samkvæmt fyrirmælum ráðherra
ber vinnuhópnum að skoða sérstak-
lega þætti sem snúa að mönnun og
rekstri sjúkraflutninganna. Þá hefur
ráðherra einnig falið vinnuhópnum að
kalla eftir tillögum um menntun
sjúkraflutningamanna og leita í því
sambandi til Sjúkraflutningaráðs
landlæknis, samtaka sjúkraflutninga-
manna og annarra fagaðila.
Vinnuhópnum er gert að skila ráð-
herra tillögum sínum um mánaðamót-
in október/nóvember, að því er fram
kemur í tilkynningu frá ráðuneytinu.
Vinnuhópur
skoðar sjúkra-
flutninga
♦♦♦
GRÉTAR Þorsteinsson, forseti Al-
þýðusambands Íslands, hefur beðið
Morgunblaðið að birta eftirfarandi yf-
irlýsingu:
„Vegna yfirlýsinga Vilhjálms Eg-
ilssonar, fram-
kvæmdastjóra
Samtaka atvinnu-
lífsins, um Verð-
lagseftirlit ASÍ
skal eftirfarandi
tekið fram:
Verkalýðs-
hreyfingin, bæði
ASÍ og einstök
stéttarfélög, hafa
um mjög langt
skeið staðið að
öflugu eftirliti með verðlagi í landinu,
einkum matavælaverði. Verðlagseft-
irlit Alþýðusambands Íslands í núver-
andi mynd var sett á laggirnar að ósk
ríkisstjórnarinnar árið 2001 vegna
meints samráðs um verðlagningu
grænmetis. Ríkisstjórnin hefur ítrek-
að síðan undirstrikað mikilvægi Verð-
lagseftirlits ASÍ og nú síðast með
gerð sérstaks þjónustusamnings um
ítarlegt eftirlit og eftirfylgni með
lækkun virðisaukaskatts af matvæl-
um og afnámi vörugjalda hinn 1. mars
sl. Starfsmenn Verðlagseftirlits ASÍ
hafa unnið mjög gott starf og skapað
sér traust almennings með sínum
störfum og njóta einnig fulls trausts
forystu sambandsins.
Vilhjálmur heldur því fram að ASÍ
fái 30 millj. kr. af opinberu fé til rekst-
urs verðlagseftirlitsins. Hið rétta er
að rekstur Verðlagseftirlits ASÍ er að
meginhluta á ábyrgð sambandsins,
aðeins 3 millj. kr. af þessum fjármun-
um renna til almenns reksturs eftir-
litsins, auk 1,5 millj. kr. með fyrr-
nefndum þjónustusamningi vegna
skattkerfisbreytinganna 1. mars sl.
Þar að auki hafa aðildarsamtök ASÍ
lagt þessu verkefni lið með beinum
hætti.
Í bréfi Vilhjálms Egilssonar til for-
sætisráðherra er lagt til að tekin verði
til umræðu framlög til ASÍ. Alþýðu-
sambandið er að sjálfsögðu tilbúið að
ræða ráðstöfun þessara fjármuna, líkt
og ráðstöfun annarra opinberra fjár-
muna til hagsmunasamtaka.“
Yfirlýsing
forseta ASÍ
Grétar
Þorsteinsson
ÚTIMARKAÐUR verður opnaður í
Mosfellsdal í dag, laugardag. Mark-
aðurinn er við gróðrarstöðina Mos-
skóga og er nú haldinn sjötta sum-
arið í röð. Hann hefur notið vaxandi
vinsælda með ári hverju.
Þar mun sem fyrr kenna ýmissa
grasa. Fjölbreytt grænmeti er til
sölu sem og annað góðgæti.
Að markaðnum, sem opinn er frá
kl. 12–17 á laugardögum, standa
Mosskógar, Dalsgarður, Túnfótur
og Heiðarbær.
Markaður í
Mosfellsdal
♦♦♦