Morgunblaðið - 21.07.2007, Side 26

26 LAUGARDAGUR 21. JÚLÍ 2007 MORGUNBLAÐIÐ
UMRÆÐAN
KANNSKI á ekki að svara bloggi
í blaðagrein en þegar það er einn af
ráðherrum þjóðarinnar sem skrifar
á opinberum vettvangi að undirrit-
aður sé seinheppinn vindbelgur með
rangar skoðanir sem
ekki vinni fyrir þing-
fararkaupinu, nenni
ekki að lesa sér til,
skipti oftar um skoð-
anir en aðrir dauðlegir
menn og hafi líklega
ekki gert annað en að
laxera síðan um kosn-
ingar – tja, þá velti ég
vitaskuld fyrir mér
hvar virðingu stjórn-
arráðsins er komið.
Ég veit að vísu ekki
alveg hvað Össur
Skarphéðinsson á við
með orðinu laxera í þessu sambandi
en flest annað í skrifum hans gat ég
skilið. Sem sagt á vefsíðunni http://
ossur.hexia.net/. Pistillinn er reynd-
ar líka orðréttur á minni síðu, bjar-
nihardar.blog.is
Á að rífa Valhöll
Ástæða þessara gífuryrða hæst-
virts ráðherra er að við erum á önd-
verðum meiði um framtíð Valhallar á
Þingvöllum. Össur vill setja jarðýtu
á hús þetta og hefur sér til fylgis við
þá skoðun Kristján flokksbróður
minn Einarsson á Selfossi sem er
hér slökkviliðsstjóri. Það eru svo
sem engin ný tíðindi að afstaða til
húsafriðunar gangi þvert á pólitísk-
ar línur og okkur Kristjáni gengur
vel að skiptast á skoðunum um Val-
höll eins og annað, fúkyrðalaust. Já,
svo því sé til haga haldið, þá held ég
að Valhöll megi standa og sé hluti af
þeirri helgimynd sem þjóðin hefur af
Þingvöllum. Fallegt og mjög sögu-
frægt hús í fallegu umhverfi sem
gefur okkur sem ekki eigum neitt
sumarhús á þessum helgistað færi á
að gista Þingvelli.
En það er í mínum huga enginn
héraðsbrestur að ekki séu mér allir
sammála um þetta og Össur hefi ég
talið til vina minna og mun gera
áfram – þó að óneitanlega hafi mér
brugðið við fúkyrðaflauminn. Verst í
málinu eru þó rangfærslur sem allur
fréttaflutningur um málið hefst með.
Rangfærslur emb-
ættismanna
Slökkviliðsstjórinn á
Selfossi heldur því
fram í Blaðinu sl. mið-
vikudag að brunavarn-
ir séu í ólagi en dregur
svo í land að kvöldi
sama dags. Þær ku
hafa verið í ólagi þegar
hann kom síðast á stað-
inn fyrir tveimur eða
þremur árum. Á þeim
árum er búið að leggja
tugi milljóna í viðgerðir
á húsinu af bæði eig-
anda og rekstraraðila. Hótelhald-
arar eiga ekki að búa við það óöryggi
að opinberir embættismenn geti
ruðst fram og gert gististaði þeirra
tortryggilega með þessum hætti.
Jafnvel ekki þó að skýrslur um
nefndar viðgerðir finnist ekki í bók-
um slökkviliðsstjórans. Það er sem
sagt rangt að margra ára barátta
fyrir að koma brunavörnum á staðn-
um í lag hafi ekki skilað árangri og
það er miður þegar opinberir aðilar
vita ekki af því þegar sigrar í
margra ára baráttu vinnast! Svo er
það vitaskuld ekki slökkviliðsstjóra
að tala í nafni embættis síns um það
hvort rífa eigi sögufræg hús.
Þinghelgin aðeins fyrir þotulið
Út yfir taka þó orð byggða-
málaráðherrans sem talar um Val-
höll sem klastur og kraðak húsa sem
beri að rífa og reisa þar í staðinn
byggingu til afnota fyrir ríki og Al-
þingi fyrir þingsetningu og ráð-
stefnur. Telji menn þörf á hóteli eða
veitingastað fyrir almenning má að
mati Össurar reisa slíka byggingu á
svæðinu áður en komið er inn í þjóð-
garðinn orðrétt, „… á jörðum sem
hugsanlega má kalla áhrifasvæði
þjóðgarðsins.“
Sem sagt, almúgann út fyrir þing-
helgina og nýir Þingvallanefnd-
armenn sem hafa aðra skoðun fá á
sig gusur á bloggi ráðherrans um að
þeir hafi ekki lesið stefnumörkun
stjórnvalda um Þingvelli, líti á setu í
Þingvallanefnd sem ómerkilegan
flokksbitling og skoðanir þeirra aug-
ljóslega rangar! Gott er að vera ráð-
herra með rétta sýn.
Engar skýrslur styðja Össur
Össur er oft skáldlegur í skrifum
sínum en það er bókmenntafræði-
legur misskilningur hans að skáld
ráði yfir túlkun á höfundarverkum
sínum. Staðreyndin er að í umrædd-
um skýrslum um Þingvelli sem Öss-
ur hefur átt þátt í að móta er vikið að
Valhöll með óljósu orðalagi um að
huga skuli að, kannaðar verði for-
sendur o.s.frv. En þar er hvergi svo
mikið sem ámálgað að rífa skuli Hót-
el Valhöll eða henda allri þjónustu
við sauðsvartan almúgann upp fyrir
Hakið og út fyrir þinghelgina. Eða
að Valhöll sé klastur. Því miður fyrir
ráðherrann nýbakaða því það er
þetta sem hann vill og trúir að standi
þar. Kannski Birni Bjarnasyni og
Guðna Ágústssyni að þakka svo er
ekki!
Dylgjum ráðherrans um að ég
vinni ekki fyrir kaupi eða skipti oft
um skoðanir tel ég þarflaust að
svara.
Seinheppinn vindbelgur
svarar ráðherra
Bjarni Harðarson er á öndverð-
um meiði við ráðherra um
framtíð Valhallar á Þingvöllum
» Sem sagt, almúgannút fyrir þinghelgina
og nýir Þingvallanefnd-
armenn sem hafa aðra
skoðun fá á sig gusur á
bloggi ráðherrans.
Bjarni Harðarson
Höfundur er alþingismaður
og situr í Þingvallanefnd.
MÉR finnst það ansi dapurt að
ekki líði nema tíu dagar á milli þess
sem ég skrifa op-
inberlega í fjölmiðil
vegna brota á mann-
réttindum fatlaðra ein-
staklinga. Mikið vildi
ég óska að þess væri
ekki þörf en því miður
er raunin önnur.
Hinn 19. júlí var við-
tal í fréttaþættinum
Íslandi í dag við móður
einhverfs drengs sem
var neitað um leik-
skólapláss sökum fötl-
unar sinnar fyrir
nokkrum vikum. Fjöl-
skyldan hefur búið í
Englandi sl. tvö ár en
hefur nú flust heim.
Móðurinni var tjáð að
synir hennar kæmust
inn á hverfisleikskól-
ann en börn með fötl-
un eiga að hafa for-
gang samkvæmt
einhverri reglugerð
Reykjavíkurborgar.
Þegar móðirin kemur
til landsins til að und-
irbúa leikskólagöngu
drengjanna var allt annað upp á ten-
ingnum. Leikskólastjórinn var hætt-
ur við að taka þá inn. Skýrt og skil-
merkilega greindi hún frá því í síma
að hvorki hún sjálf, leikskólinn, né
annað starfsfólk gæti lagt það á sig
að fá ,,svona“ barn í nám til þeirra.
Það má geta þess að móðir drengs-
ins var búin að fá manneskju til að
styðja hann og atferlismeðferð á
leikskólanum en það virtist engu
skipta, hann var ekki velkominn.
Strákurinn hefur nú fengið leik-
skólapláss annars staðar, ekki í
hverfi fjölskyldunnar. Á meðan hann
er utan leikskóla á hann ekki rétt á
stuðningi eða þjálfun og hefur hon-
um í kjölfarið hrakað hvað varðar
fötlunina. Staða hans leyfir fötl-
uninni að taka í taumana og draga
hann lengra inn í skel einhverf-
unnar.
Fyrir 19 árum stóðu foreldrar
mínir í sömu sporum
vegna hreyfihömlunar
minnar. Leikskólanum
sem mér var ætlað að
fara á fannst of þung-
bært að hafa mig og
taldi starfsfólk ómögu-
legt að mér myndi líða
vel svona mikið
,,veikri“. Eftir árs langa
baráttu fékk ég þó inn-
göngu og átti ég ynd-
islega leikskóladvöl þar
sem ég fékk að þrosk-
ast og dafna eins og
hvert annað barn. Tæp-
ir tveir áratugir eru
liðnir og enn ríkja þessi
brengluðu viðhorf úti
um víðan völl í skóla-
kerfinu. Börn virðast
þar vera talin mismann-
leg því ef þau hafa
greiningu, styðjast við
hjálpartæki eða þurfa
sérstakan stuðning eru
þau ekki lengur börn.
Greiningin verður allt í
einu karakterinn og all-
ir persónulegir eig-
inleikar falla í skugga hennar. Fötl-
unin fær aðalhlutverkið en
persónuleikinn hverfur.
Þetta atvik er ekkert einsdæmi þó
að sumir séu kannski ekki tilbúnir að
horfast í augu við það. Munurinn er
einfaldlega sá að atvikið er opinbert
og hefur blessunarlega vakið eft-
irtekt og undrun þjóðfélagsins. Mér
sárnar að sjá að í samfélagi þar sem
mikið er lagt upp úr öflugri og góðri
menntun sé ákveðinn hópur undan-
skilinn. Stöðugt er tönglast á rétti
allra til náms og mikilvægi skóla án
aðgreiningar. Á hinn bóginn felur
menntun kennara á fyrstu skólastig-
um í sér litla sem enga fræðslu um
fjölbreytni í nemendahópum og að-
eins örfáir skólar starfa ötullega í
þágu allra. Hinni sívinsælu afsökun
manneklunnar er óspart flaggað og
er svo sannarlega víða alvarlegt
vandamál. Fjöldi barna er oft mikill
á hverjum stað og álag á starfsfólki
eftir því. Þá hefst oft hin alræmda
forgangsröðun sem er, að ég get
ímyndað mér, flókin í framkvæmd –
ef ekki ómöguleg. Börnum með sér-
þarfir er í þeim múgæsingi oft sópað
út í horn, stuðningur tekinn af þeim
og nýttur í annað, þar til allt er kom-
ið í óefni. Það býr engin mannvonska
að baki því, einungis botnlaus fá-
fræði sem virðist engan enda ætla að
taka.
Leikskólaár mín eru björt í minn-
ingunni enda hafði ég frábæra að-
stoð og naut mín til hins ýtrasta. Það
þurfti að sjálfsögðu að ryðja hindr-
unum úr vegi, breyta og bæta, fræða
og upplýsa. Það var þó þess virði því
ég kom út í plús sem manneskja. Ég
tók þátt, var viðurkennd og þörfum
mínum var mætt. Útkoman var fé-
lagslegur styrkleiki, vinátta og góð-
ar stundir sem minna mig á hvað
fötlun getur verið mikið aukaatriði.
Þó að ég sé enginn sérfræðingur í
einhverfu þykist ég vita að meðferð
og þjálfun er lífsnauðsynleg til að
manneskjan komi út í plús. Það á
enginn skóli að vera of illa staddur
til að taka á móti þeim börnum sem
þangað sækja. Ég skora á mennta-
málaráðherra og aðra sem gæta
hagsmuna leikskólagöngu barna, að
standa sig betur og á markvissari
hátt leysa úr þeim áskorunum sem
blasa við. Öll börn eru einstök og um
leið þarfir þeirra. Hver og ein þörf
er jafn mikilvæg og á aldrei að vera
álitin svo stór að hún yfirskyggi mik-
ilvæga einstaklinginn á bakvið fötl-
unina.
Í skugga
greiningar
Freyja Haraldsdóttir fjallar
um neitun um leikskólapláss
fyrir einhverfan dreng.
Freyja Haraldsdóttir
»Mér sárnarað sjá að í
samfélagi þar
sem mikið er
lagt upp úr öfl-
ugri og góðri
menntun sé
ákveðinn hópur
undanskilinn.
Höfundur er leiðbeinandi á leikskóla.
LÍKT og aðrir ungmennafélagar
hlakkaði ég til 25. landsmóts UMFÍ í
Kópavogi. Ég vænti þess að mótið
yrði eitt það glæsileg-
asta sem haldið hefði
verið en ég varð fyrir
miklum vonbrigðum.
Með sanni má segja að
Kópavogsbær hafi stað-
ið myndarlega að
mannvirkjagerð og
landsmót UMFÍ hefur
aldrei verið haldið við
betri aðstæður. En eins
og einn gamall forystu-
maður ungmenna-
félagshreyfingarinnar,
sem sótt hefur öll mót
allt frá 1940, orðaði við
mig: „Það vantaði allt
nema aðstöðuna.“
Það vantaði landsmótsstemn-
inguna. Þetta mót var ólíkt fyrri mót-
um.
En á hvaða hátt var það öðruvísi?
Jú, markmiðin virtust allt önnur en
áður. Hingað til hafa hinar hefð-
bundnu keppnisgreinar mótsins haft
forgang en afþreyingarefni verið
uppfylling að lokinni keppni hvern
dag. En nú var þessu snúið við.
Í auglýsingum virtist aðalatriði
mótsins vera svonefndur nördaleikur
í knattspyrnu og honum gert hátt
undir höfði. Hann var auglýstur gíf-
urlega en ekki aðrir íþróttaviðburðir
að sama skapi. Að sögn komu um
fimm þúsundir á nefndan leik, en
u.þ.b. 150 áhorfendur á úrslitaleik í
knattspyrnu karla. Flestir höfðu setið
lengi dags og horft á frjálsar íþróttir.
Sá leikur var ekki auglýstur sér-
staklega.
Hitt dæmið var enn grófara. Á
meðan frjálsíþróttakeppnin fór fram
á laugardeginum upphófst mikil há-
reysti á leiksviði í ná-
grenni við íþróttavöllinn
og þar í grennd. Þar var
efnt til alls konar sér-
kennilegra atburða. Há-
vaðinn var þvílíkur að
kynnir mótsins kom
ekki skilaboðum til
fólksins úti á vellinum.
Sérgreinastjóri frjáls-
íþrótta var að því kom-
inn að slíta keppninni af
áðurnefndum sökum.
Þessi tvö atriði sýna að
höfundur dagskrár
landsmótsins hafði enga
tilfinningu fyrir því út á
hvað landsmót UMFÍ ganga. Þarna
var íþróttafólkinu sýnd mikil lítisvirð-
ing.
Fámennt landsmót
Einhverjir vilja halda því fram að
landsmótið í Kópavogi hafi verið fjöl-
mennasta landsmótið til þessa, bæði
hvað varðar þátttakendur og áhorf-
endafjölda. Því fer fjarri. Fámenn
skrúðganga við setningu og nær tóm-
ar tjaldbúðir segja meira en mörg
orð. Sjaldan hafa hinar hefðbundnu
keppnisgreinar verið fáliðaðri. Í
nokkrum tilfellum féll undankeppni
niður vegna fámennis.
En hvað skyldi valda þessu fá-
menni? Þar eiga sjálfsagt margir
þættir hlut að máli. Ég álít að stað-
setning mótsins sé t.d. ein orsökin.
Það er lítt spennandi að halda lands-
mót á höfuðborgarsvæðinu. Tjald-
búðirnar voru tómar. Í stað þess að
efna til kynna á mótssvæðinu líkt og á
fyrri mótum tvístraðist fólk út um all-
an bæ.
Önnur ástæða tel ég að sé að mótið
er opið öllum. Ég hef ætíð haldið því
fram, allt frá því að umræður hófust
um að opna mótin fyrir öllum, að það
yrði dauðadómur fyrir landsmót
UMFÍ. Mér sýnist það hafa sannast á
þessu móti. Glæsilegt og spennandi
mót breytist í ósköp venjulegt
íþróttamót. Hvers vegna? Jú, t.d.
vegna þess að þátttaka minni aðild-
arfélaga UMFÍ minnkar. Ein-
staklingar er búa við erfiðar að-
stæður sjá engan tilgang í að mæta til
keppni við fólk sem æfir við full-
komnar aðstæður. Það telur mögu-
leika sína hverfandi og sér ekki til-
gang með þátttökunnni. Það hefur
nefnilega verið eitt af aðalsmerkjum
landsmótanna að lítt þekkt íþrótta-
fólk frá hinum ýmsu stöðum hefur
skotist fram á sjónarsviðið.
Að opna landsmótin fyrir alla er
upphafið að lægð þeirra.
Við ungmennafélagar verðum að
þora að vera við sjálfir, en láta ekki
þrýstihópa og tískusveiflur breyta til-
gangi okkar og markmiðum. Ég vona
að næsta þing UMFÍ beri gæfu til að
snúa þessari þróun við og breyta
landsmótsreglugerðinni í fyrra horf.
Forysta UMFÍ ber
einnig ábyrgð
Forysta UMFÍ á einnig sök á
hvernig komið er. Að mínu mati hefur
grasrótin verið látin sitja á hakanum
um hríð. Þess í stað hefur UMFÍ ver-
ið að vinna að verkefnum sem í sum-
um tilfellum henta hreyfingunni ekki
og er hlutverk annarra að fást við.
Upp úr 1970 rifu þeir félagar Haf-
steinn Þorvaldsson og Sigurður heit-
inn Geirdal ásamt fleirum ungmenna-
félagshreyfinguna upp úr dróma og
hún margefldist á ótrúlega skömmum
tíma.
Stjórnarmenn UMFÍ og for-
ystumenn aðildarfélaga þess: Hefjið
ungmennafélagshreyfinguna upp úr
þeirri lægð sem hún er í. Það þarf
kraft og orku til þess – en það er
verðugt verkefni.
Ég hlakka til landsmótanna á Ak-
ureyri eftir tvö ár og á Selfossi 2012.
Er þess fullviss að þau mót verða með
öðrum brag en í Kópavogi. Það er von
mín að hinar hefðbundnu keppn-
isgreinar fái að njóta sín þar, og aðild-
arfélögin leggi metnað og vinnu í að
mæta með fjölmenn lið. Þá munu
landsmótin lyfta merki UMFÍ hátt á
loft.
Það vantaði allt nema aðstöðuna
Ingimundur Ingimundarson
skrifar um landsmót UMFÍ en
hann vill hefja ungmenna-
félagshreyfinguna upp úr
þeirri lægð sem hún er í
» Við ungmenna-félagar verðum að
þora að vera við sjálfir,
en láta ekki þrýstihópa
og tískusveiflur breyta
tilgangi okkar og mark-
miðum.
Ingimundur
Ingimundarson
Höfundur hefur starfað að
undirbúningi og framkvæmd
landsmóta UMFÍ.