Morgunblaðið - 10.12.2007, Qupperneq 29

MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 10. DESEMBER 2007 F 29
Ýmsar plöntur tengjast að-ventunni og jólahátíðinniá einn eða annan hátt ogmörgum þeirra fylgja
skemmtilegar þjóðsögur og ýmis
hjátrú. Íslenski einirinn okkar er
væntanlega eini ein-
staklingurinn af ís-
lensku flórunni sem
fær þann heiður að
vera í einum vinsæl-
asta barna-jólasöng
okkar „Göngum við
í kringum einiberj-
arunn“, þó svo að beitilyngið hafi
trúlega einnig verið nýtt til að búa
til spýtujólatré á fyrri hluta síðustu
aldar. Vegna árstíðarinnar er megn-
ið af þeim plöntum sem tengjast að-
ventu og jólum sígrænt, þótt færst
hafi í vöxt að nota ný afskorin blóm
sem skraut á jólaborðið enda í raun
flest það fáanlegt sem fólk getur
óskað sér. Helleborus niger eða
jólarósin er eitt af þeim blómum
sem eru stundum fáanleg sem
pottablóm eða afskorið fyrir jól. Þá
er um að ræða hávaxin afbrigði af
jólarósum sem eru ræktaðar í gróð-
urhúsum erlendis til afskurðar, end-
ingartími þeirra í vatni eða svokall-
að vasalíf er væntanlega um 4-5
dagar.
Hvað jólarósina sjálfa varðar, þá
segir sagan af ungri fátækri stúlku,
sem var fjárhirðir nálægt Betlehem
á fæðingarnótt frelsarans. Þegar
vitringarnir höfðu fært barninu
gjafir langaði ungu stúlkuna að
færa Jesúsbarninu blóm, en þau
voru með öllu ófáanleg vegna kulda.
Þá vísaði engillinn henni á blómstr-
andi jólarós sem var hulin snjó við
fætur hennar og hvíslaði að henni að
jólarósin væri meira virði en gull,
reykelsi og myrra þar sem hún væri
náttúruleg og hrein og sköpuð af
ást. Með þessi orð í huga færði unga
stúlkan litla barninu í jötunni jóla-
rósirnar sem hún hafði tínt saman í
vönd í snjónum.
Jólarósin er vinsælt jólablóm víða
erlendis, bæði sem pottablóm og
sem afskorin, en er einnig eftirsótt
garðplanta og hentar ágætlega sem
slík, t.d. bæði í Danmörku og á Eng-
landi og jafnvel víðar í Evrópu þar
sem hún reyndar á uppruna sinn.
Hún blómstrar gjarnan í stuttum
hlýindaköflum og hvílir sig undir
snjóþekjunni, en heldur áfram
blómgun þegar snjóhulan er dustuð
af henni eins og hún gerði á sínum
tíma í Betlehem. Hún er uppáhalds
jólamaturinn hjá kanínum, þannig
að ekki þýðir að rækta hana við
skógarmörk eða annars staðar þar
sem kanínur halda sig.
Jólarósin er sígræn, fjölær planta
af sóleyjarætt. Blómlitir geta verið
rjómahvítir, grænir, bleikir og jafn-
vel fjólubláir. Yfir 20 tegundir og
ótal yrki eru til af jólarósum, sem
blómstra á tímabilinu frá október og
fram í maí. Garðyrkjufélag Íslands
hefur af og til flutt inn búta af jarð-
stönglum af jólarósum, sem hafa
komið á haustin og verið á haust-
laukalista félagins. Þannig hafa
jólarósir lítils háttar verið reyndar
hérlendis í görðum, sumar þeirra
hafa jafnvel blómstrað í desember
og verið sjálfsánar í allra skjólbestu
görðunum, en svona almennt þá
þrífast þær tæplega nema þær fái
sérstaka aðhlynningu eða séu í góðu
skjóli uppi við húsvegg. Nú þegar
hafa borist fræ af Helleborus niger
til Garðyrkjufélagsins, þannig verð-
ur jólarósin á næsta frælista Garð-
yrkjufélagsins og vonandi verða
einhverjar jólarósir einnig á næsta
haustlaukalista félagsins.
Ýmsar aðrar tegundir af jólarós-
um svo sem páskarós og fösturós
standa sig mun betur í íslenskum
görðum en jólarósin, þar sem þær
blómstra mun síðar en hún. Jólarós-
irnar eru upplagðar plöntur í kaldar
sólstofur, köld gróðurhús og á yf-
irbyggðar svalir og sjálfsagt að
reyna þær í skjólbetri görðum. Á
þessum árstíma eru þær oft fáan-
legar sem pottablóm, jafnvel í
nokkrum litum. Heimsmarkaðsverð
á blómum miðast við framboð og
eftirspurn, því er verðlag á árs-
tíðabundnum blómum yfirleitt mjög
hátt þar sem framleiðendur anna
ekki eftirspurn. Þannig eru jólarós-
ir alltaf frekar dýrar og skiptir þá
ekki máli hvort þær eru afskornar
eða í blómsturpotti. Í blómsturpott-
inum virkar blómið vægast sagt ansi
lítið miðað við verð, laufblöðin eru
lítil, leðurkennd og lítið áberandi á
meðan plantan er í blóma, en þegar
plantan hefur lokið blómgun kemur
nýtt og mun stærra og meira lauf-
blaðaskrúð og að ári ætti plantan
auðveldlega að vera orðin þó nokk-
uð gróskumikil, hvort sem henni
þóknast að vera blómstrandi ná-
kvæmlega á réttum tíma eða ekki.
Eftir að jólarósirnar eru byrjaðar
að blómstra standa blómin lengst ef
plönturnar fá að standa á svölum
stað og þola plönturnar mjög vel að
vera geymdar í blómakælum. Best
er að vökva beint í moldina, sem á
ávalt að vera rök, en plantan þolir
þó ekki að standa í vatni. Blómin
standa óvenju lengi og því svalara
sem umhverfið er þeim mun lengur
standa blómin.
Hin eina
sanna jólarós
Jólarósin Helleborus niger eða jólarósin er hin eina sanna jólarós.
Höfundur er garðyrkjufræðingur og
starfsmaður Garðyrkjufélags Ís-
lands.www.gardurinn.is
639. þáttur
BLÓM VIKUNNAR
Valborg Einarsdóttir
Skrifstofur okkar í Reykjavík og Hafnarfirði eru opnar alla virka daga frá kl. 9-17 Runólfur Gunnlaugsson viðskiptafr., lögg. fast.- og skipasali
Kristín Pétursdóttir, lögg. fasteignasali
Suðurlandsbraut 20 — Sími 533 6050 — Fax 533 6055
Bæjarhrauni 22 — Sími 565 8000 — Fax 565 8013
Nýjustu eignirnar á www.hofdi.is Nýjustu eignirnar á www.hofdi.is
Runólfur Gunnlaugss.
viðskiptafræðingur,
lögg. fast.- og skipasali
Ásmundur Skeggjason
sölustjóri
Davíð Davíðsson
sölumaður
Kristín Pétursdóttir
lögg. fasteignasali
Gústaf Adolf Björnsson
sölumaður
Daði Rúnar Jónsson
viðskiptafræðingur og
sölumaður
Arnhildur Árnadóttir,
ritari/skjalagerð
Álfholt - 3ja herb.
Fín 3ja herbergja íbúð á 2. hæð með sérinngangi. Íbúðin er skráð 69,6 fm skv.
FMR en búið er að innrétta ris sem er gluggalaust, ca 30 fm gólfflötur. Stórar
útsýnissvalir. Íbúðin er örstutt frá leikskóla og Hvaleyrarskóla. Stutt í helstu
þjónustu. Mikil þjónustubyggð að rísa í ca 10 mín. göngufæri frá. Fín fyrstu
kaup eða fyrir þá sem vilja vera sér. Verð 20,9 millj.
Neðstaleiti - 2ja herb.
Falleg 2ja herb. íbúð á 4.hæð í lyfthúsi ásamt stæði í bílageymslu. Íbúðin skipt-
ist í hol m/fataskáp, baðherb. m/hvítri innréttingu og baðkari m/ sturtuaðstöðu,
bjarta stofu, svefnherb. m/fataskáp og eldhús m/fallegri, hvítri innréttingu. Parket
og flísar á gólfum. Glæsilegt útsýni til suðurs og vesturs. Sam. þvotta- og þurrk-
herbergi með tækjum á 6 hæð og sér geymsla í kjallara. Hagstætt áhvílandi lán,
lítil útborgun. Íbúðin er laus strax, lyklar á skrifstofu Höfða Hfj. Verð 24,9 millj.
Klukkurimi - 4ra herb.
Mikið endurnýjuð 101 fm íbúð á 2. hæð m/sérinngangi og suðursvölum á góðum
stað í Grafarvoginum. Náttúrusteinn og parket á gólfum. Þrjú svefnherb. m/skáp-
um. Góð aðkoma. Stutt í skóla og leikskóla sem og aðra þjónustu. Hér er um að
ræða fallega eign sem býður upp á mikla möguleika. Verð 26,9 millj.
Þrastarás - 4ra herb.
Falleg 4ra herbergja 112,4 fm endaíbúð á annarri hæð í viðhaldslitlu fjölbýli.
Sérinngangur af svalagangi. Parket og flísar á gólfum. Þrjú rúmgóð svefnher-
bergi. Þvottahús innan íbúðar. Glæsilegt útsýni. Góð aðkoma. Bílastæði mal-
bikuð. Stutt í margvíslega þjónustu. Verð 29,5 millj.
Núpalind - 3-4ra herb.
Mjög falleg og vel skipulögð 3-4 herb. 117 fm, horníbúð á 2 hæð í viðhalds-
léttu fjölbýli. Eikarparket að mestu á gólfum. Kirsuberjainnréttingar og skápar
frá Brúnás. Flott íbúð á góðum stað í nálægð við alla helstu þjónustu. Laus
strax ! Verð 30,9 millj.
Brekkuhjalli - Sérhæð
Sérlega falleg og vel skipulögð efri sérhæð í virðulegu tveggja íbúða húsi.
Húsið er á einstaklega fallegum stað, innst í botnlangagötu við opið grænt
svæði. Íbúðin skiptist í flísalagt hol, parketlagða stofu, 3 herbergi , 1 af þeim
nýtt sem sjónvarpsherb., flísalagt baðherbergi m/tengi fyrir þvottavél og
þurrkara og flísalagt eldhús með fallegri, hvítri innréttingu. Stór og falleg lóð
er við húsið og mikil veðursæld. Stórar steyptar svalir með ægifögru útsýni til
suðurs og vesturs. Verð 32,9 millj.
Rauðamýri - Raðhús
Fallegt 163,3 fm raðhús á einni hæð m/innb. bílskúr. Húsið er tilbúið til af-
hendingar og verður afhent fullbúið að utan með frágenginni lóð og tilbúið til
innréttinga að innan – fullmálað. Á efri palli er bílskúr, geymsla, þvottahús,
forstofa, eldhús og borðstofa. Á neðri palli er stofa, sjónvarpshol, 2 stór
svefnherb. og baðherb. Gólfhiti í öllu húsinu. Öllum frágangi utanhúss er
lokið. Búið að helluleggja, tyrfa og setja upp sólpall. Verð 38, 9 millj.
Hlíðarbraut 2 Hfj. - Einbýli
Sérlega fallegt og mikið endurnýjað 110,7 fm einbýli á 2 hæðum, auk rúm-
lega 20 fm ósamþykkts kjallara. Húsið hefur verið endurnýjað að miklu leyti
á síðustu 6 árum. Húsið er skráð sem tvær íbúðir. Miðhæð skiptist í forstofu,
2 stofur, eldhús og salerni. Efsta hæðin í 2 svefnherbergi, baðherbergi, tölvu-
horn og geymsluloft. Kjallarinn skiptist í geymsluherbergi, baðherbergi,
þvottahús og geymslu. Húsið er laust strax, lyklar á skrifstofu Höfða í Hafnar-
firði. Verð 39,9 millj.
Tröllakór - Nýbygging
Í sölu falleg nýbygging á miklum útsýnisstað í Kórahverfinu í Kópavogi. Í hús-
inu eru 26 íbúðir á fimm hæðum, allar með sérinngang frá stiga og lyftuhúsi.
Stæði í bílageymslu fylgir flestum íbúðum. Íbúðirnar skilast fullbúnar að utan
sem innan. Verð frá 25,9 -39,9 millj.
ÞESSAR EIGNIR ERU LAUSAR FYRIR JÓL