Náttúrufræðingurinn - 1985, Blaðsíða 34

2. mynd. Loftmynd af svæðinu kringum Lúdent og þar norður af. L: Lúdent, H:
Hraunbunga, Hv: Hverfjall, Ly: Laxárhraun yngra. Örvar sýna helstu íslandít-
hraunstraumana (sbr. Karl Grönvold 1972, bls. 131). — An aerial photograph of the
Lúdent area, photography by the Icelandic Geodetic Survey. L: Lúdent tephra crater, H:
Hraunbunga lava flow, Hv: Hverfjall, Ly: Younger Laxá lava. Arrows indicate the main
icelandite lava flows (cf. Karl Grönvold 1972, p. 131). © Landmælingar íslands, birt með
leyfi.
altíska íslandítinu, plagióklas <0.1
mm, klínópyroxen <0.04 mm og
málmkornin <0.005 mm.
SAMANBURÐUR
Af framansögðu er ljóst að það er
örðugt að greina í sundur basaltískt
íslandít og íslandít, þegar ekki er á
öðru að byggja en skoðun handsýna.
Hinsvegar er auðveldara að þekkja
ísúra bergið frá basalti. ísúra bergið er
nær alltaf straumflögótt og klofnar
gjarna í flögur, en það er mun sjald-
gæfara í basalti og flögurnar eru þá
þykkari. Dílar eru mun sjaldgæfari í
þóleiísku ísúru bergi en í þóleiísku
basalti, og veðrunarhúð er brúnni á
ísúru bergi en basísku.
Mun auðveldara er að greina basalt-
ískt íslandít og íslandít í sundur með
hjálp bergsmásjár. Hér eru helstu ein-
kennin þau, að dílategundirnar hyper-
sten og ólivín eru algengar í íslandíti,
en eru óþekktar (hypersten) eða mjög
80