Vikan - 06.03.1940, Page 15

VIKAN, nr. 10, 1940
15

1111111 ■■ ■ ■ 111 iii 1111 ii ■ 11 ii i
Heim af hafinu.
Smásaga
......... eftir Huldu Bjarnadóttur. .
Kom inn, er sagt glaðlegri röddu,
þegar barið er á dyrnar í litlu
kjallaraíbúðinni. Það er bara
sendisveinninn úr næstu búð að koma með
kjötið og baunirnar, sem hún Guðrún
gamla hafði pantað. Hún lötraði yfir
gólfið til að taka við pöntuninni. Hún er
orðin svo farin og þreytt, enda búin að
vinna mikið frá blautu’barnsbeini.
— Nei, það ert þú, Nonni minn, segir
hún. — Má ekki bjóða honum kaffisopa
hérna við eldhúsbekkinn hjá mér.
— Jú, takk. Það er kalsaveður úti, snjór
og slydda, sannarlega gott að fá einhverja
hlýju fyrir brjóstið.
Hún bregður könnunni á, tekur fram tvö
bollapör og sneisafullan disk af kleinum.
Hún hafði nefnilega bakað kleinur í gær,
en það gerði hún ekki á hverjum degi.
Það var heldur ekki á hverjum degi, sem
hann Jói hennar kom af sjónum, blessaður
drengurinn, en hún átti von á honum í dag.
Hún var himinlifandi glöð. Hún var alltaf
svo hrædd um hann á sjónum. Hann var
aleiga hennar, — og ef að sjórinn tæki
hann. Hún mátti ekki til þess hugsa.
Hún hellti í bollana og bað hann að gera
svo vel og fá sér nú nóg með kaffinu, og
settist sjálf á kassa við eldavélina og drakk
molasopa. Hún tók báðum, vinnulúnu
höndunum utan um bollann sinn, sötraði
úr honum og réri sér eilítið í gráðið. Hún
var eitthvað svo íbyggin, kerlingin — ein-
hver hýra í augnakrókunum á henni, alveg
eins og hún byggi yfir einhverju. Loks
gat hún ekki stillt sig um að segja Nonna
frá því, að hann Jói hennar kæmi heim í
dag, hann Nonni kannaðist við hann —
var það ekki?
— Jú, mikil ósköp, ég er nú hræddur
um það. Jæja, svo Jói kemur heim af
sjónum í dag, en hvað það var gaman.
— Já, það mátti nú segja, og meira að
segja eitt, hún hallaði sér dálítið fram og
lækkaði röddina eins og hún væri hrædd
um að einhver heyrði til þeirra, að nú
þyrfti hann ekki oftar að fara út á sjóinn.
Það skríkti í henni eins og hún hefði ljóstr-
að upp einhverju leyndarmáli. Mikið skelf-
ing var hún því fegin.
— Já, það er von, en hvernig stóð á
því að Jói þyrfti ekki að fara út á sjóinn
aftur ?
— Ja, var það furða þó drengurinn
spyrði. Ja, hún var nú bara búin að út-
vega honum atvinnu, blessuðum drengn-
um. Hann hafði ekkert fengið að gera í
landi og farið til sjós heldur en að hjálpa
hinni öldruðu móður sinni ekki neitt, —
hvernig sem hún þrábað hann um að gera
það fyrir sig að hætta sér ekki út í sjó-
mennskuna. Svona var hann hugsunar-
samur og mikill maður í honum. Hún stóð
svo sem ekki ein uppi með hann Jóa sinn.
— Ja, hvað er ég annars að hugsa, — má
ekki bjóða drengnum meira kaffi.
— Jú, takk.
Hún hellti aftur í bollann hans og
fékk sér svolítinn dreitil honum til sam-
lætis. Sendisveinninn svolgraði í sig kaffið
og lést hafa mikinn áhuga á málum gömlu
konunnar meðan kleinurnar hurfu ofan í
hann ein af annarri. Það borgaði sig að
hluta á þá gömlu, því að svona traktér-
ingum var hann óvanur í starfanum.
— Ójá, hún hafði nú baslað þetta áfram
upp á eigin spýtur með sig og drenginn
síðan maðurinn hennar sálaði dó, haft ofan
af fyrir þeim með því að gera hreinar
skrifstofur, og svo fékk hún líka stund-
um ígripavinnu í þurrfiski á sumrin. Það
hafði að vísu oft verið þröngt í búi hjá
þeim, en hún hafði nú hingað til séð fyrir
því, að hann Jói litli væri ekki svangur,
heldur neitað sér um bita sjálf. Ójá, það
hafði nú gengið á ýmsu fyrir þeim. Það
var bara þetta með drenginn hennar.
Hann hafði ekkert fengið að gera, síðan
hann fermdist, eins og þetta var greindur
og ágætur piltur. Alls staðar var búið að
ráða mann, hvar sem hún leitaðist fyrir
um atvinnu handa honum.
Hún hafði ekki haft nein tök á að láta
hann læra, svo að það var ekki úr mörgu
að velja fyrir hann. Þangað til í fyrra,
það voru meiri hörmungartímarnir, að
honum datt í hug að fara til sjós. Sárt
hafði það verið, og guð einn vissi, hvað
hún tók það nærri sér. En hann vildi ólm-
ur ráða, sagði, að það væri engin hætta,
eitthvað yrði hann, hvort eð var að hafa
fyrir stafni, og allt væri betra en iðjuleys-
ið. Svo fór hann, nýlega orðinn sautján
ára. Mikið fjarska var hún hrædd um
hann, og fegin í hvert skipti, sem hann
kom heim. Og í dag átti hún von á hon-
um úr síðasta túmum. En hann vissi það
ekki enn þá sjálfur, að hann þyrfti ekki
að fara aftur út á sjóinn. Ekki hafði hann
hugmynd um, að hún var búin að útvega
honum atvinnu, og skelfing hlakkaði hún
til að segja honum frá því. Hún hafði talað
við hann Halldór framkvæmdarstjóra, og
spurt hann, hvort hann hefði ekki eitt-
hvað handa honum Jóa sínum að gera.
O, hvað haldið þið að blessaður maðurinn
hafi sagt? Ekki nema það, að sig vantaði
mann í pakkhúsið og hann skyldi taka Jóa,
og hann átti að fá 250 kr. á mánuði.
Hugsa sér annað eins, — haldið þið, að
það yrði nú ekki munur fyrir þau. Mikið
fjarska var hún glöð. Nei, hvað var hún
að hugsa, að fara ekki að setja upp baun-
irnar, og Jói gat komið þá og þegar. Já,
hún ætlaði að gæða honum á baunum. Það
var uppáhalds maturinn hans. Þetta yrði
hátíðisdagur, sagði hún við sendisveininn,
um leið og hann þakkaði fyrir sig og fór.
Hún var búin að skúra allt og fága í litlu
kjallaraíbúðinni þeirra. Þau höfðu eitt her-
bergi og eldhúskytru, en hver veit nú
nema þau gætu fengið sér betri íbúð í vor.
Hún var alveg í sjöunda himni. Skelfing
gat nú guð verið góður við hana, já, hann
hafði sannarlega bænheyrt hana, fjarska
var hún þakklát. Hún var búin að setja
baunirnar upp og leit í kringum sig, hvort
ekkert væri nú eftir. Jú, hún átti eftir að
setja blómin í vatn. Hún hafði keypt nokk-
ur blóm til hátíðabrigða, hún hafði svo
sem ekki haft ráð á því, en þetta var líka
alveg sérstakur dagur. Hún tók bréfið utan
af þeim og setti þau í gamlan vasa, sem
hún hafði einu sinni fundið brotinn úti á
öskuhaug, og límt hann saman. Hann leit
bara ekkert mjög illa út. Hún fitlaði var-
lega við blómin, meðan hún var að koma
þeim fyrir, fingur hennar voru stirðir og
hendur hennar óvanur að hagræða blóm-
um. Svo setti hún vasann á mitt borðið.
Hún var búin að setja hvítan dúk á það.
Mikið yrði nú hátíðlegt, þegar þau færu
að borða baunirnar. Hún leit stolt í kring-
um sig í herberginu, allt tandurhreint og
strokið.
Hún tifaði enn þá einu sinni um her-
bergið, lagði síðustu hönd á verkið, strauk
blíðlega yfir rúmfletið hans Jóa, með
hrjúfri hendinni.. Skelfing hlakkaði hún
nú til að þurfa ekki lengur að sofa ein,
sífellt kvíðafull út af honum. Haldið þið
að það yrði nú ekki munur fyrir hana að
geta hitað kaffi handa honum á morgn-
ana og fært honum í rúmið, blessuðum
drengnum, áður en hann færi til vinnunn-
ar. Já, mikill yrði nú munurinn.
Hún fór fram í eldhús, tók hlemminn
ofan af baunapottinum. Það kraumaði og
vall í honum, angandi matarlyktina lagði
á móti henni. Það kom ánægjusvipur á
andlit hennar. Já, það mátti nú segja, guð
var henni sannarlega góður. Ekki hefði
hún trúað því, þegar hann Jói fór í síð-
asta túrinn að það mundi rakna svona vel
úr fyrir þeim. Það komu tár í augun á
henni af gleði. Hún ætlaði ekkert að segja
honum svona strax, láta eins og allt væri
óbreytt. Mikið hlakkaði hún til að sjá
undruarnsvipinn á blessuðum drengnum.
Það var nú með hálfum huga, að hún
hafði farið til hans Halldórs. En það voru
enn þá til góðir menn, guði sé lof fyrir það.
Nei, hvað var hún að hugsa, að vera með
Framh. á bls. 19.