Menntamál - 01.03.1933, Síða 6

3§
MENNTAMÁL
efnum fyrir sig, og hún var talin óyggjandi fyrir börnin einn-
ig. En athuganir hafa nú leitt í ljós, aÖ svo er ekki. Tökum
dæmi: Þegar börnum var kennt aÖ teikna, þá var talið sjálf-
sagt aÖ hyrja á beinum línum, hornum og bogum o. s. frv.
Hugsunin var sú, að þessir hlutir væru þeir einföklustu_ frum-
drættir, scm allt annaÖ í dráttlistinni ætti a8 hyggjast á, og
þess vegna væri um að gera að æfa þessa frumdrætti nógu
vel, til þess að geta síðar sett saman úr þeim allt milli him-
ins og jarðar. Sama máli gegndi um lestur og skrift; þar átti
að byrja á stöfum, til þess að geta svo sett saman úr þeim
hvaða orð og setningar sem var. 1 raun og veru er þetta allt
öfugt. Ekkert er torskildara fyrir smábörn en sérstakir, sundur-
lausir hlutar af hverju sem er og ekkert fjarlægara eðlisfari
þeirra en að álykta frá partinum til heildarinnar. Börn skynja
og hugsa i heildarmyndum. Þatt t. d. skilja og rnuna betur orð
eða setningu, sem sett er í samband við þekktan hlut eða at-
burð, heldur en einstakan bókstaf eða atkvæði, sem ekki tákn-
ar neitt, sent þau kannast við. Á sarna hátt er börnum stór-
urn auðveldara að Ityrja á því að teikna menn og dýr, hús og
skip og annað þvílíkt, sem þau hafa ákveðnar hugmyndir um,
heldur en strik og klossa, sem þeirn er eins fjarlægt og óskilj-
anlegt og mest má verða. Eg gæti talið upp fjöldamörg at-
riði þessu lik, sem uppeldisvísindin hafa brugðið nýju Ijósi
yfir. Eg hefi ekki tíma til að telja þau öll upp, en vildi, áður
en eg tala um kennsluaðferðir, minnast sérstaklega á eitt, sent
oftast er notað sem ádeiluefni á hendur nýskólastefnunni. En
það er viðhorfið til leiks og starfs. Almennasta mótbára gegn
nýskólunum, bæði eins og þeir eru í frantkvæmd og kenningu,
er sú, að börnin séu látin leika sér allt of mikið á kostnað
gagnlegra lærdómsstarfa. Til þess að ])essi mótbára geti talist
réttmæt, þarf að færa sönnur á þrennt: í fyrsta lagi, að hægt
sé að láta börn á skólaskyldualdri fara á mis við að leika sér,
án þess að þau biði tjón á líkama og sál. 1 öðru lagi, að ann-
að sé gagnlegra börnum og vænlegra til alhliða þroska en leik-
ir, sem sniðnir eru við áhuga þeirra og getu, og eru um leið