Menntamál - 01.03.1933, Blaðsíða 24

MENNTAMÁL
56
-eftirlits, utanfararstyrkur kennara 2000 kr., og styrkur til upp-
eldisfræSináms erlendis 1200 kr. AuÖvitað er niðurskurÖur
þessi gerður í nafni kreppunnar, og munu þeir, sem að honum
standa, ekki vera í vandræðum með málsvarnir: Þjóðin er
stödd í fjárhagslegu öngþveiti, allir verða að leggja hart að
sér, neita sér um nauðsynjar, standa saman möglunarlaust o. s.
frv. Við könnumst öll við þessar og þvílíkar föðuríegar áminn-
ingar stjórnmálamannanna nú á dögum, og skal því síður en
svo haldið fram, að þær séu tilefnislausar.
En erfitt mun það reynast að telja kennurum og sjálfsagt
mörgum öðrum, trú um þaS, aS sparnaöur af því tagi, sem
hér hefir verið sagt frá, sé réttmæt kreppuráðstöfun.
1 fyrsta lagi vegna þess, að framlög til uppeldismála hafa
undanfarið verið af svo skornum skammti, að ekki er ofmælt,
að þjóðin hafi í þeim efnum um langt skeið búið við hörmu-
legt kreppuástand. Kennarar hafa búið og búa við sultarlaun.
Uppeldisfræðimenntun þeirra hefir að miklu leyti verið sjálfs-
menntun, og minna lagt til hennar frá þjóðfélagsins hálfu en
dærni munu til í nokkru öðru siðuðu nútíðarþjóðfélagi. Hversu
kennarar eru afskiptir í þessum efnum kernur líka vel í ljósmeö
því að bera þá saman við aðra sambærilega starfsmenn, t. d.
læknana. Ekki er ástandið glæsilegra ef litið er á aðrar hliðar
kennslumálanna, svo sem húsakynni, áhöld og bókakost. í öðru
lagi er þessi ráðstöfun óeðlileg vegna þess, að ekki hafa verið
felldir niður sambærilegir liðir í öðrurn greinum, t. d. engan
veginn felldir niður allir utanfararstyrkir og heldur ekki allir
námsstyrkir. Þá má og benda á það, að Búnaðarfélaginu eru
ætlaðar urn 200 þús. kr. og mikið af því fer til ráðunauta í
landbúnaðarmálum. En á sama tíma þykir óhæfilegt að veita
einar 10 þú.s kr. til ráðunauta í uppeldismálum. Eru þó ótal
margir útgjaldaliðir, sem réttmætt væri að taka hér til sarnan-
burðar, þ. á. m. stórútgjöld til framkvæmda eins og ríkislög-
reglu, sem mikill hluti þjóðarinnar telur óhæfu eina.
1 þriðja lagi er kreppusparnaður til uppeldismálanna óverj-
andi vegna þeirrar viðurkenndu staðreyndar, að frumorsakirn-