Alþýðumaðurinn - 27.05.1975, Side 5

Rauðikrossinn
lands, og einnig fjársöfnun
vegna snjóflóðanna á Nes-
kaupstað.
1 þessu sambandi er rétt að
geta þess, að allt það fé, sem
Rauða Kross íslands hefur til
afnota til þessarar starfsemi,
er fengið frá almenningi.
Fyrstu árin, sem Akureyrar-
deiíd Rauða Kross íslands
starfaði, var fjár aflað með
samkomuhaldi, kvikmynda-
sýningum, leiksýningum og
dansleikjum, og komst um
tíma sú hefð á, að deildin
héldi dansleik á gamlárskvöld,
og hygg ég, að slíkur dansleiic-
ur hafi síðast verið haldinn á
gamlárskvöld 1945. Einnig var
stofnað til tombólu eða hluta-
veltu í nokkur skipti og einn-
ig aflað fjár með merkjasölu,
sem börn barnaskólaima hafa
annast á öskudaginn, nær eða
alveg óslitið frá 1941. Nú síð-
usíu árin hafa fengist drjúgar
tekjur af peningaspilakössum
Rauða Kross íslands, sem sett-
ir hafa verið upp á mörgum
fjölsóttum stöðurn, víða um
landið, og auk þess af lands-
hapodrætti og smámiðahapp-
clrætti Rauða Kross íslands.
Vorið 1931 gaf Rauði Kross
Halldór Halldórsson, læknir.
Núverandi form. A.d.R.K.Í.
Islands Akureyrardeildinni
sjúkrabíl og var Bifreiðastöð
Akureyrar falin geymsla og
akstur bílsins og „ákveðið, að
taka sama gjald fyrir bifreið
þessa, og tekið væri nú hér í
bænum“, en frá því vorið
1935 og til ársloka 1936, ann-
aðist Andrés G. ísfeld akstur
sjúkrabifreiðarinnar, en síðan
Helgi Schiöth, þar til vorið
1939, að B. S. A. var á ný falið
að annast reksturinn. ! janúar
1941 er skráð í fundargerð,
„að oft hefði dregist svo
klukkutímum saman, að gela
fengið bílinn á stað, þótt líf
lægi við“, og lofaði Jakob Frí-
mannsson, kaupfélagsstjóri þá
að annast afgreiðslu bílsins, á
þeim grundvelli, að hann legði
til bílstjóra á bílinn að degi til
án endurgjalds og bensín til
sveitaferða gegn því að sveita-
fóilcið þyrfti ekki að greiða
fyrir þjónustu bílsins. í janúar
1944 kom annar sjúkrabí’l
deildarinnar í bæinn; var
reyndar ekki nýr. Það ár tók
Zóphonías Árnason, síðar yfir
tollvörður við akstri bílsins.
Það ár voru fluttir 196 sjúld-
ingar, þar af 80 ferðir utan-
bæjar, en halli á rekstri bíls-
ins 5.822.48 krónur. 1946 kom
nýr sjúkrabíll, sem deildin
keypti, en hann reyndist of
stór og óhentugur. í september
það ár tekur lögreglan að sér
akstur sjúkrabílsins. I janúar
1952 kemur nýr sjúkrabíll, og
er sagt í fundargerð 11. jan-
úar 1952: „Bíllinn mun að
visu ekki bæta úr hinum erf-
iðu vetrarferðum, því að til
þeirra dygði ekki annað en
sterkur trukkur“. Bíllinn er
geymdur í slökkviliðsstöðinni,
en lögregluþjónar annast akst,-
ur. Eftir 1952 er samið um af-
not af Ferðafélagsbíl til vetrar
flutninga. 1957 kemur enn nýr
sjúkrabíll. 1966 er keypt tal-
stöð í sjúkrabílinn. 1968 keypt
ur nýr bíll og eru í honum súr-
éfnistæki. Það ár tekur slökkvi
liðið við rekstri bílsins og hef-
ur .annast hann með miklum
ágætum æ síðan. 1973 var
samið við Flugbjörgunarsveit-
ina um aðgang að björgunar-
bíl þeirra, ef á þyrfti að halda.
I descmber 1973 er tekinn í
notkun nýr sjúkrabíll og er
það sá bill, sem nú er í notkun.
Þann 27. ágúst 1974 var
samþykkt á stjórnarfundi, að
þiggja sjúkrabíl, sem Blaða-
mannafélagið vill safna til og
gefa. Síðar samþykkti deildiu,
að fela Guðmundi Blöndal,
framkvæmdastjóra sínum, að
stjórna söfnun til bílsins hér
norðanlands. Það varð strax í
upphafi að samkomulagi milli
Blaðamannafélagsins og Akur
eyrardeildar Rauða Krossins,
að keyptur yrði bíll af gerð-
inni Range Rover, og að bíll-
inn yrði vel búinn, sem full-
Vestur-íslendingar minnast
merkra tímamóta í sögu ís-
lenzku landnemanna í Vestur
heimi með veglegum hátíða-
höldum að Gimli dagana 2.—
4. ágúst í sumar, en þá eru lið
in hundrað ár frá landnámi
Nýja-íslands í Canada.
í tilefni þess mun fjölmenn-
ur hópur héðan að heiman
leggja leið sína vestur um haf
til að taka þátt í mannfagnaði
þeirra og hitta að máli frænd-
ur og vini. Mikið undirbún-
kominn neyðarbíll, en ekki sér
staklega sem hjartabíll, og
þóttust menn í þessu atriði
draga lærdóm af reynslunni í
Reykjavík.
Sjúkrabílinn hér á Akur-
eyri er sem sagt eign Akur-
eyrardeildar Rauða Kross ís-
lands og deildin stendur undir
rekstrarkostnaði a. ö. 1. en því,
að bærinn veitir bílnum húsa-
skjól á Slökkvistöðinni og
starfsmenn slökkviliðsins, sem
annast aksturinn, hljóta sín
laun frá bænum. Þeir sem
fluttir eru með sjúkrabílnum,
eiga að greiða ákveðið gjald
Jurtabók AB, íslensk ferða-
flóra, sem gefin var út 1970,
hefur nú verið ófáanleg um
alllangt skeið. Vegna mikillar
eftirspurnar, hefur Almenna
bókafélagið ákveðið, að senda
á markaðinn þessa ýtarlegu
handbók í endurbættum bún-
ingi.
Höfundur Jurtabókar AB er
prófessor Áskell Löve, jurta-
fræðingur, en hann er meðal
þekktustu vísindam'anna í
sinni fræðigrein. Einnig legg-
ur hönd á plóginn frú Dórísi
Löve, jurtafræðnigur, og teikn
ar hún skýringamyndir við
fyrsta kafla bókarinnar. Allar
aðrar myndir í bókinni eru
eftir Dagny Tande Lid í Osló,
sem höfundur telur „einhvern
færasta listamann á þessu
sviði“.
í formála bókarinnar lætur
höfundur þess getið, að þetta
sé sjöunda handbókin, sem
samin hefur verið um íslensk-
ar jurtir. Fyrsta ritið af þessu
ingsstarf hefir verið unnið
vestra til þess að gera hátíð-
ina sem veglegasta og ótvíræð
an vitnisburð um dug og
manndóm landa okkar vestan
hafs. Ekki síst vilja þeir taka
á móti þeim sem héðan koma
af rausn og höfðingsskap. Það
er kunnugra en frá þurfi að
segja, að Vestur-íslendingar
hafa alltaf sýnt landi okkar og
þjóð mikla ræktarsemi og hlý
hug, bæði með fjöldaferðum
hingað undanfarna áratugi og
fyrir það til deildarinnar, og
taka starfsmenn slökkviliðsins
við þessum greiðslum, en þó
verður svo alltof oft, að fóllc
gleymir að bjóða borgun, og
oft eru aðstæður slíkar, að
oft eru aðstæður slíkar, að
starfsmenn slökkviliðsins taka
nærri sér að ganga eftir greiðsl
um.
Árið 1953 hófst söfnun í
sjúkraflugvélarsjóð og árið
eftir gaf Slysavarnafélag ís-
lands flugvél, sem átti að vera
að hálfu eign Akureyrardeild-
ar Rauða Krossins og að hálfu
eign Slysavarnadeildarinnar
tagi var íslensk grasafræði,
sem Oddur Hjaltalín, læknir
samdi og gefin var út í Kaup-
mannahöfn árið 1830. Flestar
eru þessar jurtabækur nú ó-
fáanlegar og allar úteltar, af
ástæðum, sem tilgreindar eru
í formálanum. Jurtabók AB
er ennfremur langvíðtækust
þessara bóka, því þar er „lýst
öllum tegundum æðri jurta,
sem vitað er, að vaxi villtar
á íslandi og eins þeim slæð-
ingum, sem örugglega hafa
numið hér land.“ Þá er og að
finna í innganginum sitthvað
það, er varðar íslenska grasa-
fræði ,almennt, svo sem nafn-
greiningu og nafngiftir jurta,
og um gróðursvæði landsins,
og loks er í bókinni skrá yfir
allmargar jurtategundir, sem
hafa vérið friðlýstar með laga
ákvæðum. Alls er bókin á
fimmta hundrað blaðsíður og
aðeins nafnaskrá þeirra jurta,
sem þar er lýst, nær yfir 21
blaðsíðu, tvídálka. Jurtabók
drengilegum stuðningi við okk
ur á margvíslegan hátt. Þegar
við heimsækjum þá í sumar
hljótum við að sjálfsögðu að
koma færandi hendi og leggja
af mörkum myndarlega fjár-
hæð til stuðnings einhverju
hugsjónamáli . þeirra þar
vestra. Margt kemur til
greina, þó ákvörðun hafi ekki
verið tekin hvað velja skal, en
frá því verður greint síðar.
Þjóðræknisfélag Akureyrar
hefir fyrir nokkru, í þessu
hér á Akureyri, og áttu þessi
félög að annast reksturinn.
Síðar kom í ljós, að ekki var
grundvöllur fyrir því, að reka
þessa vél, og var hún því seld
1955 og söluverðið lagt í
sjúkraflugvélarsjóð. 1958
keyptu Akureyrardeild Rauða
Kross íslands og kvennadeild
Slysavarnarfélags íslands á
Akureyri, sjúkraflugvél, en
bræðurnir Tryggvi og Jóhann
Helgasynir borguðu síðan
helming kaupverðsins, gegn
því, að þeir rækju vélina fyrir
eigin reikning næstu 5 ár,
enda væru sjúkraflutningar þá
ávallt látnir sitja fyrir öðru
AB er, eins og höfundur segir
í formála, ætluð skólanemend-
um og fróðleiksfúsri alþýðu,
og yfirleitt öllum, sem þykir
það nokkurs virði, að kynnast
þeim jurtum, sem verða á vegi
þeirra, og gaman hafa af nátt-
úruskoðun.“ Því fólki fer nú
óðum fjölgandi, sem leitar
kynna við náttúru eigin lands,
sér til ánægju og upplyftingar,
vonandi kemur Jurtabók AB
þessu fólki í góðar þarfir, og
verður þannig lóð á vogarskál
þeirra, er berjast fyrir varð-
veislu náttúru landsins. Fjöldi
mynda prýðir bókina, litmynd
ir og aðrar og eru þær nær 650
að tölu, og má ætla, að bókin
sé nauðsynlegt hjálpartæki
hverjum þeim, sem áhuga hef-
ur á gróðurríki íslands. Eng-
inn sem leggur leið sína um
náttúru íslands, til lengri eða
skemmri tíma, ætti að láta hjá
líða, að taka með sér þessa
handhægu og fallegu bók.
sambandi, ákveðið að gefa út
dálítið rit varðandi helztu
þætti úr sögu Nýja-íslands, í
máli og myndum, ásamt af-
mæliskveðjum til Vestur-ís-
lendinga frá þeim mönnum og
fyrirtækjum hér heima, sem
styðja vilja þessa hugmynd.
Útgáfan kostar mikið fé, og
því áríðandi að sem flestir
hlaupi undir bagga og leggi
málefni þessu liðsinni með
myndarlegri afmæliskveðju.
Frá Þjóðræknisfélagi Akureyrar
„ÍSLEIMZK
FERÐAFLÓRA44
ALÞÝÐUMAÐURINN - 5