Heilbrigðismál - 01.10.2005, Blaðsíða 32

HEILSUMOLAR
X. T? UM FJÖRUTÍU
' • ^NN VEtTINGASTAÐIR í
^prV X>? ' REYKJAVÍK ERU ORÐNIR
PE: REYKLAUSIR, MEÐAL
HT’''" ANNARSAMERICAN
\ \ Vf^- ^ . , STYLE, KENTUCKY FRIED
^ 'r"- CHICKEN, MCDONALD'S,
_ SUBWAY OG KAFFITÁR.
Éc
Jp-cC tSc
MATUR OG DRYKKUR
í HREINU LOFTI
íslendingar hafa á undanförnum
áratugum verið í fararbroddi
þjóða heims varðandi takmarkanir
á reykingum á stöðum þar sem
almenningur leitar aðgangs vegna
ýmiss konar þjónustu og einnig á
mörgum vinnustöðum. Nú er komin
röðin að veitingastöðum.
Um áttatíu veitingastaðir hér á
landi eru reyklausir, samkvæmt skrá
Lýðheilsustöðvar, en nokkur hundruð
aðrir staðir hafa ekki enn tekið
ákvörðun um að bjóða gestum sínum
að njóta matar og drykkjar í hreinu
lofti.
Sumir telja að ekki verði veruleg
breyting á ástandinu nema sett
verði lög sem banna reykingar á
veitingastöðum. Á síðasta þingi
lagði Siv Friðleifsdóttir fram
frumvarp í þeim tilgangi. Það hlaut
ekki afgreiðslu Alþingis en margir
lýstu stuðningi við það, meðal
annars Efling, Krabbameinsfélagið,
Landlæknisembættið, Læknafélagið
og Vinnueftirlitið.
Á aðalfundi Samtaka
ferðaþjónustunnar í vor var
samþykkt „að ganga til viðræðna
við stjórnvöld um að reykingar verði
bannaðar á veitinga- og skemmti-
stöðum frá og með 1. júní 2007".
Nú mun unnið að undirbúningi nýs
lagafrumvarps, sem væntanlega
verður lagt fram á Alþingi í haust.
Reykingar hafa verið bannaðar á
veitingastöðum í mörgum löndum.
Bann tók gildi á síðasta ári á írlandi,
á Möltu og í Noregi, á þessu ári á
Ítalíu og í Svíþjóð og á næsta ári
kemur röðin að Skotlandi, Spáni
og Tékklandi. Þriðjungur fylkja
í Bandaríkjunum hefur bannað
reykingar á veitingastöðum og flest
fylki Kanada. Sama máli gegnir um
Ástralíu. Af öðrum löndum má nefna
að reykingabann er á veitingastöðum
i Hong Kong, íran, Kúbu, Nýja
Sjálandi, Singapúr og Úganda. Rætt
er um að reykingabann taki gildi á
næsta ári á Englandi, í Danmörku og
í Finnlandi.
Alþjóðlegar rannsóknir hafa sýnt
að óbeinar reykingar auka hættu á
krabbameini og hjartasjúkdómum
um 20-30%.
Samkvæmt nýrri íslenskri könnun
má búast við aukinni aðsókn að
veitingastöðum þegar þeir verða
reyklausir.
REYKI EINN ... REYKJA ALLIR"
„Með bættum rannsóknaraðferðum
hefur sést æ betur að ef eínn reykir
í þröngu rými reykja allir. Þeir sem
reykja ekki en þurfa að anda að sér
lofti menguðu tóbaksreyk eru því í
vissum skilningi að reykja þó að þeir
hafi ekki kosið sér það sjálfir...
í Ijósi þeirra upplýsinga sem nú
liggja fyrir um skaðsemi af óbeinum
reykingum hljóta það að vera
sjálfsögð réttindi starfsfólks á öllum
vinnustöðum að það geti sinnt sínu
starfi í reyklausu rými."
Úr umsögn Landlæknisembættisins í
mars 2005 um frumvarp um bann við
reykingum á veitingastöðum.
ÞYNGDIN
SKIPTIR MÁLI
Þrír af hverjum fjórum Bandaríkja-
mönnum gera sér ekki grein fyrir því
að ofþyngd og hreyfingarleysi eru
talin eiga þátt í þriðja til fimmta hverju
tilfelli af krabbameini í brjóstum, ristli,
legbol, nýrum og vélinda, samkvæmt
upplýsingum sem American Institute for
Cancer Research birti í sumar.
Stofnunin mælir með því að fólk
hreyfi sig reglulega og auki hlutfall
grænmetis, ávaxta og kornmetis í
fæðunni. Ef það dugar ekki til er gefið
það ráð að minnka matarskammtana
smám saman. Einnig er varað við of
mikilli neyslu á salti, fitu og rauðu kjöti.
Sérfræðingar stofnunarinnar segja
að miða eigi við að þeir sem eru nálægt
réttri þyngd við átján ára aldur þyngist
ekki um meira en fimm kílógrömm eftir
það.
Wel ’ns een banaan
met overgewicht gezien?
Lekker in je vel met groenten en fruit.
Hollendingar hafa verið að hvetja til aukinnar neyslu
á grænmeti og ávöxtum með auglýsingaherferð sem
vakið hefur athygli. Á þessu veggspjaldi er spurt:
Hefur þú séð feitan banana? Því er svarað neitandi
vegna þess að bananar eru fitulausir.
EKKI OLLU LOKIÐ
íslenskir karlar sem nú eru 65 ára
geta vænst þess að lifa í tæp 18 ár
til viðbótar, að meðaltali, og konur
í tæplega 21 ár, samkvæmt nýjustu
tölum Hagstofunnar. Þeir karlar
sem ná 80 ára aldri mega búast
við tæplega 8 árum til viðbótar og
konurnar rúmlega 9 árum.
32