Fréttablaðið - 23.12.2010, Síða 22

Fréttablaðið - 23.12.2010, Síða 22
22 23. desember 2010 FIMMTUDAGUR FRÁ DEGI TIL DAGS greinar@frettabladid.is FRÉTTABLAÐIÐ Skaftahlíð 24, 105 Reykjavík SÍMI: 512 5000, ritstjorn@frettabladid.is FRÉTTASTJÓRAR: Arndís Þorgeirsdóttir arndis@frettabladid.is, Kristján Hjálmarsson, kristjan@frettabladid.is Trausti Hafliðason trausti@frettabladid.is og Höskuldur Daði Magnússon (dægurmál) hdm@frettabladid.is HELGAREFNI: Sigríður Björg Tómasdóttir sigridur@frettabladid.is MENNING: Bergsteinn Sigurðsson bergsteinn@frettabladid.is ALLT OG SÉRBLÖÐ: Roald Eyvindsson roald@frettabladid.is og Sólveig Gísladóttir solveig@frettabladid.is ÍÞRÓTTIR: Henry Birgir Gunnarsson henry@frettabladid.is LJÓSMYNDIR: Pjetur Sigurðsson pjetur@frettabladid.is FRAMLEIÐSLUSTJÓRI: Kolbrún Ingibergsdóttir kolbrun@frettabladid.is ÚTGÁFUFÉLAG: 365 miðlar ehf. STJÓRNARFORMAÐUR: Ingibjörg S. Pálmadóttir FORSTJÓRI OG ÚTGÁFUSTJÓRI: Ari Edwald RITSTJÓRI: Ólafur Þ. Stephensen olafur@frettabladid.is AÐSTOÐARRITSTJÓRI: Steinunn Stefánsdóttir steinunn@frettabladid.is Fréttablaðið kemur út í 90.000 eintökum og er dreift ókeypis á heimili á höfuðborgarsvæðinu og Akureyri. Einnig er hægt að fá blaðið í völdum verslunum á landsbyggðinni. Fréttablaðið áskilur sér rétt til að birta allt efni blaðsins í stafrænu formi og í gagnabönkum án endurgjalds. Issn 1670-3871 HALLDÓR Íslensku jólin snúast um komu ljóssins – í trúarlegum og náttúrulegum skiln- ingi. Minningarbrot frá eldri kynslóðum sem iðulega eru dregin fram í kringum jólahátíðina í formi ljóða og frásagna gera þessu góð skil. Slíkar minningar draga jólin iðulega fram sem hinn mikla ljósgerving – hvort sem er með stjörn- um á miðsvetrarhimni snæþakins lands eða í formi hógværs kertaljóss í barns- hendi. kertaljós í bláum fjarska, bak við ár, æskuminning um fegurð. (Jón úr Vör) Íslensku jólin hafa líka alltaf komið þótt þröngt sé í búi. Fátæktin er oft bak- grunnur jólakomunnar og gleðin yfir komu ljóssins er tjáð á nægjusaman hátt: Man það fyrst, er sviptur allri sút sat ég barn með rauðan vasaklút. (Matthías Jochumsson) Íslendingar sem eru jafnvel ekki háaldraðir eiga minningar um hvernig jólin birtust í afar hógværum efnisleg- um táknum eins og rauðum eplum sem alla jafna fengust ekki í verslunum hér á landi nema um jól. Ljós í myrkri og uppbrot á fátæklegum hversdegi í formi klæða eða epla eru því jólastefin sem berast til okkar frá íslenskri fjarlægri og nálægri fortíð. Þessi stef eiga rætur sínar í jólaguð- spjallinu þar sem frummyndir um ljós, skjól, næringu og líf eru tjáðar í fæð- ingarfrásögninni í Betlehem. Ljósið á jólanótt brýst fram úr myrkrinu sem umlykur náttúru og mannlíf og stað- festir þörf manneskjunnar: að þiggja og veita ást og líkamlega umhyggju. Koma ljóssins með hækkandi sól og fæðingu frelsarans hittir okkur í hjartastað. Þess vegna eru jólin hátíð tilfinninga og bernsku, sama á hvaða aldri við erum. Uppbrot á hversdegin- um felst ekki í yfirdrifinni neyslu held- ur fremur að hlúa að því sem stendur hjartanu næst: kærleikanum til barns- ins í okkur sjálfum og náunga okkar. Jólin eru til að þiggja og gefa kærleika. Ljós koma Jól Árni Svanur Daníelsson og Kristín Þórunn Tómasdóttir prestar H áskóli Íslands þarf að grípa til verulegs niður- skurðar vegna minni fjárveitinga á næsta ári, eins og flestar aðrar ríkisstofnanir. Fækka þarf fólki, lækka starfshlutfall og grípa til fleiri sparn- aðaraðgerða. Fram hefur komið að háskólinn hyggist takmarka aðgang nemenda að skólanum, en slíkt er nú eingöngu gert í fáeinum námsgreinum, til dæmis í læknisfræði. Að óbreyttu stefnir í að á næsta ári verði 900 nemendur í skólanum án þess að þeim fylgi fjárveiting úr ríkissjóði. Þá hefur háskólaráð sótt um heimild til stjórnvalda um að fá að hækka skrásetningar- gjald nemenda í HÍ úr 45 þús- und krónum í 70 þúsund, en fyrri ósk um slíkt hefur verið synjað. Katrín Jakobsdóttir mennta- málaráðherra hefur boðað rektor HÍ á sinn fund vegna málsins og sagði í fréttum Ríkisútvarpsins í vikunni að aðgangstakmarkanir væru síðasta úrræðið sem grípa ætti til. „Við höfum lagt á það ríka áherzlu að Háskóli Íslands standi sem flestum opinn og þangað geti sem flestir sótt sér nám og menntun við hæfi.“ Áhyggjur menntamálaráðherra af aðgangstakmörkunum og hækkun gjalda í Háskóla Íslands eru sennilega óþarfar. Færa má rök fyrir því að báðar breytingar hefði átt að gera fyrir löngu, jafnvel á meðan betur áraði. Háskóli Íslands hefur í rauninni verið of opinn og gert of litlar kröfur til stúdenta sem þar hljóta skólavist, með þeim afleiðingum að þar er of mikið af fólki sem nær ekki árangri í náminu og þiggur allt of mikla dýra kennslu á kostnað skatt- greiðenda áður en til útskriftar kemur, eða útskrifast bara alls ekki. Ef aðgangstakmarkanir, til dæmis einhvers konar inn- tökupróf, væru teknar upp yrði mun líklegra að þeir sem inn- rituðust í skólann lykju þaðan prófi á tilsettum tíma og sóuðu ekki of miklu af eigin tíma og fé skattgreiðenda á meðan. Hærri innritunargjöld myndu hafa sömu áhrif. Þau kæmu ekki aðeins í veg fyrir þörfina á að skattgreiðendur legðu skól- anum til meira fé, heldur ykju þau aga í námi og fækkuðu þeim sem teldu ástæðu til að eyða beztu árum lífsins í árangurslítið gauf. Ósennilegt er að 25 þúsund króna hækkun yrði mörgum stúdentum við HÍ ofviða, svona af bíla-, tölvu- og farsíma- kostinum á háskólalóðinni að dæma. Þó eru vafalaust einhver tilvik, þar sem fjárhagur fólks leyfir ekki slíkan útgjaldaauka. Þeim mætti mæta með skólagjaldastyrkjum til efnalítilla stúd- enta, eins og tíðkast við háskóla víða um heim. Vonandi verður niðurstaðan af fundi háskólarektors og menntamálaráðherrans að sú síðarnefnda taki vel í hugmynd- irnar. Þær fela í sér löngu tímabært aðhald í þessari merku menntastofnun. Lítil ástæða er til að hafa áhyggjur af aðgangs- takmörkunum og gjöldum í Háskóla Íslands. Tímabært aðhald Ólafur Þ. Stephensen olafur@frettabladid.is SKOÐUN Björn Valur í ham Björn Valur Gíslason, hinn skel- eggi þingmaður Vinstri grænna frá Ólafsfirði, fer hörðum orðum um sjálfstæðismanninn Guðlaug Þór Þórðarson í pistli á bloggsíðu sinni. Hann segir Guðlaug saka Jóhönnu Sigurðardóttur um að leyna upplýsingum sem enginn virðist vera klár á hverjar eru nema Guðlaugur sjálfur. „Enda er þar vanur maður á ferð sem kann sitthvað fyrir sér um hvernig og hversvegna leyna skal upplýs- ingum og forða þeim undan almenn- ingi. Engan veit ég þingmann um utan umræddan Guðlaug Þór sem er með landsfundarályktun síns eigin flokks á bakinu um að hann skuli hætta sem þingmaður flokks- ins.“ Það sé vegna þess að hann hafi þegið mútur. Húðstrýkir Guðlaug Og Björn Valur klykkir út með þessu: „Ef ég væri Guðlaugur Þór myndi ég njóta hvers þess dags sem mín væri ekki getið í fjölmiðlum í þeirri veiku von að ég hreinlega gleymdist.“ En biður Kristján afsökunar Björn Valur biðst raunar afsökunar á orðum sínum strax í næsta pistli. Afsökunarbeiðninni er hins vegar beint til Kristjáns Þórs Júlíussonar, sem ekki var einu sinni nefndur á nafn í fyrri pistli, en ekki Guðlaugs. Það er kannski ekkert skrítið. Guðlaugur er jú ekki þingmaður Norðausturkjör- dæmis og helsti pólitíski samherji fyrrverandi vinnuveitenda Björns Vals. stigur@frettabladid.is FRÉTTIR VIÐSKIPTI ÍÞRÓTTIR LÍFIÐ UMRÆÐAN MEIRI UMRÆÐA

x

Fréttablaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Fréttablaðið
https://timarit.is/publication/108

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.