Faxi - 01.05.1973, Qupperneq 3

in sterk og þrálát, sezt í íbúðir, gegnum-
sýrir húsgögn og fatnáð, hefur slæm á-
hrif á sjúka, og eimurinn hefur jafnvel
orsakað slys, þar sem hann hefur lagt yfir
akbrautir og byigt mönnum sýn.
Og Ellert. heldur áfram: — Ef ég man
rétt, þá gerði bæjarstjórn Keflavíkur
samþykkt í fyrra, að reyna að stemma
stigu við þessum hvimleiða fnyk, en ekki
er inér kunnugt um áð neitt hafi verið
framkvæmt í þeim efnum, a.m.k. ekki
sjáanlega.
Að þessum inngangsorðum loknum
snýr Ellert tali sínu að hugmyndum sín-
um um lausn þessa vandamáls.
— Flest.ir lrafa hugsað sér lausnina
hátt í lofti, með strompum, margra tuga
metra háum, sem gera ekkert annað en
.að dreifa óþefnum betur yfir bæina og
landið. Að mínu áliti er þar um of „há-
fleygar“ hugmyndir að ræða. Menn ættu
að líta neðar, jafnvel í sjóínn. Hver veit
nema lausnin liggi einmitt þar.
Ellert dregur pappírsörk upp úr skjaia-
tösku sinni, með rissmynd á, ásamt skýr
ingum. Hann lítur af og til á blöðin urn
leið og hann útskýrir hugmynd sína.
— Þar sem vitað er, að mengunar-
magnið er gufa, blönduð rykögnum, sem
lyktin er að mestu bundin í, verður að
kæla gufuna og koma í veg fyrir ský-
myndun, allt. niður í 1 stig á celsíus, og
þá er mjög líklegt áð ólyktin hverfi með
öllu, en það verður að sannreyna mcð
tilraunum. Hugmynd mín er því sú, að í
stað þess að hleypa gufunni út í andrúms-
loftið, yrði hún leidd í geymi, — því sem
næst fylltum sjó eða vatni, þar sem hún
inettaðist og allar rykagnir, ólyktarber-
'arnir, hyrfu úr henni. Til að fyrirbyggja
hugsanlegan óþef úr sjálfum geyminum,
mætti koma fyrir tæki í loftopi hans, sem
brenndi það loft sem út streymdi. Til-
raunir yrðu að leiða þörf þess í ljós, eins
og annað.
Þannig er hugmynd Ellerts í fæstum
drát.tum, en hann hefur athugað málið
frá ýmsurn öðium hliðum, sem ekki er
hægt að fullvinna á pappírum, heldur að-
eins með því að þreifa sig áfram með
athugunum.
— Tökum sem dæmi, að engin ólykt
verði eftir í gufunni þegar henni hefur
verið hleypt í vatnsgeyminn, þá gæti verið
alveg eins heppilegt að leiða hana. beint í
sjóinn niður á nægjanlegt dýpi. Brennslu-
útbúnaður verður þá óþarfur, svo og
vatnsgeymirinn.
blásara til áð flytja gufuna í sjóinn. Með
þessu móti yrði fra.mkvæmdin mjög ó-
dýr — í það minnsta alla vega ódýrari
en 60-70 metra hár strompur. Að minni
hyggju væri þetta æskilegasta lausnin,
þar sein næstum hver einasta verksmiðja
stendur á sjávarbakka. Mengun í sjónum
yrði ekki teljandi — ef hún verður þá
nokkur.
Verkalýðshreyfingin hefur látið holl-
ustuhætti á vinnustöðum sig æ meira
skipta til að vernda heilsu manna. Ef
þessi lofthreinsunaraðferð Ellerts reynist
bæði góð og ódýr, gæti hún þá st.uðlað
að því, að launþegar öndúðu að sér heil-
næmu lofti í vinnusölum? Ellert svarar
því hiklaust játandi, verði framkvæmdin
jafn ódýr og hann gerir sér vonir um. Og
þá er komið að því hvernig hann ætlar
'að gera alvöru úr hugmyndum sínum og
hvaða aðstöðu Ellert hefur til þess og
hjálp, sérstaklega fjárhagslega?
— Ætli hnífurinn komi ekki einna
helzt t.;l með að standa í kúnni í þeim
efnum, en ef við at'hugum aðeins mögu-
leikana, og hvað til þarf, þá vantar í
fyrsta lagi geymi, en þeir eru til við flest-
ar fiskimjölsverksmiðjur. Þá væri hægt
að nota, án þess að raska notagildi þeirra
fyrir verksmiðjurnar. Smíða þyrfti leiðslu
og blásara til að flyt.ja gufuna frá mjöl-
þurrkar.a til vatnsgeymisins, og dælu, sem
sífellt endurnýjaði vatnið eða sjóinn í
geyminum. Að sjálfsögðu þyrfti svo frá-
rennslisleiðslu út í sjó. Þar sem ég hef
lítið hreyft hugmyndinni, enn sem komið
er, hef ég ekkeit á að byggja annað en
vonina um að einhverjir gefi tillögum
mínurn gaum og að þær fái hljómgrunn
hjá þeim, sem umrædd mál varða.
Og þá vaknar sú spurning, hverjir það
eru, sem þessi mál varðar, verksmiðju-
eigendur, bæjar- og sveitarfélög, almenn-
ingur?
— Auðvitað tvinnast þessir aðilar
saman þegar allt er athugað. Óskandi
væri, að einhver fiskimjösverksmiðja
vildi ljá aðstöðu sína til tilrauna í þessu
skyni — og þá um leið eignast þann út-
búnað, sem lagður er til á staðnum, —
og leyst um leið ólyktarvandamálið. Ég
hef hugsáð mér að athuga, hvort. ríki og
bæir vilji ekki styðja mig að einhverju
leyti, í sambandi við væntanlegar tilraun-
ir, sem miða að því að þessir aðilar geti
framfylgt eigin reglum um mengun and-
rúmsloftsins. T.d. má benda á, að ekki
má kveikja í öskutunnum, til að valda
ekki rnengun á lóðum nágrannanna, en
þessir sömu áðilar verða samt áð líða
það, að þúsundum rúmmetra er dælt
yfir híbýli þeirra vegna knýjandi nauð-
synja um sköpun verðmæta.
Hvort hugmyndir Ellerts verði að
raunveruleika og komi almenningi til
góða, verður framtíðin að skera úr um,
en beri hugmyndir hans þann árangur,
sem fastlega má gera ráð fyrir, ef góður
vilji er fyrir hendi, þá hvað?
— Þá getum við auglýst með sanni,
landið með hreinasta og tærasta loft í
heimi.
emm
,,Það er engin lausn á vandanum að hœkka strompana, — þennan mökk verður að
Aðeins þarf st.okk og leiða annað“, segir Ellert
F A X I — 79