Morgunblaðið - 03.04.2010, Qupperneq 21

Fréttir 21INNLENT
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 3. APRÍL 2010
VEIÐIHEIMILDIR íslenskra skipa
hafa minnkað á undanförnum ár-
um. Mestu verðmætin eru í þorski
og öðrum botnfisktegundum og
þess vegna hafa tekjur útvegsfyr-
irtækja dregist mjög saman við
minnkandi kvóta. Þannig samsvar-
aði síðasta kvótaúthlutun um 15%
tekjusamdrætti fyrirtækja sem
gera út á bolfisk.
Adolf Guðmundsson telur að
naumt skammtaðar veiðiheimildir
eigi verulegan þátt í misklíð og
óánægju með fiskveiðistjórn-
unarkerfið og breyti þá litlu hvaða
stjórnkerfi væri notað. „Ef við hefð-
um nægar heimildir værum við
ekki í þessum átökum,“ segir Adolf.
Mikill samdráttur hefur einnig
orðið í síld, loðnu og kolmunna en á
móti kemur aukning í norsk-
íslensku síldinni og makríll sem er
nýr veiðistofn hér við land.
Adolf segir að þótt útgerðarfyr-
irtækin fái auknar tekjur vegna
lágs gengis íslensku krónunnar
megi ekki gleyma því að af-
urðaverð hafi lækkað erlendis og
skattar verið auknir á fyrirtækin í
landinu. Þannig hafi trygginga-
gjald hækkað vegna atvinnuleys-
isins, veiðigjald fimmfaldast og kol-
efnisgjald verði lagt á. „Menn gera
ekki meira en að standa í skilum
með skuldbindingar. Bankakerfið
er lokað og margir eru í vandræð-
um með endurfjármögnun lána,“
segir Adolf Guðmundsson.
Samdráttur í tekjum
vegna minni kvóta
Leyfilegur afli hvers fiskveiðiárs (í tonnum)
2005/06 2006/07 2007/08 2008/09 2009/10
Þorskur 198.000 193.000 130.000 160.000 150.000
Ýsa 105.000 105.000 100.000 93.000 63.000
Ufsi 80.000 80.000 75.000 65.000 50.000
Karfi 57.000 57.000 57.000 50.000 50.000
Keila 3.500 5.000 5.500 5.500 5.500
Langa 5.000 5.000 7.000 7.000 7.000
Skötuselur 2.500 3.000 2.500 3.000 2.500
Grálúða 15.000 15.000 15.000 15.000 12.000
Skarkoli 5.000 6.000 6.500 6.500 6.500
Steinbítur 13.000 13.000 12.500 13.000 12.000
Þykkvalúra 1.800 2.000 2.200 2.200 2.200
Langlúra 2.400 2.400 2.400 2.200 2.200
Sandkoli 4.000 2.000 1.500 1.000 1.000
Skrápflúra 3.500 1.500 1.000 1.000 1.000
Síld 110.000 130.000 150.000 150.000 47.000
Loðna 194.027 318.245 157.206 15.000 110.000
NI-síld 153.818 183.189 230.370 238.000 215.000
Kolmunni 352.601 334.910 232.116 96.000 88.000
Makríll 4.000* 38.000* 112.000* 112.000 130.000
Úthafskarfi 28.610 22.308 8.477 15.166 15.000
Úthafsrækja 10.000 7.000 7.000 7.000 7.000
FL-rækja 4.500 13.500 13.500 13.500
Humar 1.800 1.800 1.900 2.200 2.200
*Heildarafli, veiðar ekki takmarkaðar. Heimild: LÍÚ
„ÞEIR sem eru í at-
vinnugreininni eiga
ákveðin réttindi. Ef
gera á breytingar á
þeim er eðlilegast að
réttindin séu fyrst
skilgreind,“ segir
Adolf Guðmundsson
um undirbúning
stjórnvalda við að
gera ákvæði fisk-
veiðistjórnunarlaga
um sameign þjóð-
arinnar á auðlindum
sjávar virk með því
að setja þau í stjórn-
arskrá.
Adolf segir að sam-
eign þjóðar sé ekki
til sem eignarrétt-
arlegt hugtak í íslenskum rétti. Hann rifjar upp að sumir fræðimenn
telji að útvegsmenn eigi beinan eignarrétt, aðrir tali um óbeinan eign-
arréttindi og enn aðrir telji að útvegsmenn eigi atvinnuréttindi sem
varin eru með eignarréttarákvæðum stjórnarskrár. „Ef menn skerða
þessi réttindi er ríkið bótaskylt,“ segir Adolf og segir að búast megi við
að það kalli á margra ára málaferli ef ekki verði gengið vel frá útfærsl-
unni.
Samfylkingin samþykkti á flokksstjórnarfundi að nýtt fiskveiðistjórn-
arkerfi verði byggt á atvinnufrelsi og mannréttindi virt í samræmi við
álit mannréttindanefndar Sameinuðu þjóðanna frá 2007. Adolf segir
mikilvægt í þessu efni að skoða forsendur meirihluta mannréttinda-
nefndarinnar. „Þær grundvallast á því að útvegsmenn hafi fengið fisk-
veiðiréttindin að gjöf árið 1983 og að þau hafi verið færð í einkaeign-
arrétt útgerðarinnar 1990. Það er forsendan fyrir þeirri niðurstöðu að
úthlutunin hafi verið bersýnilega ósanngjörn.
Ef það er stefna stjórnmálaflokks að byggja á þessu áliti, þótt Hæsti-
réttur hafi margsinnis komist að þeirri niðurstöðu að kvótakerfið brjóti
ekki jafnréttisákvæði stjórnarskrárinnar, verður hann um leið að við-
urkenna að réttindin séu hrein eign útgerðarinnar. Það verður ekki
bæði sleppt og haldið,“ segir Adolf.
Þarf að skilgreina réttindin
Morgunblaðið/RAX
Löndun Fræðimenn greinir á um eignar- eða
atvinnuréttindi útvegsmanna.
Stangarhyl 1 · 110 Reykjavik · Sími: 570 8600 · Fax: 552 9450
Netfang: info@smyril-line.is · Heimasíða: www.norræna.is
Ferðaskrifstofa
&?S@CMB;@C
?LÊ;G»F;MNI@O
NORRÆNA FERÐASKRIFSTOFAN BÝÐUR NÚ SIGLINGU
MEÐ NORWEGIAN CRUISE LINE UM MIÐJARÐARHAF OG
KARABÍSKA HAFIÐ.
Hægt er að velja um úrval ferða og gæðin eru afar mikil.
Innifalið er fullt fæði, hægt að velja á milli margra veitinga-
staða, 24 tíma herbergisþjónusta, þátttaka í allri afþreyingu
um borð og margt annað. Ef þú vilt prófa að fara í lúxusfrí, próf-
aðu þá svona ferð.
HÓPFERÐ 11. - 20. SEPTEMBER
með Norwegian Jade glæsilegu skemmtiferðaskipi.
Í boði er mikið úrval skoðunarferða á meðan legið er í höfn.
Sunnud. BROTTFÖR FRÁ BARCELONA kl.17:00
Mánud.. MONTE CARLO, MONACO.
Þriðjud. LIVORNO(FLORENS,PISA)
Miðvikud. CIVITAVECCHIA(RÓM)
Fimmtud. NAPÓLI
Föstud. SKEMMTISIGLING
Laugard. PALMAMALLORKA
Sunnud. BARCELONA
www.ncl.eu
VIKA Á
MIÐJARÐARHAFI
kr.299.000
Verð frá kr. 299.000 pr. mann
Innifalið: Flug, 2 nætur í Barce-
lona, viku sigling með fullu fæði,
frí herbergisþjónusta og ferðir til
og frá flugvelli.
Fararstjóri: Skúli Unnar Sveinsson
SKEMMTISIGLING
MEÐ NORWEGIAN
CRUISE LINE
Lágmarksþátttaka er 16 manns.
Norræna ferðaskrifstofan áskilur sér rétt til að
fella niður ferðina ef ekki er næg þátttaka.
Mikið úrval
skemmtisiglinga
fyrir einstaklinga
og hópa.
BÓKAÐU
SNEMMA
TIL AÐ
TRYGGJA
ÞÉR
PLÁSS.
SKEMMTU
NGLÆSILEIKI CRUISE
FRÁBÆR MATURSUNDLAUGAR
www.norræna.is
„VIÐ störfum innan ramma lag-
anna. Lögin heimila leigu á kvóta
og það er heimilt að selja afla-
hlutdeild,“ segir Adolf Guðmunds-
son um gagnrýni sem fram hefur
komið á brask útvegsmanna með
kvótann, meðal annars í máli Jó-
hönnu Sigurðardóttur forsætisráð-
herra á flokksstjórnarfundi Sam-
fylkingarinnar fyrir viku.
Formaður Samfylkingarinnar
sagðist enga samúð hafa með því
hvernig útgerðarmenn hefðu brask-
að með kvótann og stundað glæfra-
spil með fjármuni úr sjávarútveg-
inum í óskyldum greinum. Þeir
standi nú uppi stórskuldugir.
„Ég reikna með að átt sé við það
að menn fái mikil verðmæti þegar
þeir selja fyrirtæki sín eða hluta-
bréf og fara út úr atvinnugreininni.
Það er ekkert öðruvísi í þessari
grein en öðrum að menn selja fyr-
irtækin sín, af mismunandi ástæð-
um. Ekki má gleyma því að þeir
Störfum innan
ramma laganna
hafa greitt mikla skatta til ríkisins
af söluhagnaði. “
Þá veltir hann því fyrir sér af
hverju sjávarútvegsfyrirtæki megi
ekki fjárfesta í öðrum atvinnugrein-
um. „Menn eru að varðveita fjár-
muni sína og fara í þá fjárfesting-
arkosti sem þeir telja besta.
Einhverjir hafa gengið of langt og
tekið of mikla áhættu. Þeir sitja
uppi með skuldir og þurfa að bera
ábyrgð á afleiðingum þess.“
Adolf segir að skuldir sjáv-
arútvegsins hafi tvöfaldast við
gengisfall íslensku krónunnar.
Skuldir sjávarútvegsins eru að hans
mati ekki hátt hlutfall skulda at-
vinnulífsins í heild og vísar hann
þar til opinberra gagna. „Við erum
betur settir að því leyti að við erum
að selja afurðir okkar í erlendum
gjaldmiðlum og staða krónunnar
hefur hjálpað okkur að standa í
skilum með skuldbindingar okkar,“
segir Adolf.
ADOLF Guðmundsson, fram-
kvæmdastjóri Gullbergs hf. á
Seyðisfirði, hefur verið for-
maður Landssambands ís-
lenskra útvegsmanna í hálft
annað ár.
Hann er 55 ára gamall lög-
fræðingur, fæddur og alinn
upp í Reykjavík. Hann fór
fyrst til Seyðisfjarðar 1973 til
að þjálfa knattspyrnulið Hug-
ins. Þá kynntist hann konu
sinni, Theodóru Ólafsdóttur.
Fyrstu mánuðina eftir að þau
settust að á Seyðisfirði starf-
aði Adolf sem fulltrúi hjá bæj-
arfógetanum en tók síðan við
starfi framkvæmdastjóra Gull-
bergs. Starfinu hefur hann
gegnt í 28 ár.
Gullberg gerir út togarann
Gullver. Jafnframt hefur
Adolf starfað við stjórnun fisk-
vinnslufyrirtækja. Hann var
framkvæmdastjóri Fiskvinnsl-
unnar og síðan formaður
stjórnar Dvergasteins. Síðustu
sex árin hefur fyrirtæki í hans
eigu, Brimberg, rekið frysti-
húsið. „Það hefur verið miklu
meira að gera hjá LÍÚ en ég
reiknaði með. Efnahagsþreng-
ingar og átökin um fisk-
veiðistjórnunarkerfið valda
því,“ segir Adolf.
Þjálfarinn
ílentist á
Seyðisfirði