Tímarit Verkfræðingafélags Íslands


Tímarit Verkfræðingafélags Íslands - 29.12.1947, Blaðsíða 9

Tímarit Verkfræðingafélags Íslands - 29.12.1947, Blaðsíða 9
TlMARIT V.F.Í. 1947 H >.**)?)' ¦t'-£* Tökum nú aftur sem dæmi áðurnefndan 40 MVA rafal, og gerum ráð fyrir, að ætlunin sé að afsegul- magna hann í tómgang. Fyrir rafalinn gildir Etömg = 100 V R = 0,17 Q Ltómg 600 A 0,8 H Sýndi það sig við athugun, að við þennan rafal var hægt að reikna með, að spennustillirinn snar- aði spennu segulmögnunarvélarinnar frá 100 V til — 600 V á ca. 0,5 sek. og héldi henni stöðugri á því gildi. Á þessum 0,5 sek. lækkar segulstraum- urinn nokkuð, t. d. úr 600 niður í 500 A. Má því reikna með, ef gert er ráð fyrir, að spennufallið í ljósboganum sé 100 V: V = 100 E0 = 600 io — 500 Fæst þá, að i = o fyrir: 600 100 0,17 (500 +600-100N-^ V 0,17 / 0,8 sek. Allur afsegulmögnunartíminn verður því 0,5 + 0,8 : l,35s og Tt = 0,75 sek., sjá mynd 8. /M T,-Q75!,tk "3 MYNO 8. seJc. -/ Aðferðin var athuguð og sýndi það sig við prófun á stórum riðstraumsrafli, að á þennan hátt var hægt að afsegulmagna á stuttum tíma (Tt = 0,7—1 sek.). Ekki þótti þó tiltækilegt að nota aðferðina almennt. Var hinn umræddi ljósbogi óöruggur og erfiður liður. Meðan þessu fór fram, datt verkfræðingum ASEA í hug ný aðferð, sem segja má að leysti þetta mál í eitt skipti fyrir öll, miðað við núverandi gerð rafla almennt. Eins og allar góðar lausnir er aðferðin bæði einföld, örugg og ódýr og auk þess það fljót- virk, að vart mun hægt að gera ráð fyrir, að mikið betri árangur náist, og skal vikið að því síðar. Er mér ekki kunnugt um, hvort þessi aðferð hefur kom- ið fram í Ameríku. Lausnin er í því fólgin, að notuð er sama aðferð og samkvæmt 3. mynd, þ.e.a.s. segulvef jum rafals- ins er snarað yfir á viðnám, sbr. 9. mynd, en í stað þess að nota konstant viðnám, eins og áður hafði tíðkazt, er notað sams konar viðnám og í nýtízku eldingarvörum, þ. e. a. s. thyrit, metrosil o. s. frv. MYND 9. Fyrir slíkt viðnám gildír almennt: E = kl« , þar sem oc < 1, og vex þannig spennan hægar en straumurinn. Differentiallíkingarnar verða hér allflóknar, ef reikningarnir eiga að verða nákvæmir, en með því að taka ekki tillit til ýmissa atriða, og það á þann hátt, að örugglega fáist ekki styttri afsegulmögn- unartími en hann í rauninni verður, má á tiltölulega einfaldan hátt reikna út eftirfarandi gildi á T\: TR Ti = 1 2 — oc 0,74 Ákveðst a þá af X0 = a • R, þar sem X0 er byrj- ungargildi viðnámsins. Fyrir þá mótstöðu, sem ASEA notar, er oc = 0,45, og fyrir a = 3 fæst þá: T, = 0,17 TR. Ef viðnámið hefði verið konstant, hefði fengizt: TR Tí 1+3 = 0,25 TR. Tt-0.3MseJc. Samkvæmt þessum einfalda reikningi er T^ með breytilegu viðnámi um 70% af T^ með konstant við- námi, en af ýmsum ástæðum, sem ekki er hægt að rekja hér tímans vegna, reynist árangurinn með breytilegu viðnámi mun betri. Vísast í þvi sambandi til tímarits ASEA frá 1942, þar sem skýrt er allýtar- lega frá þessari afsegulmögnunaraðferð.

x

Tímarit Verkfræðingafélags Íslands

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Verkfræðingafélags Íslands
https://timarit.is/publication/860

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.