Tímarit Verkfræðingafélags Íslands


Tímarit Verkfræðingafélags Íslands - 01.06.1958, Blaðsíða 8

Tímarit Verkfræðingafélags Íslands - 01.06.1958, Blaðsíða 8
3* TlMARIT VFl 1958 uppgufun á blöndunarvatni hafi heldur haft neina veru- Iega þýðingu, því að tilhneiging i niðurstöðum tilraun- anna er alveg í samræmi við erlendar niðurstöður. Efnin, sem notuð voru í tilraunirnar, voru steypu- sandur með stærstu kornum 8 mm, fínmöl, með stærstu kornum 30 mm og mjög gróf möl með stærstu kornum 60 mm. Eru þetta þau steypuefni, sem hér eru venju- legust og ganga undir nafninu, sandur, loftamöl og veggjamöl. Grófleikatölur steypuefnanna í fyrstu tilraununum voru þessar: Sandur 4.44, Fínmöl 7.24, Grófmöl 8.89, kornarúmþungi 2.76 t/ma 2.81 — 2.85 — Steypublöndurnar voru með eftirfarandi grófleika: 4.44, 5.24, 5.94, og 6.50 á samsettum efnum. Með því siðan að áætla vatnsmagn varlega og loft í steypu samkvæmt erlendum tilraunum var síðan hægt að reikna út efnismagn pr. blöndu úr hinni almennu steypu- formúlu, eins og eftirfarandi dæmi skýrir: Stærð blöndu, áætluð: 40 lítrar. Sementsmagn = 200 kg/m3. Kornarúmþyngd sements = 3.15 kg/litra. — steinefnis = 2.76 — Vatn áætlað = 150 lítrar/m3. Loft — = 30 — Þá fæst úr (1): + 150 + 30 = 1000 S = 2.76 (1000—243.4) = 2090 kg/m'. 200 37Í5 S 2.76 Efnismagn í blönduna: Sement = 0.04.200 Steinefni = 0.04.2090 Vatn = 0.04.150 8.0 kg. 83.6 — 6.0 — Rakastigið í efninu er síðan ákveðið og blandan leið- rétt með tilliti til þess, þ. e. bætt við efnið og dregið úr vatninu. Blandan var síðan hrærð í 3 mínútur. Með því að mæla allt vatnsmagnið, sigmálið, loftið og rúmþyngd steypunnar var hægt að reikna raunverulegt magn, og reiknuð rúmþyngd var síðan borin saman við mælda rúmþyngd. Eftirfarandi dæmi sýnir, hvernig þessir út- reikningar eru gerðir fyrir ákveðna blöndu: Áætluð stærð blöndu Sement Sandur þurr Fínmöl 15 lítrar 4.5 kg/blöndu 20.8 — — 8.3 — — Við sigmál = 1.0 cm mældist vatn = 2.25 1 og loft 3% Pkg Skg/1 P/s lítrar Efni pr.m' Sement 4.50 3.15 1.43 307 kg/ma Sandur 20.80 2.76 7.53 1420 kst/m' Möl 8.30 2.81 2.96 570 kg/m' Vatn 2.25 1.00 2.25 154 l/m' Loft 0.45 Rúmþ. = 35,85 =s 2.44 kg/1. 14.62 Steypumagnið var því 14.62 lítrar í stað 15.00 litra og í síðasta dálki er efnið pr. m3 reiknað út. 5. Niðurstöður tilraunanna. Þvi miður vannst ekki tími til að ljúka tilraununum. Var gerð ein tilraun með 200 kg sement/m3, tilraununum fyrir 300 kg sement/ma varð lokið, en til fleiri tilrauna vannst ekki tími. Niðurstöður þessara mælinga eftir um- reikningana í samræmi við það, sem að framan segir, urðu þessar: Sement Grófleika- Sigmál Vatn 1/m3 Loft áætl. kg/m3 tala cm % 200 4.45 2 4 7 14 155 169 180 195 6—3 300 4.45 2.5 175 4 187 7 200 (16)—10.5 212 12—13 218 12—10—9.5 224 3—1 300 5.25 3 7 10 16 163 176 188 200 2—0.8 300 5.69 8 14.5 173 186 2—0.Í 35.85 14.62 Á grundvelli þessara talna má setja upp línurit, sem sýnir samband milli sigmáls, grófleika og vatnsmagns. Línurit sett upp á þessum grundvelli staðfestir erlendar niðurstöður um beint samhengi milli grófleika vatns- magns og mótunarþjálni, og er samræmi niðurstaðnanna gott. Þegar slikt línurit er notað til áætlana á steypu- blöndum, er rétt að reikna ekki með fullu vatnsmagni, heldur minnka það um 5—10%, svo að steypumagnið verði ekki of litið. 6. Lokaorð: Niðurstöður tilrauna þessara sýna ljóslega, þegar þær eru bornar saman við erlendar niðurstöður af svipuðum tilraunum, að erlendu niðurstöðurnar gilda ekki hér á landi. Koma þar til aðallega tvær ástæður, að íslenzkar bergtegundir eru þyngri en algengt er erlendis og jafn- framt að steypa úr íslenzkum efnum þarf minna vatn til þess að fá ákveðna mótunarþjálni. Framleiðslutækni- lega þýðir þetta, að meiri þunga þarf af íslenzkum berg- tegundum til þess að framleiða ákveðið magn af steypu. Ekki er ósennilegt, að samhengi sé á milli stærri rum- þyngdar og minna vatns, að vatnið næst bergkornunum sé fastar bundið en í léttari efnum og þess vegna betur smyrjandi. En ekkert er þó hægt að fullyrða um það nema eftir ýtarlega rannsókn. Tilraunir sem þessar eru sýnilega nauðsynlegur grund- völlur undir heilbrigðri steypugerð á Islandi, og er því mikilvægt að þeim sé haldið áfram.

x

Tímarit Verkfræðingafélags Íslands

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Verkfræðingafélags Íslands
https://timarit.is/publication/860

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.