Foreldrablaðið - 01.01.1974, Síða 14

12
JÓHANNA ÞÓRÐARDÓTTIR,
teiknikennari:
Fyrstu myndir barnsins
Hugtakið barnateikning er ekki komið til ára
sinna.
Það er ekki fyrr en á þessari öld að barnið varð
barn — áður var litið á það sem smækkaða mynd
af fullorðnum. Afstaða til barnateikninga var svip-
pð: klessur og krot, sem ekki þótti ástæða til að
taka alvarlega, en eftir því sem kunnátta barns-
ins jókst voru þær skoðaðar sem ófullkomnar og
klaufalegar tilraunir til að herma eftir myndum
fullorðinna.
Langt fram á þessa öld eymdi af kröfum um
að barnið líkti eftir myndagerð hinna fullorðnu,
og, voru þau því látin teikna eftir fyrirmyndum
af ýmsu tagi, misjafnlega vel gerðum. Innan skóla-
kerfisins er að mestu búið að útrýma þessari
myndsýn, en á mörgum heimilum lifir hún þó enn.
(Hver kannast ekki við litabækurnar sem mis-
þyrrna myndgetu fjölda margra þarna?)
KROT.
Árangurinn af fyrstu tilraunum barnsins til mynd-
gerðar kallast krot.
Þegar eins árs barn hamast með blýant eða
krít á veggi, blöð og í bækur er það sjálf hreyf-
ingin sem því finnst skemmtileg, og sá stórkost-
legi möguleiki að marka spor eftir sig.
Barnið hefur allan hugann við sjálfa athöfnina
og er alls ómeðvitað um að það sé að gera mynd.
Þessar fyrstu teikningar eru oftast aðeins dreifð
merki og strik og líkjast e. t. v. punktum blýants-
ins, þegar hamrað er með honum á pappírinn.
Þegar á þessu stigi eiga sér stað framfarir. Barnið
tekur upp tiltölulega reglubundnar sveifluhreyf-
ingar, og með þeim hefst ,,sveiflukrotið“.
í upphafi þessa skeiðs hreyfa börnin allan hand-
legginn, síðan dregur úr hreyfingunum, þar til þær
einskorðast við úlnlið og fingur. Með aukinni
stjórn á hreyfingunum þróast sveiflukrotið yfir í
það sem kallað er hringkrot. í lok krotstigsins
byrja smám saman smáar geometrískar fígúrur
að birtast í miðju krotinu, krossar, þríhyrningar
eða ferhyrningar. Þessi form, sem um þriggja ára
aldur geta verið af um það bil 20 mismunandi
gerðum, eru þó ekki af neinu sérstöku, heldur
einungis æfingar.
Á fjögurra ára aldri geta flest þörn teiknað
svo kallaða „höfuðfætlu", sem er fyrstamynd barns-
ins af manni.