Foreldrablaðið - 01.01.1974, Page 29

X
27
misjöfn að þvermáli og lengd má hengja upp sem
veglegt klukkuspil. Á sama hátt má vinna úr
bambusstöngum, sem auðvitað hafa þá allt ann-
an hljóm. Strengjahljóðfæri má útbúa með því
að negla í spýtu og strengja teygjur á milli, en
lítill kubbur eða eldspýtnastokkur er notaður sem
stóll undir strengina. Leggir eru ákjósanlegasta
ásláttarhljóðfæri og þannig mætti lengi telja.
Þá skal vikið að þeim hluta hljóðheimsins, sem
einu nafni nefnist tónlist. Börn komast strax á
unga aldri í snertingu við hana, en á mismunandi
hátt þó. Fjölmiðlar og tónflutningstæki bera tón-
list inn í heimilin og gera hana að hluta daglegs
umhverfis. Því miður er þessi tæknivædda tónlist
oft misnotuð, hún er látin hljóma, án þess að ver-
ið sé að hlusta og virkar þannig sljóvgandi á heyrn-
ina, auk þess sem hún oft á tíðum virðist kæfa
almenna tónlistariðkun og lifandi hlustun.
í hverju er tónlistariðkun barns á forskólaaldri
fólgin. Það tjáir sig fyrst og fremst í söng, sem
er iðulega tengdur hreyfingu og látbragði. Oft
eru lögin fantasíur, þar sem barnið skirrist ekki
við að syngja erfiðustu tónbil og á ótrúlega háu
sviði. Mjög misjafnt er þó, hvað börn eru söng-
glöð, og enginn skyldi dæma barn ómúsíkalskt,
þó það geti ekki eða vilji ekki syngja. Öþjál radd-
bönd eða óþroskað tóneyra getur valdið lagvillu,
sem hverfur með aukinni æfingu, þó oft ekki fyrr
en barnið er 8—9 ára gamalt. Ástæðan getur
einnig verið sálræns eðlis og enginn skyldi þvinga
barn til söngs. Einföld hljóðfæri, t. d. klukkuspil,
munnharpa eða flauta, henta oft vel í slíkum til-
fellum.
Hvort sem börn eru söngglöð eða ekki, þá er
æskilegt, að sungið sé við þau. Fyrst í stað skilja
börnin lítið af innihaldi textans, en þau gleðjast
yfir hljómi og hljóðfalli. Sama máli gegnir um
Ijóð, þulur og orðaleiki; í hljóðfalli og blæ bund-
ins máls felst jú einnig tónlist. Síðast en ekki síst
skal hér nefnd hreyfingin, frjáls eða bundin í leik,
sem er nátengd tónlistinni. Hreyfingarþörfin er
meðfædd, en ytri skilyrði, svo sem þröngar íbúðir
* og skilningsleysi hinna fullorðnu, hindra oft, að
börnin fái nauðsynlega útrás í hreyfingu. Afleið-
ingin verður þá órói og einbeitingarleysi.
Nú halda sumir foreldrar því fram, að þeir kunni
lítið af Ijóðum og lögum og enn færri leiki. En
sé vilji fyrir hendi, þá má áreiðanlega rifja upp
ýmis gömul lög og hlusta eftir nýjum. „Vísnabók-
in“ og ,,Litlu skólaljóðin" geyma margt Ijóðið og
þuluna, og leikir eins og ,,Fagur fiskur í sjó“ og
,,Pílaranda“ eru jafn vinsælir í dag og þeir voru
fyrir 20 árum.
Tónlistariðkun barns á forskólaaldri á að vera
hluti af leik þess og starfi, afþreying í önn dags-
ins en um leið veganesti fyrir framtíðina.