Morgunblaðið - 20.01.2012, Síða 15

MORGUNBLAÐIÐ | 15
Í
bráðum sextíu ár hefur bók
Helgu Sigurðardóttur, Matur
og drykkur, verið einskonar
grundvallarit á íslenskum
heimilum. Allir sem heimili
halda geta flett upp í Helgu þar
sem ganga má að öllum svörum
vísum. Og þótt árin hafi liðið
stendur bókin alltaf fyrir sínu; að
minnsta kosti hvað varðar venju-
legan íslenskan heimilismat. Ís-
lendingar þekktu auðvitað ekki
pítsur, hamborgara, pastarétti og
fleira slíkt þegar bók Helgu kom
fyrst út árið 1954 en þess þá held-
ur rammíslenskt og sígilt súrmeti.
Því er gott að geta flett upp í
Helgu þegar þorrinn er að ganga í
garð.
Sviðasulta og rauðrófa
Kafla sinn um þorrann og
veisluföng hans kallar Helga ís-
lenskan haustmat. Fyrst er það
blóðmörinn sem gerður er að
hausti, þá lagður í súr og látinn
liggja fram yfir nýár. Og þá er
hann tekinn úr súrnum, skolað af
honum og vömbin rifin af.
„Látinn á fat og tvær til þrjár
sneiðar skornar
af keppnum,
því að þá er
hefur maður
það, sem ekki
er borðað, í
heilum kepp
sem hægt
er að setja
aftur í
súr. Á
sama hátt
er borinn
inn nýr blóðmör,“
segir Helga sem leggur mikið
upp úr því að allt sé fallega fram
reitt; hvort sem það eru svið eða
sviðasultan súr sem ný.
„Sviðasultan er skorin í sneiðar
og þeim raðað á fat. Á milli hverra
sneiða er sett rauðrófusneið. Fal-
legt er að skreyta með grænu,“
segir Helga um nýja sviðasultu en
hvað súru sneiðarnar áhrærir
leggur hún til að fatið sé skreytt
með salatblöðum og tóm-
atsneiðum.
Lundabaggi í
þykkum sneiðum
„Sé lundabagginn nýr er hann
skorinn í þunnar sneiðar, raðað
öðrum megin á fat. Hinum megin
er látið eitthvert grænmeti og
sýrðar rauðrófur yfir. Sé hann
súr, er hann skorinn í heldur
þykkari sneiðar og raðað á fat,“
segir Helga sem lætur ekki heldur
hjá líða að fjalla um íslenskan
harðfisk í bók sinni.
„Allt það óhreina er tekið af
fiskinum, einnig bein og roð. Rif-
inn niður í jafn löng stykki, sem
lögð eru á fat í fallegan bunka.
Það má aldrei rífa fiskinn niður
fyrr en rétt áður en hann er borð-
aður. Einnig má bera fiskinn fram
í munnstórum bitum með smjöri á.
Riklingur er ekki rifinn úr roð-
inu,“ segir Helga Sigurðardóttir í
bók sinni sem hefur verið endur-
útgefin nokkrum sinnum frá
fyrstu útgáfu, síðast af forlaginu
Opnu árið 2009.
sbs@mbl.is
Riklingur er ekki rifinn úr roðinu
Morgunblaðið/Ómar
Þorramatur Verslanir bjóða pakka með úrvali þorrarétta og í raun má fá veisluna
tilbúna heim í eldhús og það hafa íslensk matargöt sannarlega kunnað að meta.
Heilræði frá Helgu
Sigurðardóttur hafa
dugað í bráðum sextíu
ár enda bók hennar,
Matur og drykkur, eins
konar matarbiblía ís-
lenskra heimila gegn-
um kynslóðirnar.
Helga Sigurðardóttir legg-
ur mikið upp úr því að allt
sé fallega fram reitt; hvort
sem það eru svið eða
sviðasultan súr sem ný.
Sviðaveisla Ungir sem aldnir gera þorramat góð skil. Í skólum eru sviðaveislur og víst á ungt fólk stundum erfitt með að
venjast þessum veislukosti en þegar það er komið upp á bragðið eru því bókstaflega allir vegir færir, eins og máltækið segir.