Akureyri - 12.12.2013, Blaðsíða 18

18 12. desember 2013
Kennslustund í fagurfræði og slökun
Þeir sem lögðu leið sína í Hof sl.
laugardag á jólatónleika Pálma
Gunnarssonar og félaga urðu ekki
fyrir vonbrigðum. „Ég ætla að hafa
þetta frekar rólegt, er meira svona
fyrir það að slaka á fyrir jólin og
er ekki hrifinn af stressi og látum,“
sagði Pálmi við gesti hússins að loknu
fyrsta laginu. Það gekk eftir. Áhorf-
endur hreiðruðu um sig í sætunum,
gleymdu stað og stund og nutu ferða-
lagsins, slökunar, fegurðar og um-
fram allt fagmennskunnar sem boð-
ið var upp á tónleikunum. Þetta var
kennslustund í fagurfræði og slökun.
Fyrir okkur sem munum tímana
tvenna er erfitt að hugsa sér að-
draganda hátíðarinnar fram undan
án þess að jólalög sem Pálmi hefur
sungið séu hluti af stemmningunni.
Pálmi hefur verið lengi að og það
mátti vel sjá af samferðarmönnum
hans yngri á sviðinu, að þeir bera
mikla virðingu fyrir sögu hans og
hæfileikum. Samferðamennirnir
voru þó ekki af lakara taginu sjálfir.
Fyrsta og fremsta ber að nefna Ragn-
heiði Gröndal sem fór á kostum í söng
sínum og hljómborðsleik. Hún snerti
hartastrengi viðstaddra með ein-
lægri túlkun og virtist gleyma stað
og stund, sem er ein verðmætasta
gjöfin til áheyrenda hverju sinni. Þá
má nefna frammistöðu listamanna
eins og Sigurðar Flosasonar sem
jöfnum höndum lék á saxófón, þver-
flautu eða ásláttarhljóðfæri. Hann
gaf sig allan í öll verkefnin, smá sem
stór, túlkaði af næmi og snilld allan
tímann – fyrir utan það að líkt og
Ragnheiður hverfur Sigurður gjör-
samlega inn í heim tónlistarinnar á
meðan flutningi stendur og er gam-
an að verða vitni að. Gunnlaugur
Briem trymbill sá um að taktfesta og
súbstans væri eins og best gat orðið.
Strengjasveitin var vel samstillt en
hefði að mati þess sem hér skrifar
mátt fá ögn meiri styrk á köflum í
hljóðblönduninni þótt sándið væri
í heildina frábært. Allir aðrir hljóð-
færaleikarar voru einnig til mikils
sóma og ber ekki síst að geta gítar-
leikara og hljómsveitarstjóra. Þá var
magnað að fá að njóta styrks kórsins
Hymnodiu sem ýmist var í bakrödd-
um eða aðalhlutverki á tónleikunum.
Sérlega gaman var að sjá dillandi
gleði kórmeðlima í lokalaginu sem
var í hressari kantinum. Ef leita ætti
að einhverju sem betur hefði mátt
fara mætti nefna örlitla tæknifeila
og misskilning um uppröðun atriða.
En það skipti engu máli. Einmitt
vegna örfárra skipulagsáskorana
sem Pálmi og aðrir leystu vel úr jafn-
óðum skapaðist e.k. partýandrúms-
loft og fyrir vikið enn meiri nánd
milli salar og listafólksins. Vel leyst!
Ekki var uppselt á fyrri tónleika
laugardagsins, sem sá sem hér skrif-
ar sótti. Það vakti furðu mína miðað
við listfengið og tónlistarlandsliðið
sem þarna kom fram, en það getur
verið snúið að forgangsraða í kostn-
aði þegar annað eins úrval er í boði
og núna af ýmisskonar viðburðum.
Pyngjan leyfir ekki allt. En sú hugs-
un hvarflaði að undirituðum að gam-
an hefði verið að taka upp tónleikana
og sjónvarpa þeim, því það fullyrði
ég að hvert einasta mannsbarn á Ís-
landi hefði gott og gaman af að slaka
á og njóta hæfileika Pálma Gunn og
hinna fjölmörgu sem lögðu honum
lið um helgina. Hefur verið gefandi
að sjá hvernig nafn Pálma hefur ver-
ið áberandi sl. hálfa árið eða svo í ís-
lenskum tónlistarheimi. Ekki verður
annað heyrt og séð en karlinn eigi
mikið eftir og má alveg halda fram
að hann hafi aldrei verið betri.
Akureyri er rík að eiga slíkan
listamann sem Pálma Gunn innan
raða bæjarfélagsins.
Þegar
lífið
bilar
Jón Kalman Stefánsson er án efa
einn af ástsælustu rithöfundum
landsins en nýjasta skáldsaga hans er
Fiskarnir hafa enga fætur. Bókin er
þéttofin ættarsaga með aðalpersón-
unni Ara, útgefanda og rithöfundi, í
forgrunni. Þegar sagan hefst er Ari
ögn ístöðulaus í tilverunni. Hann
hefur búið í Danmörku um skeið en
er á leið til æskuslóðanna, Keflavíkur,
til að hitta föður sinn, sem ef til vill
er kominn með krabbamein, og til
að takast á við fortíðina.
Ólíkt þremur síðustu bókum Jóns
Kalmans, sem mynda saman tríólóg-
íu, gerist þessi saga ekki alfarið í for-
tíðinni heldur að mestu leyti hér og
nú; í samtímanum. Sagan teygir þó
anga sína aftur í tímann því samhliða
nútímasögunni um Ara eru sagðar
tvær fortíðarsögur. Annars vegar er
sögð æskusaga Ara frá áttunda og
níunda áratugnum þegar hann sem
ungur strákur flytur til Keflavíkur
og reynir við illan leik að aðlagast
nýju samfélagi. Hins vegar er sögð
saga ömmu og afa Ara; frá lífi þeirra
og tilveru í Norðfirði forðum daga.
Inn í sögurnar fléttast síðan margar
frásagnir af ættingjum Ara, bæði
náskyldum og fjarskyldum, fólki
frá bæði Keflavík og Norðfirði sem
og annars staðar frá. Frásagnirnar
eru bæði langar og stuttar, sumar
kannski einum of stuttar því lesanda
þyrstir oft í að fá að vita meira um
persónur, líf þeirra og örlög. Til
dæmis hefði verið áhugavert að fá
frekari lýsingu á Sigrúnu, stúlku
sem Ari verður ástfanginn af sem
unglingur. Frásagnirnar eiga það
sameiginlegt að í þeim má gjarnan
greina beitta samfélagsádeilu sem
fellur vel inn í heildarsöguna. Þær
tengjast líka hver annarri og eiga
þátt í að skýra og móta enn frekar
sögu Ara, persónu hans, uppruna og
umhverfi.
Í síðustu þremur verkum Jóns
Kalmans gegndi kuldinn ákveðnu
leiðarstefi. Í þessari bók má segja
að myrkrið hafi tekið við hlutverki
kuldans. Sögusviðið er einkum í
Keflavík, nú og þá, en í bókinni kem-
ur fram að sá staður hafi verið kall-
aður svartasti staður landsins. En
það er ekki einvörðungu staðurinn
sem er dimmur því stundum „bilar
líf“ persóna sem verður til þess að
þær sjá aðeins myrkur; allt verður
svart og lífið óbærilegt. Með öðrum
orðum líður persónum oft afar illa
og einatt er erfitt annað en finna til
með þeim og klökkna við lesturinn.
Texti Jóns Kalmans er afar hjart-
næmur en þó aldrei væminn, hann
er jafnframt ljóðrænn; stundum svo
mjög að hann er á mörkum þess að
vera ljóð frekar en prósi. Vegna hins
ljóðræna stíls eru málsgreinar og
jafnvel einstakar setningar oft það
áhrifaríkar að mann langar til að lesa
þær aftur og aftur og festa þannig
í minni. Ekki spillir heldur fyrir að
persónusköpunin er afspyrnu góð
og söguheimurinn vel skapaður. Á
heildina litið er Fiskarnir hafa enga
fætur fantagott verk sem menn geta
hlakkað til að lesa aftur og aftur. a
TÓNLIsT
Björn Þorláksson
rITdÓmUr
Gunnar M. G.
PÁLMI GUNN OG „landsliðið” á tónleikunum á laugardag. Daníel Starrason.
Gleðilega hátíð!
Sparisjóðurinn á Akureyri
Sparisjóðurinn á Grenivík
Gjafakort
rÉtta GjÖfIN
Þú velur upphæðina
Þiggjandinn velur gjöfina
Traustur Sparisjóður í eigu heimamanna síðan 1879
ábyrg bankastarfsemi síðan 1879
Sparisjóður Höfðhverfinga | Sími 460 9400 | spsh@spsh.is | www.spsh.is