Heima og erlendis - 01.06.1946, Blaðsíða 7

Heima og erlendis - 01.06.1946, Blaðsíða 7
 HEIMA OG ERLENDIS Islendinga, sem ætluðu sér utan, dreymdi fyrst og fremst um það, að komast til Dan- merkur, þó aðallega höfuðstaðarins, enda "var sú menntastofnun þar, sem hugiir margra ungra íslendinga stóð til. Hitt átti líka sinn þátt í þessu, að hér voru ávallt einhverjir fyrir, og varö þá útlegðin ekki eins döpur. þó að allsnemma kæmust á undirhúnings- skólar á Islandi, svo sem Latínuskóli, Presta- skóli og Læknaskóli, var þó ennþá enginn háskóli á íslandi, og urðu því þeir, er þá menntastofnun þurftu að nota, að sækja til Kaupniannahafnar og dvelja þar við nám oft árum sanian. Hér sat líka um þessar mundir stjórn Islands og sá ráðherra, er mál Islands heyrðu undir, enda þótt stjórnin aó yísu hefði fulltrúa á íslandi. Og héðan háðu Islendingar sjálfstæðisbaráttu sína frá upp- hafi og allt fram um aldamótin síðustu. Héðan bárust lika andlegir straumar heim til Íslands, hér störfuðu Fjölnismenn, Bók- menntafélagið og Jón Sigurðsson, og hér hafa mörg af ísl. skáldunum ort ýms af beztu ljóðum sínum, allt fram yfir þröskuld þessarar aldar. Og margur íslenzkur iðnaðar- maðurinn á líka spor sín hér. Nú eru þessir tímar liðnir, en spor þeirra uggja hér ennþá. Kaupmannahöfn, einkum þó gamli bærinn, geymir ótal menjar um Islendinga, sem dvalið hafa hér, bæði fyrr og síðar. Margt af því er skráð, en margt liggur líka ennþá óskráð og í minni manna, en hætt er við, að það glatist með öllu kom- andi kj^nslóð, verði ekki reynt að halda því saman, meðan þeir menn lifa, er geta verið heimildir á þessu sviði. Aðaltilgangur minn með útgáfu blaðs þessa er því sá, að safna og halda til haga því, sem hér kann að finnast nýtilegt um Island og íslendinga, áöur en það týnist með öllu. það gætu fundist gullkorn í slíkri sögu- hrúgu en eg býst þó ekki við að finna ann- •að og meira en hversdagsmuni. En þeir eiga líka rétt á sér, og því vil eg gera það sem hægt er til þess, að þeir glatist ekki. þá er ætlun mín lika að segja frá dönsk- um mönnum, er að einhverju koma við sögu lands vors eða aðeins sögu Hafnaríslendinga. Inn í milli hugsa eg mér svo hitt og þetta, er verða mætti til gagns og gamans, þannig hefi eg hugsað mér greinar um merk söfn, byggingar og stofnanir hér i Höfn, sérstak- lega þó það, er að einhverju leyti kemur við sögu íslands og íslendinga. Hefur allt of lítið verið gert a5 því, að kynna íslending- um hér og heima á íslandi menningarstofn- anir Dana. Muna megum vér líka, að íslend- ingar eru riðnir við tvær merkar stofnanir hér, þótt ólíkar séu, en önntir þeirra er Ijós- lækningastofa Finsens, hin er Thorvaldsens safnið, er báðar hafa gert garðinn fræg- ann, og aldrei eru nefndar, án þess að hug- urinn hvarfli til beggja þjóðanna, Dana og Íslendinga. Bálkur verður þá líka hér í blaðinu um íslendinga í Danmörku, bæði þá sem hafa hér fasta búsetu og þá sem aðeins hafa dvalió nokkurra ára bil og nú eru horfnir heirn til Islands aftur. Var það ætlun mín í fyrstu, að þetta kæmi út i sérstakri bók, en þar sem eg sé ekki tök á því, eins og öllu er hagað nú, sé eg ekkert því til fyrirstöðu, að láta þetta safn, það sem það nær, koma hér, enda ætti þaó að hafa sömu þýðingu fyrir eftirkomendur vora. Á eg engan annan þátt í þeim æfiatriðum en búning þann, sem þau birtast í hér. Hefi eg oft fundið sárt til þess, að margir góóir íslendingar, konur og karlar, sem dvalið höfðu hér langvistum, hurfu eftirtímanum með öllu, þegar moldin huldi þá að lokum. það voru þó íslendingar alltsaman, þótt flestir þeirra hafi ekki unnið annað stórverk en það, að halda heiðri ís- lands á lofti eftir bezta megni. Komið hefir mér líka til hugar, að hafa hér fréttir af íslendingum hér og félagsskap þeirra og ef til vill smáklausur um eitthvað það heima, er mér finnst, að betur niætti fara, þó ekki stjórnmál. Hafi menn verið eins lengi erlendis, eins og raun er á um mig, getur alltaf eitthvað borið á milli á ýmsum sviðum, og sakar þá ekki aö heyra, hvað þeim mönnum finnst ábótavant. — Sá er vinur, er til vamms segir. Lýk eg svo þessu með þeirri ósk, aö ís- lendingar heima og í Danmörku taki vel á móti þessu blaði mínu. Tildrög þess er ræktar- semi vi6 allt það, sem snertir sögu íslands og íslendinga í Danmörku og á íslandi — heima og erlendis. porfinnur Kristjánsson. 3

x

Heima og erlendis

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Heima og erlendis
https://timarit.is/publication/1100

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.