Morgunblaðið - 26.01.2015, Qupperneq 2

2 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 26. JANÚAR 2015
Morgunblaðið Hádegismóum 2, 110 Reykjavík. Sími 5691100 Fréttir Guðmundur Sv. Hermannsson, Sigtryggur Sigtryggsson ritstjorn@mbl.is Viðskipti Sigurður Nordal vidskipti@mbl.is Menning Einar Falur Ingólfsson menning@mbl.is
Íþróttir Víðir Sigurðsson sport@mbl.is mbl.is Sunna Ósk Logadóttir netfrett@mbl.is, Smartland Marta María Jónasdóttir, smartland@mbl.is Umræðan | Minningar | Bréf til blaðsins mbl.is/sendagrein Prentun Landsprent ehf.
Skúli Halldórsson
sh@mbl.is
Starfsgreinasamband Íslands mun í
dag kynna kjarakröfur sínar á fundi
með Samtökum atvinnulífsins. Útlit
er fyrir að kjarasamningsferlið verði
með öðrum hætti en á síðasta ári,
þegar sameiginleg nefnd fór fyrir
kröfum aðildarfélaga Alþýðusam-
bands Íslands. Gylfi Arnbjörnsson,
formaður ASÍ, segir í samtali við
Morgunblaðið að þess í stað muni
hvert aðildarfélag gera sínar kröfur.
„Vissulega verður samstarf um
ákveðin sameiginleg mál, sem ASÍ
hefur forystu um, en að öðru leyti
mun hvert samband nálgast þetta
með sínum hætti,“ segir Gylfi og
bætir við að óánægju gæti meðal fé-
lagsmanna vegna launahækkana
ýmissa ríkisstarfsmanna. „Margir
hópar innan ASÍ eru ekki sáttir við
að háskólamenn hjá ríkinu njóti for-
gangs umfram aðra, hvort sem það
eru læknar eða kennarar.“
„Snýst ekki um verðbólgu“
Gylfi segir að eftir umræddar
launahækkanir sé erfitt að sannfæra
félagsmenn um að stilla kröfum sín-
um í hóf. „Fáir taka mark á því þar
sem stjórnvöld og sveitarfélög mót-
uðu nýja kjarastefnu með sínum
samningum. Þau hefðu mátt vita að
þetta yrði raunin eftir þessar miklu
hækkanir, að fólk á hinum almenna
vinnumarkaði myndi rísa upp og
krefjast hækkana sömuleiðis.“
Samtök atvinnulífsins birtu nýver-
ið útreikninga sem þykja sýna að
sambærilegar hækkanir á almenn-
um vinnumarkaði myndu valda óða-
verðbólgu. Gylfi segir að slíkt sé ekki
til umræðu.
„Þetta snýst ekki um verðbólgu,
þetta snýst um réttláta skiptingu
þjóðarauðsins. Vel getur verið að
deilur um slíkt valdi verðbólgu en þá
verður bara svo að vera, því almennt
launafólk er ekki reiðubúið að axla
eitt ábyrgð á stöðugleika á meðan
aðrir fá ríflegar launahækkanir.“
Þorsteinn Víglundsson, fram-
kvæmdastjóri Samtaka atvinnulífs-
ins, segir að horfa þurfi til fortíðar.
„Á níunda áratugnum hækkuðu
laun að jafnaði um 34 prósent á ári á
sama tíma og verðbólgan var árlega
rétt tæplega 34 prósent. Af þessu er
ljóst að þetta helst fast í hendur.
Þegar upp var staðið þá hafði kaup-
máttur samtals aukist um fimm pró-
sent allan þennan áratug sem er
töluvert undir meðalvexti kaupmátt-
ar,“ segir Þorsteinn og bætir við að í
kjölfar þjóðarsáttarinnar árið 1990
hafi þróunin færst til betri vegar.
„Þá var launahækkunum stillt í
hóf og kaupmáttur jókst til muna.
Menn mega ekki missa sjónar á
þeirri reynslu. Þegar við missum
stöðugleikann frá okkur verður upp-
skeran einfaldlega rýrari.“
Þorsteinn vísar þeim ásökunum á
bug að samtökin hafi stundað ein-
hvers konar hræðsluáróður með
birtingu útreikninga sinna.
Hinn íslenski raunveruleiki
„Við vísum þá bara til hins ís-
lenska raunveruleika á árum áður,
þegar launahækkanir voru keyrðar
fram úr hófi,“ segir hann og bendir á
að stöðugleiki síðustu ára hafi aukið
kaupmátt landsmanna.
„Aukning kaupmáttar á síðasta ári
er ein sú mesta sem við höfum séð og
staða heimilanna hefur batnað til
muna. Þetta sýnir hverju skynsemin
getur skilað okkur og að minna geti
svo sannarlega þýtt meira, þegar
öllu er á botninn hvolft.“
Óttast að endurtaka 9. áratuginn
 Kröfur Starfsgreinasambandsins kynntar í dag  Formaður ASÍ segir stjórnvöld hafa myndað nýja
kjarastefnu  Horfa þarf til fortíðar, segir framkvæmdastjóri SA og vísar á bug ásökunum um áróður
Gylfi
Arnbjörnsson
Þorsteinn
Víglundsson
Viðar Guðjónsson
vidar@mbl.is
Öflugur suðvestan stormur reið yf-
ir landið í gær. Einkenndist dag-
urinn af hálku, ófærð og lokunum á
vegum landsins. Sérstaklega gætti
áhrifa hans á Suðvestur-, Vestur-
og Norðurlandi. M.a. þurfti að loka
Holtavörðuheiði, Bröttubrekku,
Öxnadalsheiði og Laxárdalsheiði.
Þar var mikil hálka og mjög slæmt
veður, eins voru lokanir um Þver-
árfjall og Vatnsskarð.
Vandræði á Holtavörðuheiði
Björgunarsveitir höfðu í nægu að
snúast og upp úr hádegi hófst óveð-
ursaðstoð. Fyrsta útkallið var á
Suðurnesjum og voru alls þrjú út-
köll þar framan af degi. Meðal ann-
ars vegna þaks sem sagt var hafa
fokið af húsi í heilu lagi. Þá voru
einnig útköll á Snæfellsnesi og í
Ólafsvík en óveðrið færðist svo
norðar og fljótlega var mest
áhersla lögð á að hjálpa fólki á
Holtavörðuheiði en þar voru tugir
ökumanna í vanda. Meðal annars
ultu tveir bílar og þar af var annar
flutningabíll. Björgunarsveitir frá
Borgarnesi, Hvammstanga, Búðar-
dal og Varmalandi sinntu fólki í
vanda á heiðinni. „Það var reynt að
losa einhverja bíla og koma þeim
niður en mest var gert af því að
flytja fólk,“ sagði Ólöf Snæhólm
Baldursdóttir, upplýsingafulltrúi
hjá Slysavarnafélaginu Lands-
björg.
Fjöldi fólks var strandaglópar í
Staðarskála í Hrútafirði frá því á
fjórða tímanum og fram á kvöld.
Sigríður Sif Sævarsdóttir, vakt-
stjóri í Staðarskála, sagði að um
300-400 manns væri að ræða og að
hvert sæti væri skipað í skálanum
auk þess sem fólk sat á gólfinu.
Samkvæmt upplýsingum frá
Vegagerðinni var verið að kanna að
opna suðurleiðina á tíunda tíman-
um í gær en alls óvíst hvort það
væri hægt fyrir miðnætti.
Óveður á Akureyri
Á Akureyri var veður einna verst
í gærkvöldi. Þar sást vart á milli
húsa og rétt fyrir klukkan níu sendi
lögreglan á Akureyri frá sér til-
kynningu þar sem þeir sem voru
fastir í bílum sínum voru beðnir um
að halda þar kyrru fyrir þar til
hjálp bærist.
Öllu flugi var frestað frá Kefla-
víkurflugvelli frá því um klukkan
hálffimm til rúmlega átta í gær-
kvöldi. Dæmi voru um að farþegar
hefðu þurft að bíða lengi um borð í
flugvélum sem voru að koma til
landsins. Einn þeirra, Vernharð
Guðnason, var að koma frá Münc-
hen. Flugvélin sem hann ferðaðist
með lenti um klukkan fjögur í gær-
dag og þurftu farþegar þá að bíða í
rúman einn og hálfan tíma þar til
þeir gátu gengið frá borði. Seink-
anirnar drógu dilk á eftir sér og
þær vélar sem áttu að koma til
landsins í gærkvöldi lentu flestar
ekki fyrr en í nótt. Að sögn Guðjóns
Arngrímssonar, upplýsingafulltrúa
Icelandair, helgast það af því að
seinkanir vélanna frá því síðdegis í
gær leiddu til þess að þær komu
síðar til landsins til baka en til stóð.
Að sögn hans gætu seinkanir einnig
haft áhrif á vélar sem áttu að fara á
loft í morgun. „Miðað við allt og allt
mun þetta jafna sig síðdegis á
mánudag,“ sagði Guðjón. Fjöldi
loðnuskipa leitaði vars austur af
Grímsey og við Langanes.
Ljósmynd/Magnús
Keflavík Flugvélarnar biðu í röð eftir að komast að flugstöðinni. Dæmi voru um að fólk hafi beðið rúman einn og hálfan tíma í vélunum.
Seinkanir vegna suðvestan
storms og fólk strandaglópar
 Annríki hjá björgunarsveitum  Vegum víða lokað vegna ófærðar
Ljósmynd/Gísli Viðar Eggertsson
Strandaglópar Nemendur úr Háskólanum í Reykjavík voru meðal þeirra sem fastir voru í Staðarskála í gær.
Viðar Guðjónsson
vidar@mbl.is
Rúmlega 190 skákmenn eru skráðir
til leiks á Reykjavíkurskákmótið
sem haldið verður í Hörpu 10.-18.
mars nk. Þar af eru um 150 útlend-
ingar. Helstan ber þar að nefna
Shakhriyar
Mamedyarov sem
er 12. stigahæsti
skákmaður
heims. Hann er
aserskur og lykil-
maður í landsliði
þeirra sem hamp-
aði sigri í Evr-
ópumóti lands-
liða. Auk hans má
nefna David Nav-
ara frá Tékklandi
en hann er með yfir 2.700 skákstig.
Eins mun Artur Yusupov mæta til
leiks. Er hann einna þekktastur fyr-
ir að vera þriðji stigahæsti skákmað-
ur heims á árunum 1986-1992 á eftir
goðsögnunum Anatoly Karpov og
Garry Kasparov.
Gunnar Björnsson, forseti
skáksambands Íslands, segir að lík-
ur séu á því að 30 stórmeistarar
verði skráðir til leiks og að mótið
verði jafnvel ívið sterkara en það var
í fyrra. Mótið í ár er tileinkað Frið-
riki Ólafssyni stórmeistara, sem
verður áttræður í dag, mánudag.
Hann er fyrsti íslenski stórmeistar-
inn og er sá íslensku skákmanna
sem náð hefur lengst í skáklistinni.
Velja einungis skákmenn sem
tefla skemmtilega
„Á hverju ári sækja 100 stór-
meistarar um að fá að taka þátt í
mótinu. Þetta gengur yfirleitt þann-
ig fyrir sig að áhugamennirnir koma
hingað og borga þátttökugjald en við
borgum svo þessum stigahæstu.
Eftirspurnin er slík að við þurfum að
hafna allt að 80% þeirra sem sækja
um að fá boð á mótið,“ segir Gunnar.
Heildarverðlaunafé er 15 þús-
und evrur, sem jafngildir tæpum 2,3
milljónum íslenskra króna, og þykir
það ekki mikið í alþjóðlegu sam-
hengi. „Við veljum menn inn eftir því
hvort þeir tefla skemmtilega og
hvort um sé að ræða líflega og
skemmtilega karaktera. Við reynum
að forðast menn sem hafa orð á sér
fyrir leiðindi,“ segir Gunnar.
Sá tólfti
stigahæsti
mætir
 Um 30 stórmeist-
arar tefla í Hörpu
Friðrik
Ólafsson