Morgunblaðið - 24.06.2015, Síða 6

6 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 24. JÚNÍ 2015
Viðar Guðjónsson
vidar@mbl.is
Nokkur skip eru komin á makrílveiðar
40-50 sjómílur suður af Vestmanna-
eyjum og voru skip frá Eyjum fyrst á
svæðið. Að sögn Eyþórs Harðarsonar,
útgerðarstjóra Ísfélagsins í Vest-
mannaeyjum, hafði Álfsey VE veitt um
300 tonn í gær og kemur til hafnar í
dag. Makrílsins hefur ekki orðið vart
annars staðar á landinu en Eyþór telur
það ekki áhyggjuefni enn sem komið
er. „Þetta kemur hægt og sígandi þeg-
ar sjórinn hlýnar. Það hefur sjaldnast
verið neinn kraftur í veiðunum í júní-
mánuði,“ segir Eyþór.
Rétt byrjað að vora
Hann bendir á að veiðarnar hafi
ekki hafist almennilega fyrr en um
miðjan júlímánuð í fyrra. „Það er nú
bara rétt að vora núna en ef við fáum
fleiri sólardaga og hita hjálpar það allt
til,“ segir Eyþór. Makríll heldur sig
nærri yfirborðinu og telur Eyþór að
hitastig sjávar eigi ekki að vera vanda-
mál þegar líða taki á sumarið. „Eftir
eina til tvær vikur má búast við því að
hitastigið verði orðið ásættanlegt í
sjónum en annars snýst þetta að lang-
mestu leyti um það hvar makríllinn
finnur átu. Þá sækir hann í hana hvort
sem sjórinn er níu eða ellefu gráður,“
segir Eyþór.
Undanfarið hafa borist fregnir af því
að sjórinn sé óvenju kaldur og fyrir vik-
ið verði makríllinn tregari til að sækja á
Íslandsmið. Eyþór blæs þó á slíkar
hrakspár. „Hitastig sjávar hefur sveifl-
ast og sjórinn hefur áður verið kaldur í
júní. Ég held að það sé ótímabært að
örvænta um að makríllinn muni ekki
koma. Í það minnsta er ástandið ekkert
óeðlilegt núna,“ segir Eyþór.
Ekkert óeðlilegt ástand
 Nokkur skip komin á makrílveiðar  Sjórinn áður verið
kaldur í júní  Veiðar hófust fyrir alvöru í júlí í fyrra
Makríll Makrílveiðar hófust fyrir al-
vöru í júlímánuði á síðasta ári.
Starfsmenn Rio
Tinto Alcan í
Straumsvík fund-
uðu í gærmorgun
í kjaradeilu við
Samtök atvinnu-
lífsins. Að sögn
Kolbeins Gunn-
arssonar, for-
manns verka-
lýðsfélagsins
Hlífar í Hafn-
arfirði, þar sem um 200 starfsmenn
álversins eru félagar, verður
fundað stíft á næstunni. Stefnt er að
sambærilegum samningum og hjá
iðnaðarmönnum, bæði hvað varðar
lengd samninga og kauphækkanir.
Samningur verði
svipaður og hjá
iðnaðarmönnum
Kjör Fundað verður
stíft á næstunni.
Molta ehf. er jarðgerðarstöð á Þveráreyrum í Eyjafirði
sem tekur á móti sláturúrgangi úr Eyjafirði og Þingeyj-
arsýslu, nokkrum fiskúrgangi og blóði frá sláturhúsum,
heimilisúrgangi frá langstærstum hluta heimila í Eyja-
firði og nokkru af samskonar lífrænum úrgangi frá fyr-
irtækjum á svæðinu. Einnig kemur heimilisúrgangur frá
Siglufirði og Sauðárkróki til stöðvarinnar. Þá er notað í
vinnsluna tætt timbur, pappír, gróður og gras.
Alls var tekið á móti rúmum 7.000 tonnum af lífrænum úrgangi 2014,
þar af 2.260 tonnum af sláturúrgangi og 1.120 tonnum frá heimilum.
Vinnsla í jarðgerðarstöð Moltu hófst á árinu 2009. Að henni standa,
auk sveitarfélaga og opinberra stofnana, stærstu matvælaframleiðendur
á Eyjafjarðarsvæðinu.
Heimilisúrgangur jarðgerður
TEKIÐ VIÐ 7.000 TONNUM AF LÍFRÆNUM ÚRGANGI
Helgi Bjarnason
helgi@mbl.is
Tilraunir á moltu frá Moltu ehf. í
Eyjafirði lofa góðu um gildi jarð-
vegsins sem áburðar eða jarðvegs-
bætandi efnis við ræktun. Þær
styðja athuganir sem gerðar hafa
verið. Þeir sem notað hafa moltu á
rýra mela hafa séð mikinn mun á
grósku í framhaldinu og talið er að
hún hafi aukið gæði golfvallarins á
Akureyri. Sömu sögu hafa ein-
staklingar sem nýtt hafa moltuna að
segja. Ólöf Harpa Jósefsdóttir,
framkvæmdastjóri Moltu ehf., segir
þó nauðsynlegt að gera fleiri efna-
greiningar og tilraunir við ræktun
og uppgræðslu.
Tilraunin með áburðargildi molt-
unnar var gerð á Möðruvöllum í
Hörgárdal síðasta sumar af Orku-
setri landbúnaðarins og Landbún-
aðarháskóla Íslands.
Besta moltan
Niðurstaðan er nokkuð skýr, sam-
kvæmt upplýsingum sem Ólöf hefur
fengið. 30-45 tonn af moltu á hektara
gefa jafnmikla uppskeru af græn-
fóðri og fullur skammtur af tilbúnum
áburði. Telja sérfræðingarnir sem
unnu að rannsókninni að hún gefi
vísbendingar um að 40-60 kg af um-
ræddri moltu hafi sama áburðargildi
og 1 kg af tilbúnum áburði. Jafn-
framt kemur fram að moltan skilur
eftir í jarðveginum miklu meira af
lífrænum efnum. Efnagreiningar
sýna jafnframt að steinefnin í molt-
unni eru leysanleg og aðgengileg
fyrir plöntur.
Þetta er að sögn vísindamanna ein
besta niðurstaða sem komið hefur úr
tilraunum við nýtingu moltu hér á
landi. Til stendur að slá tilraunareit-
ina aftur í sumar og fylgjast þá með
eftirvirkni moltunnar. Ólöf tekur
fram að veðurfar hafi verið sérlega
heppilegt í Eyjafirði í fyrrasumar
fyrir notkun moltu, hlýtt og rakt og
hæfileg rigning.
„Okkur vantar enn fleiri tilraunir
um nýtingu moltunnar sem áburðar
og/eða jarðvegsbætis til þess að geta
gefið loforð um gæði,“ segir Ólöf.
Hún segir stefnt að samstarfi við
Landgræðsluna og Skógræktina um
tilraunir á því sviði nú í sumar. Þá sé
unnið með skógarbónda að nýtingu
moltunnar við gróðursetningu trjá-
plantna. „Öll svona nýting er ávinn-
ingur, verið er að nýta lífrænan úr-
gang í stað þess að sóa honum.“
Sætur moldarkeimur
Við jarðgerðarferlið skapast eðli-
lega nokkur lykt. Brugðist er við því
með notkun ósonbúnaðar sem
hreinsar allan útblástur frá stöðinni.
Hefur það reynst vel, að sögn Ólaf-
ar. Þegar moltan er komin út úr
tækjunum og þroskast áfram á plani
minnkar lyktin mjög hratt. Ólöf seg-
ir að af fullþroskaðri moltu sé aðeins
sætur moldarkeimur.
Morgunblaðið/Skapti Hallgrímsson
Molta Jarðgerðin fer fram í risastórum tromlum. Ólöf Harpa Jósefsdóttir framkvæmdastjóri stendur á milli tveggja.
Moltan reynist vera úrvals
áburður eða jarðvegsbætir
 Molta í Eyjafirði
fær uppörvandi nið-
urstöður tilrauna
Friðrik Mar Guðmundsson, fram-
kvæmdastjóri Loðnuvinnslunnar á
Fáskrúðsfirði, segir að í gær og í
dag hafi starfsmenn fyrirtækisins
haft tvöfalt tilefni til þess að gera sér
dagamun og fá sér tertusneið.
„Á morgun tökum við á móti upp-
sjávarskipi okkar Hoffelli og bjóðum
upp á tertu, því skipið, sem við
keyptum fyrir ári og höfum gert út
núna í tæpt ár, hefur komið að landi
með 40 þúsund tonn af aflaverðmæti
upp á 1,5 milljarða króna,“ sagði
Friðrik Mar í samtali við Morg-
unblaðið í gær.
Kaupverð Hoffells frá Noregi í
fyrra var 1,3 milljarðar króna. Á
tæpu ári er aflaverðmætið orðið
meira en 200 milljónum meira en
kaupverðið.
Hoffell er uppsjávarskip og að
sögn Friðriks hefur uppistaðan í afl-
anum í fyrsta lagi verið makríll. Síð-
an hafi síldin tekið við, þessu næst
kolmunni og loks loðna og nú aftur
kolmunni. „Þetta hefur gengið
hreint ljómandi vel. Við teljum okk-
ur vel að því komin að gera okkur
smádagamun, því þetta er langt um-
fram það sem við höfðum planað,“
sagði Friðrik Mar.
Í gær gerðu starfsmenn fyrirtæk-
isins í landvinnslunni sér einnig
glaðan dag, með eins og einni ljúf-
fengri tertusneið, þar sem haldið var
upp á það að landvinnsla fyrirtæk-
isins hefur tekið á móti 80 þúsund
tonnum af uppsjávarfiski frá ára-
mótum . agnes@mbl.is
Terta á tertu ofan
 Starfsmenn Loðnuvinnslunnar
á Fáskrúðsfirði gera sér dagamun
Morgunblaðið/Albert Kemp
Hoffell Tekið verður á móti áhöfn Hoffells á Fáskrúðsfirði með tertu í dag, svipaðri og þessari á myndinni til hægri.
Umræðu um kaup á húsnæði fyrir
bæjarskrifstofur Kópavogsbæjar í
nýja Norðurturninum við Smáralind
var frestað á fundi bæjarstjórnar
Kópavogs í gær. Sex af ellefu bæjar-
stjórnarfulltrúum greiddu atkvæði
með frestun málsins.
Tillagan snýr að kaupum á þremur
hæðum í turninum. Lagt er til að
kaupin verði fjármögnuð með útgáfu
skuldabréfa en kaupverð er áætlað
1.500 m. kr. Skuldaaukning bæjarins
er áætluð 345 m. kr. í kjölfar sölu á
núverandi húsnæði bæjarskrifstof-
anna í Fannborg, en meirihluti bæj-
arstjórnar segir fjárhagslegan ábata
af flutningum í turninn vera tvo
milljarða króna samanborið við við-
gerðir á núverandi húsnæði. Lengi
hefur staðið til að ganga í viðhalds-
aðgerðir á núverandi húsnæði í
Fannborg.
Bent hefur verið á mikinn kostnað
við lántöku vegna flutninganna. Auk
þess benti minnihlutinn á að í að-
draganda málsins hefði of lítið sam-
ráð verið haft við bæjarbúa og lagði
því til að málinu yrði frestað þar til
að loknu sumarleyfi bæjarstjórnar.
jbe@mbl.is
Kaupum í
turninum
frestað
 Tillagan tekin
fyrir í september
Morgunblaðið/Þórður
Turninn Lagt er til að keyptar verði
þrjár hæðir undir bæjarskrifstofur.