Morgunblaðið - 24.06.2015, Side 31

MENNING 31
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 24. JÚNÍ 2015
Það var með mikilli til-hlökkun sem leið rýnis lá íElliðaárdalinn ásamt fjöl-skyldu sinni nýverið til að
berja nýjustu afurð leikhópsins
Lottu augum. Útisýningar Lottu
hafa síðustu ár einkennst af frum-
legri nálgun á þekkt ævintýrin og
frábærri sjónrænni útfærslu í bland
við mikla leikgleði. Skemmst er að
minnast skínandi uppfærslu hópsins
á Hróa hetti síðasta sumar sem var
að mati undirritaðrar í hópi bestu
barnasýninga nýliðins leikárs og í
raun óskiljanlegt að sýningin hafi
ekki hlotið tilnefningu til Grímunnar
í sínum flokki.
Líkt og fyrri daginn semur Anna
Bergljót Thorarensen handritið, en
að þessu sinni tengir hún saman
annars vegar ensku þjóðsöguna af
Jóa og baunagrasinu og hins vegar
rússnesku þjóðsöguna um litlu gulu
hænuna, sem sýningin dregur nafn
sitt af. Það er afskaplega vel til fund-
ið hjá Önnu Bergljótu að láta litlu
gulu hænuna koma í stað gæs-
arinnar sem verpir gulleggjum fyrir
risann og eins var gaman að sjá gull-
hörpu risans nýtta sem búsáhald
þegar hún var notuð til að sneiða
gulleggin í gullpeninga. Sambræðsla
þjóðsagnanna tveggja var þó ekki
eins þétt og oft áður sem helgast
eðlilega af því að litla gula hænan
býr stærstan hluta sýningarinnar
ásamt kettlingi, gríslingi og lambi
hjá risanum fyrir ofan skýin meðan
Jói býr hjá mömmu sinni á jörðu.
Það var því komið nokkuð langt inn í
sýninguna þegar sögurnar tvær fóru
fyrir alvöru loks að tvinnast saman.
Sigsteinn Sigurbergsson var afar
skemmtilegur í hlutverki litlu gulu
hænunnar, en Sigsteinn hefur ein-
staklega gott vald á kómískum tíma-
setningum. Honum tókst með sann-
færandi hætti að draga upp mynd af
hænu sem var alltaf furðujákvæð
þrátt fyrir að ekkert hinna dýranna
hjá risanum vildi hjálpa henni að
baka brauðið. Samleikur Sigsteins
og Baldurs Ragnarssonar í hlutverki
Jóa var mjög skemmtilegur og gam-
an að sjá hversu miklu ástfóstri
hænan tók við nýja vin sinn sem að
lokum gerði hænunni kleift að
standa í lappirnar á ögurstundu.
Baldur var skemmtilega aulalegur
í hlutverki Jóa, sem undirstrikað var
bæði með leikgervi hans og fyndnum
endurtekningum þegar Jói talaði af
sér eða gerði önnur mistök. Í þjóð-
sögunni er Jói ekkert sérlega geð-
felld persóna þar sem hann bæði
stelur og myrðir til að komast yfir
auð risans, en í túlkun Baldurs var
ljóst að Jói vildi í raun engum illt og
væri í gjörðum sínum fyrst og
fremst drifinn áfram af fátækt,
hungri og neyð.
Aðrir leikarar sýningarinnar
stóðu sig með prýði og náðu að
draga upp skýra mynd af persónum
sínum. Andrea Ösp Karlsdóttir var
hæfilega letileg sem Kleina kett-
lingur og passlega grimm í hlutverki
Grimmu grimmu, sem lætur tvær og
tvær setningar sínar enda á sama
orðinu áhorfendum til mikillar kát-
ínu. Anna Bergljót var óborganleg í
hlutverki Gilla gríslings og fór
fallega með hlutverk mömmu Jóa.
Rósa Ásgeirsdóttir var galgopaleg
sem Letta lamb og fékk einnig það
hlutverk að stjórna eineygða Ris-
anum sem var listilega vel útfærður
af hendi Aldísar Davíðsdóttur. Björn
Thorarensen sá um hljóðfæraleik
sýningarinnar í gervi kýrinnar Bú-
kollu sem mannfólkið þráaðist við að
kalla Rjómalind, en skemmtilega var
leikið með það að mannfólkið skildi
ekki tal dýranna.
Búningar og ekki síst grímur
Kristínar R. Berman léku stórt hlut-
verk í því að skapa réttan ævin-
týraheim sýningarinnar. Líkt og áð-
ur var sviðsmyndin einföld, en
þjónaði tilgangi sínum vel. Leik-
stjórn Vignis Rafns Valþórssonar er
vel af hendi leyst, sviðsumferðin er
prýðilega útfærð og margar sviðs-
lausnir góðar, þó uppgjörið og björg-
unin undir lok verksins hefði mátt
vera örlítið skýrari.
Sem fyrr er tónlistin fyrirferðar-
mikil í sýningunni, en í ár kemur hún
úr smiðju Baldurs, Björns, Rósu og
Arnar Eldjárn. Að öðrum lögum
ólöstuðum er „Risalagið“ með
skemmtilegri lögum sýningarinnar,
en lagið er samið í anda hljómsveit-
arinnar Ham og flutt með tilheyr-
andi söngstíl sem féll í ótrúlega góð-
an jarðveg hjá ungum áhorfendum.
Gaman var einnig að heyra eftir sýn-
ingu yngstu áhorfendurna raula fyr-
ir munni sér Hallelúja-kórinn eftir
Händel sem Kleina kettlingur notaði
til að biðja um kanilsnúða. „Brauð-
söngurinn“ bauð upp á yndislega
vísun í „Piparkökusönginn“ fræga
úr Dýrunum í Hálsaskógi, sem per-
sónur verksins voru sér skemmti-
lega meðvitaðar um að þær mættu
ekki syngja, enda tilheyrði hann
öðru leikriti.
En hvaða lærdóm má svo draga af
þessum tveimur óskyldu þjóðsögum
sem Lotta vinnur með þetta sum-
arið? Áður en yfir lauk hafði per-
sónum sýningarinnar lærst að vinir í
raun standa saman og hjálpast að
jafnt með stórt sem smátt. Og það er
býsna gott veganesti fyrir unga jafnt
sem aldna að taka með sér úr Ævin-
týraskóginum þetta árið.
Samvinnan reynist best
Morgunblaðið/Eggert
Vinir „Áður en yfir lauk hafði persónum sýningarinnar lærst að vinir í raun standa saman og hjálpast að jafnt með
stórt sem smátt. Og það er býsna gott veganesti fyrir unga jafnt sem aldna að taka með sér úr Ævintýraskóginum.“
Elliðaárdalur og víðar
Litla gula hænan bbbbn
Eftir Önnu Bergljótu Thorarensen.
Söngtextar: Baldur Ragnarsson. Tónlist:
Baldur Ragnarsson, Björn Thorarensen,
Rósa Ásgeirsdóttir og Örn Eldjárn. Leik-
stjórn: Vignir Rafn Valþórsson. Bún-
inga- og grímuhönnun: Kristína R.
Berman. Gríma risans: Aldís Davíðs-
dóttir. Leikarar: Sigsteinn Sigurbergs-
son, Andrea Ösp Karlsdóttir, Anna Berg-
ljót Thorarensen, Rósa Ásgeirsdóttir,
Baldur Ragnarsson og Björn Thor-
arensen. Leikhópurinn Lotta sýnir í
Elliðaárdalnum og víðar um land sum-
arið 2015.
SILJA BJÖRK
HULDUDÓTTIR
LEIKLIST
Silja Björk Huldudóttir
silja@mbl.is
„Það eru spennandi tímar fram-
undan,“ segir Steinunn Birna Ragn-
arsdóttir óperustjóri um fyrstu upp-
færslu Íslensku
óperunnar eftir
að hún tók við
stjórnartaumum
sl. vor, en Óperan
frumsýnir
gamanóperuna
Rakarinn í Sevilla
eftir Gioacchino
Rossini í Eldborg
Hörpu 17. októ-
ber nk.
„Það var kom-
inn tími á kómíska óperu eftir nokkr-
ar mjög dramatískar óperur,“ segir
Steinunn Birna og vísar þar m.a. til
Don Carlo sem var sviðsettur í
fyrsta sinn á Íslandi í október 2014
og Ragnheiðar sem var frumsýnd
hjá Óperunni í mars 2014. „Báðar
sýningar, þó ólíkar væru, voru há-
dramatískar. Það er því tilhlökk-
unarefni að fá Rakarann á svið,“ seg-
ir Steinunn Birna, en tæp 13 ár eru
síðan Rakarinn var síðast settur á
svið hérlendis, þá í Gamla bíói.
Með titilhlutverkið, hlutverk rak-
arans Fígaró, fer barítónsöngvarinn
Oddur Arnþór Jónsson sem vakti
mikla athygli í Don Carlo, var valinn
Bjartasta vonin á Íslensku tónlist-
arverðlaununum í vor og var enn-
fremur á dögunum tilnefndur til
Grímunnar sem söngvari ársins. Í
öðrum hlutverkum eru Gissur Páll
Gissurarson sem Almaviva greifi,
Sigríður Ósk Kristjánsdóttir og Guð-
rún Jóhanna Ólafsdóttir í hlutverki
Rosinu, Bjarni Thor Kristinsson og
Jóhann Smári Sævarsson í hlutverki
Doktors Bartolo, Kristinn Sigmunds-
son og Viðar Gunnarsson í hlutverki
Don Basilio, Ágúst Ólafsson í hlut-
verki Fiorello og Valgerður Guðna-
dóttir í hlutverki Bertu.
„Við höfðum prufusöng þannig að
söngvarar gætu spreytt sig fyrir
þessi hlutverk og það var mjög góð
þátttaka,“ segir Steinunn Birna og
tekur fram að sér finnist það besta
formið þegar komi að vali söngvara.
„Mig langar að auka vægi fyrirsöngs
bæði reglulega svo fólk geti látið vita
af sér og einnig í tengslum við vænt-
anlegar uppfærslur.“
Steinunn Birna segir mjög
ánægjulegt að geta í sömu sýningu
stillt saman reynsluboltum á borð við
Kristin og Bjarna Thor við hlið yngri
söngvara á borð við Odd, Guðrúnu og
Sigríði sem séu jafnvel að takast á við
sín stærstu óperuhlutverk á sviði í
uppfærslu haustsins. „Það er auðvit-
að merkilegt út af fyrir sig að hægt sé
að setja upp hverja óperuna á fætur
annarri með nánast alíslenskri hlut-
verkaskipan og slá hvergi af metnaði
né gæðum nema síður sé.“ Leikstjóri
uppfærslunnar er Ágústa Skúladótt-
ir, búninga hannar María Ólafsdóttir
og leikmyndahönnuður er Steffen
Aarfing. Hljómsveitarstjóri verður
Guðmundur Óli Gunnarsson.
Uppfærslan í heild skiptir máli
„Ágústa leikstýrði Töfraflautunni
sem var fyrsta uppfærsla Óperunnar
í Hörpu og gerði það mjög vel. Hún
er mjög hæfur og flinkur leikstjóri
þegar kemur að óperuuppfærslum
og þá ekki síst kómíkinni. Ég hlakka
mikið til samstarfsins við hana.“
Samkvæmt vef Operabase, sem
tekur saman upplýsingar frá 700 óp-
eruhúsum víðs vegar að úr heim-
inum, var Rakarinn frá Sevilla 7.
mest leikna óperan á sýningarárinu
2012-2013 og Rossini 5. mest sungna
tónskáldið. Spurð hvort fjárhags-
staða Íslensku óperunnar kalli á
uppsetningu kassastykkis sem sé
líklegt til vinsælda svarar Steinunn
Birna: „Mér finnst ekki rétt að nota
orðið kassastykki, því það vita það
allir sem koma að sviðslistum að það
getur brugðið til beggja vona þó sett
sé upp þekkt og vinsælt verk. Það er
uppfærslan sjálf í heild sem skiptir
máli en ekki bara valið á verkinu,“
segir Steinunn Birna og tekur fram
að hún bindi auðvitað miklar vonir
við að fólki finnist eftirsóknarvert að
sjá nýja og listrænt spennandi upp-
færslu á Rakaranum. „Það er líka
erfitt að skilgreina hvað er kassa-
stykki, því góð aðsókn er oft til
merkis um að vel sé gert. Rúmlega
15.000 manns sáu t.d. óperuna Ragn-
heiði, en hún verður seint flokkuð
sem kassastykki,“ segir Steinunn
Birna og bendir á að aðsókn sé því
oft mikill óvissuþáttur í báðar áttir.
„Ég dreg ekki dul á það að stakk-
urinn hjá Íslensku óperunni er og
hefur um árabil verið það þröngt
skorinn að við getum ekki skipulagt
eins langt fram í tímann og æskilegt
væri. Það verður mitt stóra verkefni
sem óperustjóri að treysta fjárhags-
legar stoðir Óperunnar og skipu-
leggja starfið lengra fram í tímann í
framhaldinu,“ segir Steinunn Birna
og tekur fram að þar horfi hún bæði
til framlags ríkisins sem og einka-
aðila. „Þannig að Óperan geti staðið
við þá skuldbindingu sína að setja
upp tvær óperuuppfærslur á ári hér í
Hörpu eins og samningurinn við
húsið gerir ráð fyrir. Víða erlendis er
fjármögnun listastofnana með ýmsu
móti og oft leitað til einkaaðila sem
samstarfsaðila til viðbótar við op-
inber framlög. Ef tryggja á framtíð
Óperunnar verður að styrkja fjár-
hagslegar stoðir hennar til framtíðar
og þá verður líka auðveldara að fara
víðar í verkefnavali, auka starfsem-
ina og taka meiri áhættu.“
„Kominn tími
á kómíska óperu“
Fígaró og greifinn Oddur Arnþór Jónsson og Gissur Páll Gissurarson.
Rosina Guðrún Jóhanna Ólafsdóttir og Sigríður Ósk Kristjánsdóttir.
Steinunn Birna
Ragnarsdóttir
 Íslenska óperan frumsýnir Rakarann frá Sevilla í október