Morgunblaðið - 24.06.2015, Síða 14

14 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 24. JÚNÍ 2015
Á vefsíðu Neytendasamtakanna má
finna samantekt á birgjum sem til-
kynnt hafa verðhækkanir. Verð-
hækkanir taka gildi á misjöfnum
tíma yfir tímabilið 1. maí til 6. júlí, en
skýringar þeirra byggja ýmist á
verðhækkunum erlendis eða ný-
gerðum kjarasamningum.
Neytendasamtökin reyna að sýna
birgjum ákveðið aðhald, en Þuríður
Hjartardóttir, framkvæmdastjóri
Neytendasamtakanna, segir mikil-
vægt að fylgjast með því að hærri
laun vegna kjarasamninga hverfi
ekki í neysluvísitöluna og endi á
núlli. „Við erum náttúrulega alltaf á
tánum. Það hefur alltaf verið mikið
um tilkynningar frá birgjum um
hækkanir og má eiga von á fleirum;
því er aðhald mikilvægt. Hvort
hækkanir eiga sér eðlilegar skýr-
ingar er erfitt að dæma um, hvort
þetta er vegna hækkana á heims-
markaðsverði og verðhækkana sem
ekkert er hægt að gera í, en kjara-
samningar komu fljótt í verðlagið og
við höfum áhyggjur af því,“ segir
Þuríður.
Aukinn launakostnaður
Í samantektinni má sjá að þrír
birgjar tilgreina að hærra verðlag
stafi af nýgerðum kjarasamningum.
Tradex hyggst hækka verð á harð-
fiski um 5,8% frá 1. júlí næstkom-
andi vegna nýrra kjarasamninga.
„Þetta er ekki einungis vegna launa-
breytinga, þetta er vegna launa-
breytinga, hærri bónusa og þeirra
kostnaðarhækkana sem við höfum
fengið á okkur frá því í nóvember
2014, frá því við hækkuðum verð síð-
ast. Ég get nefnt sem dæmi að um-
búðir hafa hækkað um 13,5% og síð-
an hefur raforkuverð hækkað um
17% frá því á síðasta árið og við er-
um að nota mjög mikið rafmagn því
við erum með tölvustýrða kæli-
þurrkun sem er orkufrek,“ segir
Halldór Halldórsson hjá Tradex.
Bjarni Rúnar Sigurðsson, fram-
kvæmdastjóri og eigandi fyrirtækis-
ins Matur og Mörk, tekur í svipaðan
streng. Þar tóku 3% og 6% hækk-
anir á tilteknum matvörum gildi í
fyrradag. „Þegar launin hækka hef-
ur það áhrif á reksturinn; þá hækka
framleiðendur flestallir. Ég hef ekki
hækkað í tvö ár en þetta er svona 10-
12% launahækkun og hækkunin hér
á þessum vörum dugar fyrir launa-
kostnaðinum. Svo eru framleiðendur
að hækka sínar vörur um 3-4%, sem
kemur þá inn til mín líka,“ segir
Bjarni. Hann segir að þrátt fyrir að
kjarasamningar hafi ekki verið sam-
þykktir þegar ákvörðun var tekin
um hækkun þurfi að líta til þess að
ákvörðunin hafi ekki tekið gildi fyrr
en 45 dögum eftir að laun starfs-
manna hækkuðu, enda hækki laun
starfsmanna afturvirkt til 1. maí.
Erlendar verðhækkanir
Algengt er að vísað sé til erlendra
verðhækkana. Gillette-rakvélablöð
munu hækka um 5% og 10% af þeim
sökum. Hjá ÍSAM, birgi rakvéla-
blaðanna, er þess getið að verð-
breytingar þessar séu eingöngu
vegna verðhækkana erlendis, en
hækkunin hafi komið um áramótin.
Þar er verið að meta hvort hækka
þurfi vöruverð í kjölfar nýrra kjara-
samninga. Ari Fenger, fram-
kvæmdastjóri Nathan og Olsen, seg-
ir vörur vera að hækka af ýmsum
ástæðum; heimsmarkaðsverði og
öðru. „Þessi tímapunktur er slæmur
en við getum ekki tekið þessar
hækkanir á okkur, það hefur ekkert
með kjarasamninga að gera,“ segir
Ari. Spurður hvort von sé á frekari
hækkun samhliða nýjum kjarasamn-
ingum segir hann að ekki hafi tíðk-
ast að hækka sérstaklega vöruverð
út af kjarasamningum. „Við höfum
ekki verið að hækka sérstaklega út
af kjarasamningum, við höfum verið
að hagræða og einfalda í rekstri. Það
er markmið okkar áfram en ég get
ekki svarað um hvort nauðsynlegt
verði að grípa til frekari hækkana.“
brynjadogg@mbl.is
Mikið um verðhækk-
anir hjá birgjum
 Hærri launakostnaður og hækkanir á heimsmarkaði
Morgunblaðið/Eggert
Verðhækkanir tilkynntar Ýmsar matvörur hækka í verði hér á landi á
næstu vikum, meðal annars grænmeti, salöt og annað hollustufæði.
Laugavegi 34 101 Reykjavík | Sími: 551 4301 | gudsteinn.is
Guðsteins Eyjólfssonar sf
V E R S L U N
Buxur og jakkar
í úrvali
Jakki 29.000,- Buxur 14.900,-
Brynja Dögg Guðmundsdóttir Briem
brynjadogg@mbl.is
Reykjavíkurborg efndi til hugmynda-
samkeppni um rammaskipulag Elliða-
árvogs-Ártúnshöfða. Samkvæmt aðal-
skipulagi Reykjavíkur 2010-2030
skiptist svæðið í fjóra hluta en haustið
2013 var haldin hugmyndasamkeppni
um einn hluta þessa svæðis, Voga-
byggð. Keppnin nú tók til hinna svæð-
anna þriggja.
Vinningstillagan var unnin af Arkís
arkitektum ehf., Landslagi ehf. og
Verkís hf. með aðstoð Bjarna Reyn-
arssonar.
Þróunarás þungamiðjan
„Þráðurinn í þessu er svokallaður
þróunarás, hann er eitt af höfuð-
atriðum í aðalskipulaginu núna. Þetta
er samgönguás, vistvænar samgöngur
og þar eru líka þéttingarreitir, ásinn er
mikilvæg tenging frá vestri til austurs í
gegnum borgina. Þetta hverfi byggist
upp í kringum þróunarásinn, hann fer í
gegnum þetta hverfi. Við val á vinn-
ingstillögu horfðum við á vistvænar
lausnir, byggðamynstur og líka hvern-
ig tillagan notar sjóinn og ströndina.
Hún notast við síki og byggðin raðast
skemmtilega upp við ströndina. Það að
sem flestir geta nýtt sér útsýnið og ná-
lægðina við sjóinn er vel gert,“ segir
Magnea Þóra Guðmundsdóttir arki-
tekt um vinningstillöguna, en hún átti
sæti í dómnefnd keppninnar.
Magnea segir aðalbreytinguna fel-
ast í breyttri notkun og blöndun sem á
svæðinu verður. „Það verða tveir til
þrír nýir skólar, þjónusta við nágrenn-
ið. Sumar tillögur setja inn menning-
arstofnun. Í þessari tillögu er talað um
5.000 nýjar íbúðir. Tillagan er sterk,
það eru sterkar grunnhugmyndir í
henni.“
Þær breytingar sem stefnt er að á
svæðinu eru fyrst og fremst aukin
byggð, meiri blöndun atvinnu- og íbúð-
arbyggðar og samgöngur í gegnum
þróunarás. Iðnaðarhverfi mun breyt-
ast í íbúðarhverfi en léttari iðnaður og
önnur starfsemi mun halda sér, þó
verður meiri blöndun. Um næstu skref
segir Magnea að tillagan muni fara í
áframhaldandi þróun og höfundar
verðlaunatillögunnar verði kallaðir til
þeirrar vinnu.
„Ef deiliskipulagsvinna gengur vel
fyrir sig er mögulegt að upp úr 2016
gæti eitthvað farið að gerast. Allar
framkvæmdir samkvæmt skipulaginu
munu þó taka langan tíma, allt upp í
15-20 ár,“ segir Magnea. Hún segir lík-
legt að fyrsti áfanginn verði að stækka
Bryggjuhverfið í Grafarvogi og halda
áfram að þróa það hverfi. Ekki er enn
ljóst hvernig þrepaskipting á svæðinu
verður en samkvæmt verðlauna-
tillögunni mun iðnaðarsvæðið við
Bíldshöfða að mestu halda sér.
Unnið að nýju rammaskipulagi
 Reykjavík efndi til hugmyndasamkeppni um rammaskipulag Elliðaárvogs-Ártúnshöfða  Höfuð-
áhersla á þróunarás og vistvænar samgöngur  Vinningstillagan gerir ráð fyrir 5.000 nýjum íbúðum
Vinningstillaga Dómnefnd taldi hugmynd Arkís arkitekta ehf., Landslags ehf. og Verkís hf. með aðstoð dr. Bjarna
Reynarssonar uppfylla flest markmið aðalskipulags Reykjavíkur og önnur markmið hugmyndakeppninnar.
„Með vistvænum samgöngum
er átt við samgöngur þar sem
einkabíllinn er ekki lengur í for-
gangi heldur almennings-
samgöngur og hjóla- og göngu-
stígar,“ segir Magnea Þóra.
Vistvænar samgöngur samræm-
ast áherslum í aðalskipulagi.
Nýtt skipulag við Ártúnshöfð-
ann mun líka þróast á lífrænan
hátt. Breytingarnar verða með
jöfnum hætti og að hluta til
verða þau hús, sem fyrir eru á
svæðinu, endurnýtt en ekki öll
rifin og ný byggð í staðinn.
Bíllinn ekki
í forgangi
VISTVÆNAR SAMGÖNGUR