Morgunblaðið - 24.06.2015, Blaðsíða 20

20 UMRÆÐAN
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 24. JÚNÍ 2015
Nýlega hafa verið
gerðir kjarasamningar
við ýmsa hópa launa-
manna og samninga-
viðræður eru í gangi
eða í frosti á milli ann-
arra hópa. Sumir hóp-
arnir eru komnir í verk-
fall og flestir hinna hóta
verkföllum sem eiga að
skella á innan tíðar.
Þetta ástand er óþol-
andi. Trúlega spilar
pólitík eitthvað inn í kröfur um bætt
kjör, en við þetta ástand verður ekki
unað lengur. Það má færa góð rök
fyrir því að hækka eigi lægstu laun og
lægstu bætur. Þær upphæðir eru allt
of lágar. Það má líka færa haldgóð
rök fyrir því að hækka þurfi laun
þeirra sem ofar eru í launastiganum,
en í undangengnum kjarasamningum
eða frá hruni hafa lægstu laun haft
forgang. Ég held að við þær aðstæður
hafi flestir verið sammála því að svo
skyldi vera. Á undanförnum árum
hafa margar ríkisstofnanir verið sam-
einaðar, gerðar hafa verið kröfur um
jafnari afköst á milli starfsstöðva en
kröfur um sambærileg laun innan
þeirra verið á ís. Það eru því mörg
réttlætismál í gangi en hvers vegna
þarf fólk sem er með margföld lægstu
laun að fara í verkfall? Er ekki hægt
að leysa þessi mál af sanngirni án
þess að hóta því að beita rétti sem
kallaður hefur verið neyðarréttur?
Eru kröfurnar ekki óraunhæfar?
Trúir fólk því að það sé raunhæft að
fyrirtæki, stofnanir, sveitarsjóðir og
ríkissjóður þoli það að laun séu hækk-
uð um tugi prósenta á nokkrum miss-
erum?
Fyrir fáum mánuðum voru gerðir
kjarasamningar við lækna, sem af öll-
um stéttum og af einstöku lítillæti
höfðu gert kröfur á ríkissjóð um 50%
launahækkun. Samningar munu hafa
nást um 30% kauphækkun eða svo á
þremur árum. Það virðist hafa verið
taktík lækna að gera bara nógu mikl-
ar kröfur, því hvaða ríkisstjórn vill
hafa það á samviskunni að sjúklingar
fái ekki læknisþjón-
ustu? Þeir treystu á það
að ríkisstjórnin myndi
semja áður en til verk-
falls kæmi og það gekk
eftir. Skítt með stöð-
ugleikann. Svo munu
forsvarsmenn lækna
hafa fengið almanna-
tengslafyrirtæki til þess
að mata fjölmiðla á
vandræðum sjúklinga í
skæruverkföllunum
sem fóru á undan boð-
uðu allsherjarverkfalli
lækna. Mér sýndist fjölmiðlarnir
spila með, a.m.k. ríkisútvarp vinstri-
manna (RÚV). Hvort fréttamenn-
irnir létu almannatenglana plata sig
eða hvort þeir vildu sjálfir koma
höggi á yfirvöld heilbrigðismála og
jafnvel alla ríkisstjórnina er erfitt að
meta.
Mér finnst að læknar eigi að hafa
gott kaup. Þeirra starf er oftast mjög
erfitt og slítandi, langur vinnutími,
bakvaktir og námið er langt. Ég hef
líka tekið eftir því að þeir hafa mjög
gott kaup, iðulega fjórum til sex sinn-
um hærri laun en ég, sem er við-
skiptafræðingur með fjögurra ára há-
skólanám að baki. Kröfur þeirra um
50% launahækkun voru þó að mínu
mati hrein og klár frekja. Í loftinu lá
líka sú hótun að margir læknar
myndu flytja úr landi næðu þeir kröf-
um sínum ekki fram. Það að íslenskir
skattgreiðendur hafa kostað stórum
fjárhæðum í nám þeirra á und-
anförnum árum og áratugum kom
þeim ekki við. Það að margir læknar
eigi kost á mun betur borguðum
störfum sums staðar erlendis er ekk-
ert nýtt og margir í öðrum stéttum
geta sagt það sama.
Við verðum að vera raunsæ. Það er
ekki hægt að bæta kjör fólks um tugi
prósenta á fáum misserum nema við
mjög sérstækar aðstæður eða með
verulegri hagræðingu í rekstri fyr-
irtækja og stofnana. Kröfur um 30-
50% launahækkun á nokkrum miss-
erum við núverandi aðstæður eru
óraunhæfar. Samningar um slíkar
hækkanir tíðkast almennt ekki í þeim
löndum sem við viljum bera okkur
saman við og leiða bara til verðbólgu
og/eða atvinnuleysis. Í flestum ná-
lægum löndum batna launakjör um
1-2% á ári og það er það sem við þurf-
um að ganga út frá. Annað er ekki
skynsamlegt. Íslendingar hafa ára-
tugareynslu af því að gera óraunhæfa
kjarasamninga og þeir leiddu ekki til
kjarabóta. Það er margreynt. Svo
hækka vextirnir og verðtryggðu lánin
og að lokum kenna kratarnir íslensku
krónunni um allt saman. Hættum
þessari vitleysiskröfugerð, lítum á
samningana við lækna sem mistök
sem aldrei megi gera aftur. Við get-
um svo nuddað frekjuhundunum í
hvítu eða grænu sloppunum upp úr
þessu þegar við hittum þá næst, ef við
viljum.
Verkalýðshreyfingunni og sam-
tökum atvinnurekenda væri nær að
upplýsa félagsmenn sína almennilega
um það hvaða afleiðingar það hefur ef
fólk samþykkir að taka að sér störf í
svokallaðri verktöku, bæði gagnvart
rauntekjum og félagslegum rétt-
indum, og beita sér af krafti í þeim
málum. Ætli þar fari ekki í mörgum
tilfellum launalægsta fólkið?
Það er gengið allt of langt í því að
beita verkföllum. Verkföllum sem
bitna oftar en ekki á allt öðrum að-
ilum en þeim sem verið er að semja
við. Svo eru þeir sem fara í verkföll
iðulega með margföld lægstu laun.
Það er engin neyð hjá þeim sem hafa
meira en tvöföld lægstu laun. Verk-
fallsrétturinn er neyðarréttur og
hvers vegna eiga þeir sem ekki lifa í
neyð að beita neyðarrétti?
Eftir Guðjón Smára
Agnarsson
» Trúir fólk því að það
sé raunhæft að fyr-
irtæki, stofnanir, sveit-
arsjóðir og ríkissjóður
þoli það að laun séu
hækkuð um tugi pró-
senta.
Guðjón Smári
Agnarsson
Höfundur er ríkisstarfsmaður sem
ætlar ekki í verkfall.
Viljum við verðbólgu,
læknabólgu?
Læknar eyða dýr-
mætum tíma í að skrá
niður meðferð sjúk-
linga í svokallaðar
sjúkraskýrslur. Það
er ótrúlegt að verða
vitni að því hvernig
Landlæknir, Sjúkra-
tryggingar Íslands og
dómkvaddir mats-
menn, geta með einu
pennastriki ógilt
sjúkraskýrslur og lýsingu lækna á
meðferð og ástandi sjúklinga.
Ég ætla að nefna hér eitt dæmi:
Sjúklingur kemur á Bráða-
móttöku í kjölfar þess að hafa
fengið ótímabær stuð frá Bjarg-
ráði. (Bjargráður er staðsettur
undir húð og frá Bjargráði liggja
leiðslur inni hjartavegginn. Ef
hjarta hættir að slá, senda leiðsl-
urnar skilaboð til Bjargráðsins
sem gefur rafstuð.)
Í læknaskýrslum segir m.a.:
„Grunur um að eitthvað sé at-
hugavert við leiðsluna.“
„Við skoðun reyndist biluð
leiðsla ….“
„Mæld er leiðslan og ekkert
samband í gegnum leiðsluna við
hjartað. Leiðslan talin ónýt og er
klippt sundur og fjarlægð.“
„Leiðslur til bjargráðs eru bil-
aðar.“
Í kjölfarið á þessari bilun og
þeim aðgerðum sem fylgdu í kjöl-
farið náði sjúklingur aldrei sömu
heilsu aftur. Afleiðing þessara
ótímabæru rafstuða voru tvær erf-
iðar aðgerðir með stuttu millibili,
sem kipptu sjúklingi af vinnu-
markaði og er hann einungis
áhorfandi að lífinu í dag, en ekki
þátttakandi.
Sjúklingur sem um ræðir sótti
um bætur í Sjúklingatryggingasjóð
en í lögum nr. 111/2000, 2 gr. seg-
ir:
„Bætur skal greiða án tillits til
þess hvort einhver ber skaðabóta-
ábyrgð samkvæmt reglum skaða-
bótaréttarins, enda megi að öllum
líkindum rekja tjónið til einhvers
eftirtalinna atvika:
– 2. Tjón hlýst af
bilun eða galla í tæki,
áhöldum eða öðrum
búnaði sem notaður
er við rannsókn eða
sjúkdómsmeðferð.“
Framleiðandi bjarg-
ráðsleiðslnanna sem
græddar voru í sjúk-
linginn hefur einnig
innkallað leiðslurnar
vegna nákvæmlega
þessa galla; þ.e.
leiðslurnar bila og
bjargráður fer að gefa ótímabær
rafstuð.
Landlæknisembættið hafnar
þessu og jafnframt beiðni sjúk-
lings um bætur úr Sjúklingatrygg-
ingasjóði. Landlæknir hefur lagt
fram greinargerð þar sem lækna-
skýrslur eru túlkaðar á „réttan
hátt“. Landlæknir og Sjúkratrygg-
ingar Íslands hafna því að leiðslur
hafi bilað, þrátt fyrir að lækna-
skýrslur segi annað og þrátt fyrir
að framleiðandi hafi innkallað vör-
una vegna galla sem leiðir til
ótímabærra rafstuða.
Landlæknisembættið, Sjúklinga-
tryggingar Íslands og dómkvaddir
matsmenn vefengja læknaskýrslur
á þeim forsendum að rafstuð séu
eðlileg hliðarverkun bjargráðs, en
gefa ekki útskýringu á því af
hverju sjúklingur var settur í tvær
erfiðar aðgerðir ef þetta er allt
eðlileg hliðarverkun! Það voru
þessar erfiðu aðgerðir sem kipptu
sjúklingi út af vinnumarkaði.
Ég spyr:
1. Eru læknar almennt sáttir við
að þeirra orð\skýrslur séu ekki
marktækar?
2. Er læknamafían á Íslandi svo
sterk að læknar þora ekki að
stíga fram og standa við sín orð?
Það skal tekið fram að hér er
ekki verið að fjalla um læknamis-
tök. Þeir læknar sem sinntu sjúk-
lingnum í þessum atburði og þeir
læknar sem gerðu aðgerðirnar,
sinntu starfi sínu vel.
Eru sjúkraskýrslur
nauðsynlegar
fyrst þær eru
ekki marktækar?
Eftir Rúnu
Loftsdóttur
Rúna Loftsdóttir
» Læknar eyða
dýrmætum tíma
í að skrá niður
meðferð sjúklinga
í svokallaðar sjúkra-
skýrslur sem Land-
læknir getur ógilt
með einu pennastriki.
Höfundur er aðstandandi sjúklings.
Að morgni 17. júní kveikti ég á RÚV og ætlaði að hlusta í ró
og næði. Það var öðru nær. Mætt var Austurvöll lið sem
öskraði og barði bumbur svo varla heyrðist mannsins mál.
Ég varð að skipta um stöð. Það er til skammar fyrir hjúkr-
unarstéttina og aðra sem taka þátt í slíkum skrílslátum og
vanvirða þjóðhátíðardaginn okkar. Þegar fyrri ríkisstjórn
var við völd urðu margir fyrir fjárhagslegum skerðingum, af
hverju mætti fólk þá ekki á Austurvöll og öskraði og barði á
bumbur? Hvar voru verkalýðsforkólfarnir þá? Af hverju var
þá ekki blásið til verkfalla? Gaman væri að fá svör við þessum
spurningum. Það er margt skrýtið í kýrhausnum.
Guðrún Magnúsdóttir.
Velvakandi Svarað í síma 569-1100 frá kl. 10-12 velvakandi@mbl.is
17. júní
17. júní Bréfritari fordæmir mótmælin.
Morgunblaðið/Styrmir Kári
mbl.is
alltaf - allstaðar
Á fallegum og notalegum stað
á 5. hæð Perlunnar
Næg bílastæði
ERFIDRYKKJUR
Perlan • Sími 562 0200 • Fax 562 0207 • perlan@perlan.is
Pantanir
í síma
562 0200