Stjórnartíðindi fyrir Ísland: C-deild - 01.12.1889, Síða 103

99
Yfirlit
yfir skýrslur um tekjur af eign og atvinnu og tekjuskatt 1886—88.
Skýrslur sama efnis hafa verið prentaóar í Stjórnartíðindunum C-deild 1883 bls.
11—33, þær skýrslur náðu yfir skattaskýrslurnar árin 1879—81, og eru því frá árunum
fyrir hin hörðu ár, sem nú hafa gengið yfir landið. J>essar skýrslur eru frá árunum 1886
—88, og eru þannig teknar meðan hin hörðu ár stóðu yfir. Til þess samt að glöggva
sig á hverjum árum þessar skýrslur í raun og veru lýsa, verður að hafa í huga, að sá
tekjuskattur, sem innheimtur er á manntalsþingum 1888, er ákveðinn í október 1887 af
skattanefndunum, og er lagður á þær tekjur, sem gjaldþegninn hafði almanaks árið 1886.
Skoðaðar sem skýrslur um tekjuskatt, eru fyrri skýrslurnar frá 1879—81, og síðari skýrsl-
urnar frá 1886—88, en skoðaðar sem skýrslur um tekjur af eign, og tekjur af atvinnu
ná fyrstu skýrslurnar yfir árin 1877—79 og síðari skýrslurnar yfir 1884—86. Síðari
skýrslurnar verða þá frá hörðu árunum sjálfum, og fyrri skýrslurnar frá árunum fyrir þau.
Tala gjaldþegna tekjur og tekjuskattur var á öllu landinu eins og hjer segir:
Xekjuskattur af eign. Tekjuskattur af atvinnn.
Frá Upp- Frá-
Árið ' ^a^a Áætl- dregst Skattur hæð Tala Áætl- dregst Skattur IJpphæð-
gjald- aðar eptir i. er tal- skatts- giald- aðar eptir 7. er tal- skattsins.
þegna tekjur. gr. lag iun af. ins. þegna tekjur gr. lag- inn af.
anna. anna. ■
Í Kr. Kr Kr. Kr. Kr. Kr. Kr. Kr.
3.
3.
1879
1880
1881
ára meðaltal
1886
1887
1888
ára meðaltal
1530 (263302 J 14363 233275
1460 253252 15788 221975
1435 244680 15236 213775
1475 252475
1477
1470
1408
259022
256377
241450
1452 252283
15129 223008
17331 !224275
20340 220025
21172 204350
19614 216217
9331 jj 2421779492196545 33730015419.00
8879 238 '808200 203898 358200 '6147.00
8551 242 (752229 204936 312500 4750.25
8920 2411779974 201793 336000 3435.41
8971 jj 262
8801 250
8174 250
8649 253
7690201207991 1295500 3901.00
734090 176613 1264700 3604.50
786511253104 270750 4087.50
763207 212536 276983 3864.33
Ef þessi tvö tímabil eru borin saman til þess að sjá, hver áhrif hörðu árin hafa
haft, þá verða fyrst fyrir manni eignartekjurnar. Tala þeirra sem gjalda tekjuskatt af
eign er að meðaltali 23 mönnum lægra á síðara, en á fyrra tímabilinu, og þegar um allt
landið er að ræða er sá munur ekki stórvægilegur, því opt munar meiru í þessu efni á
einu einasta ári ; sjeu árin 1879 og 1880 borin saman þá hefur fyrra árið 70 gjaldendum
fleira en hið síðara, en það sannar ekki neitt, nema ef vera skyldi það, að nefndirnar
hafi í fyrsta sinn er þær unnu saman sett of marga menn í tekjuskatt. Milli áranna
1880 og 1881, er í þessu tilliti jafnmikill munur og milli tímabilanna; það sem þó virð-
ist athugavert, og það sem ef til vill hefur mesta þýðingu fyrir næstu eptirtíð, er að
tala þeirra, sem gjalda eiga skatt af eign, fellur árið 1886, (skattárið 1888) um 62 gjald-
endur, svo tala þeirra er aldrei á þessum 6 árum eins lág og þá. f>að getur bent á
þótt ekkert verði sagt með vissu um það að þessu sinni, að minni máttar jarðeigendur
hafi orðið að gefa upp eignir sínar, eða að veðsetja þær, og að jarðeigendahrunið sje
fyrst að byrja 1886.
Hinar áætluðu tekjur eru eins að meðaltali bæði tímabilin, af einstökum árum eru
þasr þó allra lægstar 1886 (skattárið 1888), og eru þá 241 þús. krónur, áður voru þær
laBgstar 1879 (skattárið 1881) 244 þús. krónur, munurinn er ekki mikils virði. fægar