Morgunblaðið - Sunnudagur - 21.08.2016, Qupperneq 37

séu ekki enn farnir út, þótt ákvörðunin
hafi verið tekin. Ógnaröldin gæti því
enn skollið á. En breskir fjölmiðlar slá
ekki slíkum skildi fyrir sig. Þeir vita að
samkvæmt hrakspánum áttu flest
áhrifin að koma til um leið og úrsögn
yrði ákveðin. Cameron, fyrrverandi
forsætisráðherra, gekk einna lengst í
spám sínum um ógöngur þær sem
fylgja myndu útgöngu, eins og dagur
fylgir nótt.
Hann, eins og nær öll elítan, trúði því
að ekki myndi reyna á þessar spár.
Þær myndu duga til sigurs á „brexit“.
Forsætisráðherrann þótti „toppa“
þegar hann gaf til að kynna að úrsögn
úr ESB myndi veikja svo öryggi vest-
urlanda að ekki mætti útiloka að þriðja
heimsstyrjöldin skylli á.
Cameron ákvað „að axla ábyrgð“ og
sagði af sér embætti með tilkynningu
að morgni kosninganætur. Helsti sam-
starfsmaður ráðherrans, Osborne fjár-
málaráðherra, dró ekki af sér í
hræðsluáróðrinum. Hann sagði á
blaðamannafundi að sigruðu út-
göngumenn myndi hann þurfa að
leggja fram neyðarfjárlög um nið-
urskurð og hækkun skatta. Fyrirrenn-
ari hans, „Íslandsvinurinn“ Alistair
Darling úr Verkamannaflokknum,
stóð við hlið Osborne til að undirstrika
réttmæti og alvöru þessarar hótunar.
Örfáum dögum eftir úrslitin neyddist
Osborne til að viðurkenna að ekki
stæði til að leggja fram neyðarfjárlög.
Fáeinum vikum síðar fleygði May for-
sætisráðherra Osborne út úr rík-
isstjórn.
Fullyrt var af breskum efnahags-
stofnunum að húsnæðisverð myndi
hrynja og verða í árslok 2017 orðið
tæplega 20% lægra en fyrir atkvæða-
greiðsluna, segðu menn „út“. Enn ein
firran.
Nýjustu hagtölur sýna að húsnæð-
isverð hefur staðið í stað eða hækkað
lítillega eftir úrslitin. Breskar fjár-
málastofnanir og Alþjóðagjaldeyr-
issjóðurinn (sem hrapaði í áliti er birt
var skýrsla um meðvirkni hans með
evrunni) fullyrti að „brexit“ myndi
leiða til stórfellds atvinnuleysis. Allt
hefur farið á annan veg. Atvinnustigið
hefur ekki um langa hríð mælst hag-
Ekkert að marka
„öftustu röð“
Cameron fékk Obama forseta til að
leggja sitt af mörkum. Hann skoraði á
Breta að segja nei við útgöngu og
bætti pantaðri hótun við í lok máls
síns: Færu Bretar úr ESB myndi það
taka þá langan tíma að fá fríversl-
unarsamning við Bandaríkin. „Bretar
yrðu settir aftastir í röðina.“ Þetta
þótti mörgum óboðleg hótun í garð
þjóðarinnar með „ hið sérstaka sam-
band“ við Bandaríkin. En nú hefur
verið áréttað að auðvitað verði ekki
komið þannig fram við Breta og eru
þreifingar um fríverslunarsamninga
þegar hafnar!
„Falin er í illspá hverri, ósk um
hrakför sýnu verri,“ segir kletta-
fjallaskáldið í kunnu kvæði um Jón
hrak. Ekki má ætla, að þeir sem sjóða
saman hrakspár í stórpólitískum til-
gangi, bindi vonir við að illspárnar
gangi eftir, láti fjöldinn ekki hræðast.
Þá væri verið að segja að þar færu
þjóðníðingar sem er óþarft með öllu.
En það færi hins vegar mun betur á
því, að spámenn, sem hefðu farið of-
fari, létu í leikslok svo lítið að biðja
þjóð sína, hvort sem hún er íslensk eða
bresk, forláts á framgöngu sinni.
Er þess von?
Lítil.
felldara en það mælist nú.
Hagspekingar fullyrtu að „stóra
stökkið út í óvissuna“ sem var heitið
sem þeir gáfu „brexit,“ myndi draga
allan kjark úr neytendum, sem myndu
kippa að sér hendinni og þau viðbrögð
leiða til mikils samdráttar. Seðlabanki
Breta tók undir þetta. Hið gagnstæða
hefur gerst eftir að úrslitin lágu fyrir.
Fullyrt var að gengi punds myndi snar-
lækka. Sú spá hefur að nokkru gengið
eftir. En áhrif þess á verðbólgu eru enn
lítil öndvert við spár. Lækkun pundsins
hefur á hinn bóginn þegar haft mjög já-
kvæð áhrif á ferðamannastraum,
styrkt stöðu útflutningsgreina, sem
kemur ekki Íslendingum á óvart, og
dregið nokkuð úr innflutningi. Nú eru
teikn um það að pundið sé tekið að
hækka á ný. Olíuverð átti að taka enn
eina dýfu með „brexit“. Olíuverð hefur
farið hækkandi, þótt óvarlegt sé að spá
um framvindu þess.
Fullyrt var að hlutabréfamarkaður í
Bretlandi rústaðist yrði ákveðið að
kveðja ESB. Fyrstu vikurnar virtist sú
spá kannski hin eina sem gengi sæmi-
lega eftir af hrakspánum. En það var
engu líkara en að lækkunin hafi aðeins
átt rót í hrakspánum. Þegar þær gengu
ekki eftir náði markaðurinn strax átt-
um. Nú, aðeins tveimur mánuðum eftir
atkvæðagreiðslu, er FTSE-hlutabréfa-
vísitalan í hæstu hæðum.
Morgunblaðið/Rax
’
Furðulegt ferli um aðild
Íslands að Evrópusam-
bandinu strandaði árið 2011.
Nú er almenningi orðið ljóst að
utanríkisráðherra og þar með
ríkisstjórn landsins var kunn-
ugt um hvernig komið var.
Enda hvernig mátti annað
vera? En augljóslega var
ákveðið að halda þessari mik-
ilvægu staðreynd leyndri fyrir
þingi og þjóð.
21.8. 2016 MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 37