Morgunblaðið - 23.12.2016, Qupperneq 12

12 DAGLEGT LÍF
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 23. DESEMBER 2016
Suðurhrauni 4210 Garðabæ | Furuvellir 3 600 Akureyri | Sími 575 8000 | samhentir.is
Heildarlausnir
í umbúðum og öðrum rekstrarvörum
fyrir sjó- og landvinnslu
◆ KASSAR
◆ ÖSKJUR
◆ ARKIR
◆ POKAR
◆ FILMUR
◆ VETLINGAR
◆ HANSKAR
◆ SKÓR
◆ STÍGVÉL
◆ HNÍFAR
◆ BRÝNI
◆ BAKKAR
◆ EINNOTA VÖRUR
◆ HREINGERNINGAVÖRUR
Allt á
einum
stað
Árni Matthíasson
arnim@mbl.is
Þegar Wibke Bruhns var sexára gömul, sumarið 1944,var faðir hennar, HansGeorg Klamroth, foringi í
þýsku leyniþjónustunni, tekinn af lífi
vegna aðildar sinnar að samsæri um
að myrða Adolf Hitler.
35 árum síðar kom hún heim til
sín örþreytt eftir ferð til Ísraels að
undirbúa búferlaflutninga til Jerú-
salem. Heima beið hennar mynd-
bandsspóla með sjónvarpsþætti um
samsærið sem tekin hafði verið upp
fyrir hana á meðan hún var fjarver-
andi.
Í inngangi að bókinni Land föð-
ur míns, lýsir hún því hvernig það
var að sjá föður hennar birtast á
sjónvarpsskjánum: „Ég sé mig fyrir
mér sitjandi þarna agndofa. Þá voru
35 ár liðin, eitt andartak í sögunni.
Fyrir 35 árum – þá var faðir minn 45
ára, tæpum fimm árum eldri en ég
sem sat nú í þessum sófa í Ham-
borg.“ Í kjölfar þessarar upplifunar
áttaði Bruhns sig á því að hún vissi í
raun ekkert um föður sinn og ein-
setti sér að kynnast honum. Afrakst-
urinn er einmitt áðurnefnd bók,
Land föður míns, sem kom út í
Þýskalandi 2004, vakti mikla athygli
og varð metsölubók. Fyrir stuttu
kom hún svo út á íslensku í þýðingu
Vilborgar Auðar Ísleifsdóttur.
Íslendingasagnakeimur
í frásögninni
Vilborg segir þýðinguna þannig
til komna að vinkona hennar hafi
fært henni bókina að gjöf fyrir sex
árum. „Ég er sagnfræðingur, doktor
í sagnfræði frá háskólanum í Mainz
og veit alveg hvar skórinn kreppir í
Háskóla Íslands; þar er geysileg
engilsaxnesk og skandínavísk slag-
síða og þeir sem koma frá Þýska-
landi eiga svolítið erfitt uppdráttar.
Þegar ég las bókina hugsaði ég því
með mér: Þessi bók getur komið
ekki bara almenningi að gagni, held-
ur líka verið ítarefni fyrir sagn-
fræðinema í háskólanum og víðar.“ –
– Bókin er skemmtilega skrifuð og
stíllinn blátt áfram.
„Já, Wibke Bruhns er hálf-
dönsk, amma hennar var dönsk, og
kannski svolítið öðruvísi tungutak
hjá fólki sem talar dönsku. Þjóð-
verjar eiga það til að vera dálítið
mærðarfullir, en hún er gjörsamlega
laus við það. Það er svolítill Íslend-
ingasagnakeimur í frásögninni og ég
sá að hún myndi henta mínu málfari
svo vel. Svo gat ég ekki óskað þessu
samfélagi betri bókar. Ég tók sjálf
próf í stjórnmálafræði hjá prófessor
sem kenndi um rætur nasismans og
mér hefur alltaf verið umhugsunar-
efni hvernig svona mikil menning-
arþjóð skyldi lenda í þessum
hremmingum, sérstaklega þegar
Saga sem er nauð-
synlegt að segja
Faðir Wibke Bruhns var tekinn af lífi fyrir tilræði við Adolf Hitler þegar hún var
sex ára. Í bók sem hún skrifaði til að kynnast föður sínum er sögð saga almennra
borgara á örlagatíma. Þýðandinn Vilborg Auður Ísleifsdóttur, sagnfræðingur,
kveðst ekki geta óskað íslensku samfélagi betri bókar – sagan komi öllum við.
Höfundurinn Wibke Bruhns kafaði ofan í fortíðina og fann mikið af
ómetanlegum heimildum, m.a. dagbækur, sendibréf og ljósmyndir.
Kristín Heiða Kristinsdóttir
khk@mbl.is
„Ég hef bæði lesið og raulað fyrir
börnin mín í gegnum tíðina. Ég gríp
oft til söngsins en ég er agalegur
með hvað ég kann lítið af textum,
þetta verður oft óttalegt bull hjá mér,
ég klifa jafnvel í sífellu á einhverju
einu orði, enda má þetta ekki vera of
spennandi texti, þá sofna þau ekki,“
segir Jón Ólafsson tónlistarmaður og
hlær, en hann sér um undirleik í nýút-
kominni bók, Vögguvísurnar okkar,
sem inniheldur ekki aðeins vísur
heldur líka áfastan tónspilara.
Jón segir að meðvitað hafi verið lagt
upp með að hafa ekki einvörðungu
sömu vögguvísur í bókinni og finna
má á plötum eða í öðrum bókum, og
því var hugtakið vögguvísa víkkað að-
eins og í bókina rötuðu lög eins og
Tvær stjörnur, eftir Megas og Líttu
sérhvert sólarlag, eftir Braga Valdi-
mar Skúlason.
„Fólk á að geta sungið falleg lög fyrir
börnin sín fyrir svefninn án þess að
textinn innihaldi endilega einhverja
Jón Ólafsson segir gæðastundir með börnum skipta miklu
„Þetta þarf líka að vera
skemmtilegt fyrir foreldrana“
Morgunblaðið/Eggert
Feðgar Jón og sonur hans Kári Kolbeinn, 7 ára, skoða saman bókina góðu.
Ein ég sit og sauma, inni ílitlu húsi... kunniði ekkitextann? Enginn kemurað sjá mig, nema litla
músin. Einmitt. Það er nefnilega mús
í mínu húsi. Sú hefur hlotið nafngift-
ina Músi litli og við fjölskyldan erum
auðvitað í skýjunum með þetta. Hann
ákvað á einhverjum tímapunkti að
flytja inn til okkar en gleymdi þó að
láta okkur vita af því fyrr en í síðustu
viku þegar hann vakti húsfrúna með
kröftugu krafsi einhvers staðar í
svefnherberginu. Ókei, þú, kæri les-
andi, ert eflaust kominn með hroll
upp mænuna en höldum aðeins
áfram. Pínum okkur.
Naska húsfrúin áttaði sig strax á
því, þó milli svefns og vöku, hver væri
að valda þessum látum. Fyrst var tal-
ið að Músi litli væri milli þilja en
seinna kom í ljós að svo var ekki.
Herre gud. Húsfrúin reyndi að festa
svefn aftur því ég meina, hvað átti
hún að gera? Berja bóndann á fætur
og fara að veiða pínulitla mús um
miðja nótt á brókunum? Hún gæti
verið hvar sem er! Daginn eftir
var vöngum velt um þetta dular-
fulla mál, var mig að dreyma?
Það gæti svo sem verið, ég
hafði fengið mér rauðvíns-
dreitil kvöldið áður, kem-
ur fyrir besta fólk.
En þegar nánar var
athugað fannst smá sag-
hrúga hjá dyrunum að
fataherberginu. Þetta
var staðfest. Vei. Músi litli
hefur líklega hreiðrað um
sig þar inni, í kasmír-
peysum eða einhverju
öðru notalegu. Ég myndi
að minnsta kosti gera það. Tímasetn-
ingin er auðvitað algjört gúrm, svona
rétt fyrir jólin. Næstu dagar fóru í að
setja upp gildrur, rýna í rykið bak við
sófa, kafa í alla króka og kima, undir
og ofan á hinu og þessu til að koma
auga á músaskít hér og þar.
Húsfrúin er nemligt þekkt fyrir að
hafa sterkt lyktarskyn, góða sjón
(með gleraugunum auðvitað) og tek-
ur eftir ótrúlegustu smáatriðum.
Músaskíturinn fór stækkandi,
byrjaði lítill inni í fataherbergi
og aðeins stærri bak við sófa,
orðinn veglegur undir stig-
anum og ferlíki úti í bílskúr
sem er innangengur af heim-
ilinu. Þar náðist svo bless-
uð músin viku seinna, en
ég ræð ekki við þá tilfinn-
ingu að það gæti mögu-
lega verið önnur á vappi.
Ég verð þá bara tilbúin
með lítið matarstell fyrir
Músa litla junior á að-
fangadag. Gleðileg jól!
»Músi litli hefur líklegahreiðrað um sig þar
inni, í kasmírpeysum eða
einhverju öðru notalegu. Ég
myndi að minnsta kosti
gera það. Tímasetningin er
auðvitað algjört gúrm,
svona rétt fyrir jólin.
Heimur Gunnþórunnar
Gunnþórunn Jónsdóttir
gunnthorunn@mbl.is
Jólasveinarnir eru flestir komnir til byggða og hefur Þjóð-
minjasafnið verið fyrsti viðkomustaður þeirra í borginni þar
sem þeir hafa mætt stundvíslega kl. 11. Eins og endranær
kemur Ketkrókur á Þorláksmessu og Kertasníkir á aðfanga-
dag.
Árið 1998 bauð safnið hinum alvöru íslensku jólasveinum í
fyrsta skipti formlega í heimsókn fyrir jólin og síðan hafa þeir
verið fastagestir í desember. Fyrir nokkrum árum fengu þeir
nýjan alklæðnað frá hvirfli til ilja, úr vaðmáli, grænum flóka og
íslenskri ull. Þess má geta að safnið er sérstaklega opið kl. 11-
12 á aðfangadag vegna komu Kertasníkis.
Endilega …
Jólasveinn Í
fínum fötum.
… takið vel á móti
Ketkróki og Kertasníki