Fréttablaðið - 15.04.2017, Qupperneq 30

Átak þarf gegn
netþrjótum
1. Nota smáforrit
Þekkt er að smáforrit (öpp) krefjast
mörg aðgangs að tækisauðkenni,
myndavél, hljóðnema, tengiliðum,
símanúmerum, persónuupplýsingum
og öðrum skrám, sem safnað er úr
tækjum notenda í gagnagrunn hvers
konar fyrirtækja og annarra.
Auðvelt er að komast inn í
þessi tæki í þeim tilgangi að
nálgast persónuleg gögn og
viðkvæmar upplýsingar.
2. Nýta sér veikleika
NetþjóNa
Fjölmargar árásir eru gerðar árlega á netþjóna í
þeim tilgangi að hamla virkni þeirra eða að stöðva
aðgengi annarra að þeim. Þessar árásir eru oft gerðar
af „hugsjón“ þeirra sem að þeim standa, vegna þess
að þeir eru mótfallnir starfsemi eða stefnu ákveðinna
fyrirtækja eða annarra aðila. Í sumum tilvikum eru
ástæðurnar pólitískar og þá geta opinberir þjónustu-
vefir legið niðri um tíma, eins og vefur stjórnarráðs
Íslands í nóvember 2016.
3. Nota NýjaN hugbúNað til
stuldar
Í sumum tilvikum er hægt að nota
nýjustu farsímana til þess að nálg-
ast upplýsingar á greiðslukortum
annarra og millifæra upphæðir af
kortinu í símann, svipað og mögu-
legt er með snertilausum posum.
Greiðslukortin þurfa að innifela
RFID (e. Radio Frequency Identi-
fication) og símarnir NFC (e. Near Field Communica-
tions) samskiptamáta. Í þeim tilvikum þarf viðeigandi
hugbúnað til verksins.
4. hlera
áslátt á
lyklaborð
Ákveðnar tegundir
farsíma, sem liggja við hlið
(gamaldags QWERTY) lyklaborðs,
geta numið og greint þá takka sem stutt er
á. Farsíminn skynjar fjarlægð ásláttar fyrir
hvernig takka og ber þá niðurstöðu sam-
an við orðabók til þess að áætla hvert
orð með um 80% vissu. Þessa aðferð
mætti nota til þess að nálgast hvað sem er
eins og lykilorð, spjall og ræður, hvort sem
texti notandans er vistaður eða ekki.
5. brjótast iNN í stór kerfi
Orkuver, samgöngufyrirtæki, matvælaframleiðsla, fjár-
málafyrirtæki, fjölmiðlar, stofnanir og fleiri aðilar stóla
í auknum mæli á nettengingu. Vinnsla og varðveisla
gagna er sífellt að færast í miðlægar stöðvar og ský
(e. Cloud) sem gerir gögnin að vissu leyti berskjölduð.
Starfsemi hópa, svæða og landa gæti því gengið úr
skorðum ef mikilvæg grunnþjónusta raskast vegna
tölvuárása, auk þess sem landvarnir gætu veikst, starf-
semi fyrirtækja laskast og dreifing nauðsynja tafist.
Einföld vírusvörn dygði tæplega í því tilviki.
Ég er ekki með neinar fjármálafærslur í
símanum, engin bankaöpp eða neitt slíkt,
er ekki með stafræn skilríki í símanum
mínum og Ég lít á farsíma sem
gjörsamlega opið tæki, eins og hús
með allar dyr og glugga opna.
Marinó G. Njálsson, öryggisráðgjafi hjá DXC
Technology í Danmörku
Þetta gera netþrjótar
Ævar Pálmi Pálma-son, lögreglufull-trúi í miðlægri rannsóknardeild á höfuðborgarsvæð-
inu, segir þörf á vitundarvakningu
og samstilltu átaki í íslensku sam-
félagi um óopinberar hleranir og
öryggi upplýsinga í símtækjum og
tölvum. Fá mál koma til kasta lög-
reglu. Ævar segir aðferðirnar orðnar
það þróaðar að fólk verði ekki vart
við það þegar netþrjótar brjótast inn
í tæki einstaklinga. „Það eru nokkur
ár síðan ég fór á kynningu þar sem
ég heyrði fyrst af þessum möguleika.
Það fyrsta sem ég gerði þegar ég
kom heim var að setja límmiða yfir
vefmyndavélina á heimatölvunni.
Í þessu sambandi ætti fólk sérstak-
lega að huga að öryggi snjalltækja
á borð við spjaldtölvur og síma. En
líka hvert það tekur tækin með sér.
Ég hef heyrt um dæmi erlendis frá
þar sem fólk hefur verið fjár-
kúgað eftir að brotist var inn
í nettengd tæki sem voru
geymd í svefnherbergi
viðkomandi og teknar
af þeim myndir,“ segir
Ævar.
Öpp geta verið varasöm
Kristján Valur Jónsson, öryggissér-
fræðingur hjá CERT-ÍS, segir að góðar
varnir séu mögulegar en að ekki sé
hægt að fullyrða að öryggið verði
100%. „Besta og öflugasta vörnin
sem þekkt er í dag er að uppfæra
síma eins og annan búnað og passa
að hlaða ekki niður öppum frá vafa-
sömum aðilum.“
Kristján bendir á að sömuleiðis sé
ekki hægt að útiloka neitt varðandi
varnir netþjóna en að dulkóðun sé
mikilvægur þáttur í því sambandi.
Fólk ætti að varast að senda upplýs-
ingar um http-vefsíður og að https (e.
Hyper Text Transfer Protocol Secure)
sé betri kostur.
slæmt fordæmi stofnana
Marinó G. Njálsson, öryggisráðgjafi
hjá DXC Technology í Danmörku,
segir að stofnanir ríkja gangi á undan
m e ð
slæmu for-
dæmi. „Ef ég
fer til Banda-
r í k ja n n a g e t
ég ekki neitað
stjórnvöldum um
aðgang að sím-
anum mínum, þótt
bandarískir þegnar séu
kannski varðari gegn þessu. Sem
útlendingur, ef þú ert beðinn um
þessar upplýsingar, þá verður þú
að veita þær ef þú vilt komast inn í
landið. Það þarf að veita lykilorð að
dulkóðun og öllu mögulegu.
Stofnanir sem þessar beita fyrir sig
öryggi þegnanna að sögn Marinós.
,,Þeir nota alls konar öryggismál
þegnanna sem afsökun fyrir njósn-
um. Um leið og þú berð fyrir þig
öryggismál getum við verið viss um
að viðkomandi er með óhreint mjöl
í pokahorninu.“
Marínó hefur eins og fleiri sérfræð-
ingar sem Fréttablaðið talaði við gert
ráðstafanir til að verja sig árásum. „Á
tölvunni minni er ég alltaf með lím-
band á myndavélinni. Ég er ekki með
neinar fjármálafærslur í símanum,
engin bankaöpp eða neitt slíkt, er
ekki með stafræn skilríki í símanum
mínum og ég lít á farsíma sem gjör-
samlega opið tæki, eins og hús með
allar dyr og glugga opna.“
mikil ógn í evrópu
Helga Þórisdóttir, forstjóri Persónu-
helga þórisdóttir,
forstjóri Persónu-
verndar
kristján valur
jónsson, öryggis-
sérfræðingur hjá
Cert-ís
farsímar, spjaldtölvur
og ýmis tölvubúnaður
er ávísun á upptöku
á mynd og hljóði og
útsendingu í beinni úr
þeim tækjum, án vit-
undar eigandans. efnið
er notað til þess að
kúga viðkomandi.
verndar, segir að árlega berist þeim
tæplega 2.000 mál en enn sem komið
er þá varði fæst þeirra hleranir. Hins
vegar séu slík mál í brennidepli hjá
stofnuninni eins og víðar í heim-
inum. ,,Þessi mál brenna á okkur.
Allar þessar nethættur eru komnar
á það alvarlegt stig að það er verið að
gjörbylta persónuverndarlöggjöfinni
í Evrópu, út af tæknibyltingu.“
Sú löggjöf komi til framkvæmda
í Evrópu í maí 2018 og stefnt sé að
sama gildistíma hérlendis.
Helga nefnir sem dæmi að þeir
sem til þekki meti netglæpi sem
mikla ógn í Bretlandi og Evrópu.
,,Maður gefur sér að þessar sömu
ógnir eigi við okkur líka.“
peturfjeldsted@365.is
Fá hlerunarmál koma á borð lögreglu. Fólk verður ekki vart við það
þegar netþrjótar hakka sig inn í myndavél og hljóðnema símtækja
og tölva. Ekki fyrr en of seint, þegar það er notað gegn viðkomandi.
1 5 . a p r í l 2 0 1 7 l a U G a r D a G U r30 H e l G i n ∙ F r É T T a B l a ð i ð
1
5
-0
4
-2
0
1
7

0
2
:5
7
F
B
0
8
8
s
_
P
0
7
0
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
8
8
s
_
P
0
5
9
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
8
8
s
_
P
0
1
9
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
8
8
s
_
P
0
3
0
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
1
C
A
A
-0
F
7
8
1
C
A
A
-0
E
3
C
1
C
A
A
-0
D
0
0
1
C
A
A
-0
B
C
4
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
4
A

F
B
0
8
8
s
_
1
4
_
4
_
2
0
1
7
C
M
Y
K