Morgunblaðið - 04.07.2017, Qupperneq 22

Morgunblaðið - 04.07.2017, Qupperneq 22
22 MINNINGAR MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 4. JÚLÍ 2017 ✝ Sigríður Krist-insdóttir sjúkraliði fæddist í Reykjavík 13. júlí 1943 og ólst þar upp. Hún lést á heimili sínu 23. júní 2017. Foreldrar henn- ar voru Sigfríð Sigurjónsdóttir verkakona, f. 6. mars 1914, d. 25. apríl 1997, og Kristinn Stef- ánsson skipstjóri, f. 4. október 1904, d. 10. október 1950, bæði ættuð frá Eskifirði. Systkini Sigríðar eru Áslaug Jónína Sverrisdóttir banka- starfsmaður, f. 24. september 1936, Stefán Kristinsson múr- ari, f. 14. apríl 1940, d. 7. júlí 1963, og Guðrún Kristins- dóttir, doktor í félagsráðgjöf, f. 4. desember 1945. Fyrri eig- inmaður Sigríðar var Sigurður Hjörtur Stefánsson kennari, f. 8. desember 1943, d. 6. nóv- ember 1975, síðari eiginmaður hennar er Jón Torfason skjalavörður, f. 27. mars 1949. Börn Sigríðar eru Sigfríð Sig- urðardóttir, f. 9. ágúst 1963, Erna Kristín Sigurðardóttir, f. vann síðan tíu ár á Barna- og unglingageðdeild Landspít- alans, hún lét af störfum þar árið 2010. Sigríður fór fljótt að skipta sér af kjaramálum, var trún- aðarmaður SFR 1972-1990, í stjórn Sjúkraliðafélags Íslands 1974-1982 og 1984-1986, þar af formaður 1979-1982. Hún sat í stjórn Starfsmannafélags ríkisstofnana, stærsta aðild- arfélags BSRB, 1986-1990 og var formaður félagsins 1990- 1996, sat einnig í stjórn BSRB 1991-2000 og var í mörgum nefndum á vegum þessara samtaka. Sigríður tók virkan þátt í starfsemi Rauðsokka frá upp- hafi og fram undir 1980, var einn af stofnendum Kvenna- framboðsins sem bauð fram til sveitarstjórna 1982, átti þátt í að stofna Samtök kvenna á vinnumarkaði sem störfuðu á árunum 1984-1988. Hún var félagi í Geðhjálp og vann mik- ið fyrir þau samtök. Þá var hún stofnfélagi í Vinstri hreyf- ingunni – grænu framboði ár- ið 1999 og starfaði af krafti í þeim flokki allt til loka, for- maður Reykjavíkurdeildar um hríð og átti sæti í flokksráði. Síðast vann hún á vettvangi VG fyrir haustkosningarnar 2016. Útför Sigríðar fer fram frá Neskirkju í dag, 4. júlí 2017, og hefst athöfnin kl. 13. 24. júlí 1975, og Torfi Stefán Jóns- son, f. 10. ágúst 1983. Barnabörn eru Sigurður Hjörtur Þrastar- son, Aðalheiður Rán Þrastardóttir, Sigrún Stella Þrastardóttir, Stefán Tumi Þrastarson, Ey- björt Ísól Torfa- dóttir og Jón Markús Torfa- son, og barnabarnabörnin eru tíu. Á æskuárum var Sigríður fimm sumur í sveit á Glúms- stöðum í Fljótsdal. Hún vann margs konar störf framan af ævi, náði því m.a. að salta síld tvö sumur á Eskifirði. Hún lauk sjúkraliðaprófi árið 1972 og var starfsvettvangur henn- ar eftir það að mestu á Land- spítalanum, bæði á geðdeild- um og kvennadeild spítalans árin 1984-1990. Árið 1990 vann hún um hríð í Kvenna- athvarfinu og 1990-1996 var hún starfandi formaður Starfsmannafélags ríkisstofn- ana. Næstu ár sá hún um Mið- stöð fólks í atvinnuleit en Leiðir okkar Sigríðar lágu fyrst saman síðdegis 5. febrúar 1982 fyrir framan bandaríska sendiráðið, vorum bæði að mót- mæla yfirgangi leppa Bandaríkja- manna í El Salvador. Það var ör- lítil mugga en stytti upp um nóttina sem var blíð og björt. Síð- ar urðu kynni okkar nánari og við höfum nú átt samleið í rúm 35 ár enda ekki erfitt að elska svona fallega og hjartahlýja konu. Minningar um hana myndu fylla bók á stærð við Njálu, aðeins drepið á fáein atriði hér. Dugnaður, kjarkur og réttlæt- iskennd var meðal þess sem ein- kenndi Sigríði. Hún var ódeig að taka að sér verkefni og byrjaði stundum á einhverju undirbún- ingslítið, að manni fannst, en tókst alltaf að ljúka því með sóma. Hún hafði tilfinningu fyrir því að gera fallegt í kringum sig. Dúkur á borði, kerti í stjaka, skál í hillu, bók á borði og fábrotið herbergi breyttist í notalega vistarveru. Við eldamennsku notaði hún jafnan mikið af áhöldum en eig- inmanninum var leiðbeint við uppþvott og frágang. Hana hafði grunað komandi feigð og lagði sig því fram um síðustu jól, að tryggja að afkomendurnir festu sér í minni fjölskylduleyndarmál eldhússins, tilreiðslu rjúpnasós- unnar. Af eðlisávísun rataði hún jafn- an réttar leiðir. Þegar ég grúfði mig niður í kort til að finna áfangastað í erlendri borg – fyrst beint áfram, beygja svo til hægri, síðan aftur hægri beygja – og ætl- aði að fara að benda, var hún kom- in langleiðina þangað sem fara skyldi og kallaði um öxl sér: Hvaða droll er þetta eiginlega, komdu maður! Segja má að alla ævi hafi Sig- ríður unnið með fólk og með fólki, bæði í ódeigri baráttu í félagsmál- um, þar sem jöfnuður fyrir alla var leiðarljósið, og á Landspítal- anum, en sá vinnustaður var henni afar kær. Þrásinnis hef ég hitt þakklátt fólk sem hún hafði hjúkrað af nærgætni og hlýju. Það gat verið tafsamt að ganga með henni um bæinn því við marga þurfti hún að tala úr nán- ast öllum lögum þjóðfélagsins, en sýndi þeim jafnan mesta alúð sem lakast áttu, þó með festu. En kannski var kjarkur hennar mestur nú í vetur eftir að hún fékk í byrjun mars endanlegan úrskurð um hvers væri að vænta. Lífsviljinn var mikill, hún stund- aði líkamsrækt í sjúkraþjálfun- inni Afli og lærði ensku hjá fé- lagsstarfi aldraðra á Vesturgötu 7. Eftir að hún losnaði síðast út af sjúkrahúsi í byrjun júní dreif hún sig í Sigurbogann á Laugavegi og keypti blússu, slæðu og veski – maður verður að vera almenni- lega til fara! – og þegar heim kom var haldið, áfram með vorhrein- gerninguna. Hún reifst við frétt- irnar í sjónvarpinu eins og hún var vön, þegar stertimennin í rík- isstjórninni birtust á skjánum, og hélt áfram að taka þátt í um- ræðum á fésbókinni og víðar. Tíu dögum áður en hún dó klæddi hún sig í sitt fínasta púss og fór út að borða með vinkonum sínum. Síð- an hallaði nokkuð bratt undan fæti og mánudaginn 19. júní var hún síðast á fótum, gerði þann dag ráðstafanir um fyrirkomulag útfarar og lét fríska á sér hárið. Henni auðnaðist síðan að kveðja marga af vinum sínum og vinkon- um og fjölskyldu á heimili sínu þar sem hún lést eins og hún hafði viljað. Jón Torfason. Ég vil minnast Sigríðar systur minnar að loknu löngu veikinda- stríði hennar og jafnframt þakka henni systraþelið. Ekki skyldi gefast upp, veik sinnti hún fjöl- skyldu, líkamsrækt, enskutímum og leikhúsferðum ótrúlega lengi. Þetta voru þó ekki einu hugðar- efnin. Nú skömmu eftir andlátið og reyndar fyrr hafa margir minnst framgöngu Sigríðar í bar- áttunni fyrir bættum kjörum fólks og gegn mismunun og órétt- læti. Hugurinn leitar fyrst til bernskuára. Góðmennska Sigríð- ar í minn garð varð móður okkar minnisstæð eftir að telpan læddist inn að vöggunni og gaf mér sveskjugrautinn sem stóru systur fannst lostæti. Hún áttaði sig ekki á steininum sem settist í kok kornabarnsins með tilheyrandi uppnámi. Hlýðni var ekki alltaf til staðar og Sigríður átti til að skott- ast of langt að heiman. Við bjugg- um á Bárugötu fyrstu árin og kannski hafði hún farið með mömmu að kveðja pabba þegar hann fór á sjóinn. Dag einn birtist mynd í Vísi af stelpuhnokka niðri á bryggju með textanum „kemur ð́að‘ ekki við manni“. Þessu svar- aði Sigríður fréttamanni um trítl- ið við höfnina. Myndina sýndi mamma henni og sagði að svona kæmi í blöðunum um óþekk börn. Systkini deila súru og sætu og stundum gengu öldurnar hátt í samræðum en ágreiningurinn risti grunnt. Stefán heitinn bróðir okkar og Sigríður stóðu oft með litlu systur, t.d. þegar torsótt leyfi fékkst til fyrstu utanfarar og Sig- ríður „lagaði“ mætingarbókina mína án vitundar mömmu. Minningar snúa líka að ást- fóstri við Austurland, að Fljóts- dalnum þar sem Sigríður var í sveit á sumrin, og við bernsku- heimkynni foreldra okkar, Eski- fjörð, þar sem við dvöldum oft hjá móðurforeldrum og með fjöl- skyldu móðurbróður. Síðastliðið sumar var farið austur, þrátt fyrir veikindin, ekki síst til að sýna Torfa Stefáni og fjölskyldu þessar slóðir. Hérað og firðir voru þrædd, rennt fyrir fisk og Hólma- tindurinn dásamaður. Ekki er hægt að þakka nóg- samlega meðferð starfsfólks á deild 12E og í Heimahlynningu Landspítalans í veikindum Sigríð- ar. Auk læknavísindanna tel ég að miklu hafi munað um þann skiln- ing sem starfsfólkið sýndi per- sónu og lífssögu Sigríðar. Þá á ég við tímann sem læknar og annað starfslið varði í önn dagsins í spjall um bókmenntir og annað henni hugleikið sem náði langt út fyrir meðferðina. Þessu var Sig- ríður þakklát enda gjörþekkti hún mikilvægi hlýju og alúðar við hinn fársjúka. Sigríður og Jón mágur minn, voru samhent innan fjöl- skyldunnar og í félagsstarfi. Þau komu miklu í verk, auk launa- vinnu var sífellt lagt á ráðin, pistl- ar samdir, fylgst með viðburðum og barnaafmælum ekki sleppt úr. Framlag og mætingar á baráttu- fundi um þjóðfélagsmál voru ófrá- víkjanlegur hluti lífsins. Inni á milli var sett upp heljarmikil sultu- eða slátursuða og smellt í vöfflur og rjóma handa börnum og barnabörnum. Kæri Jón, bestu þakkir fyrir ómetanlega um- hyggju þína fyrir Sigríði. Börn og fjölskyldan öll, þrátt fyrir sorgina er ég þess fullviss að minningar um Sigríði munu vísa veg til fram- tíðar bæði í leik og starfi. Guðrún Kristinsdóttir. Kvödd er kær vinkona til fjöru- tíu ára. Kvenfrelsiskonan, herstöðvar- andstæðingurinn, umhverfis- verndarsinninn og síðast en ekki síst verkalýðssinninn Sigríður Kristinsdóttir er fallin frá. Hún var virk í Rauðsokkunum, tók þátt í stofnun Kvennaframboðs- ins, Samtaka kvenna á vinnu- markaði og Vinstri grænna og örugglega fleiri hreyfinga á vinstri vængnum. Sigga var lengi einn af forystumönnum verka- lýðshreyfingarinnar – formaður Sjúkraliðafélagsins og seinna SFR og stjórnarmaður í BSRB. Barátta fyrir réttlátara samfélagi var órjúfanlegur þáttur í persónu- leika hennar. Þar fóru saman orð og athafnir, hálfvelgja í afstöðu til þjóðfélagsmála var henni fram- andi. Framlag hennar í barátt- unni birtist ýmist í forystuhlut- verki eða því að sinna öðrum þörfum baráttufélaga sinna, henni var nefnilega ljóst að gras- rótin þurfti á að halda bæði hvatn- ingu í orðum og snyrtilegu um- hverfi ásamt kaffi og brauði ætti hún að þrífast. Sterk, óskeikul og tilfinningarík réttlætiskennd var hennar einkenni og henni í blóð borin. Samhliða baráttuhug og sterkri verkalýðstaug var Sigga fagurkeri. Þessa sá víða stað, svo sem vali hennar á fallegum hlut- um þegar hún bjó sér og sínum einkar smekklegt heimili. Hún sótti leikhús reglulega og bók- menntasmekkur hennar var vel grundaður. Leitun var að fallegri framreiðslu er hún bar fram mat. Það hefði hæft drottningum. Meiður af fagurkeranum lét á sér kræla þó aðeins væri farið í helgarferð með Siggu í sumarbú- stað. Þar lék hún næstum öll hlut- verkin í hefðbundnum breskum framhaldsþætti um húsbændur og hjú. Við komu í hús tók Sigga allt í gegn þreif út í öll horn, viðr- aði og setti dúka á borð. Er á leið og eldamennska langt komin klæddi hún sig upp á í fínasta dress – jafnvel síðkjól eins og al- mennilegum hefðarfrúm sæmir en við brottför var aftur skrúbbað og viðrað. Heilsu Siggu fór að hraka fyrir hartnær tíu árum. Þegar horft er til baka má segja að barátta henn- ar hafi hafist í raun með alvar- legum veikindum og erfiðri sjúkrahúslegu í Kaupmannahöfn snemma árs 2009. Hún tók veik- indunum af einstöku æðruleysi og stillingu, var full af lífsvilja og barðist fyrir lífi sínu til hinstu stundar. Þeirri baráttu er nú lokið en þrátt fyrir óvægna glímu voru þessi ár henni á margan hátt gjöf- ul. Vitundin um gildi fjölskyld- unnar og samveran við þau öll, Jón, börnin, barnabörnin og lang- ömmubörnin skipti hana miklu máli og varð miðlægari í huga hennar. Þetta merktum við m.a. á því að samhliða umræðum um það sem miður fór í samfélaginu fylgdu nú með fréttir og sögur af barnabörnum og langömmubörn- um í ríkara mæli en áður. Hún Sigga var stór í sniðum, skapheit og lá ekki á skoðunum sínum. Sá þáttur í skapgerð henn- ar sem við fengum að njóta um áratuga skeið og var okkur mikils virði var vinátta hennar og vin- festi. Hún var mikill vinur vina sinna – traust, greiðvikin og gekk oft nærri sér í aðstoð við aðra. Hennar er sárt saknað. Kæri Jón og fjölskyldan öll, við samhryggjumst ykkur. Guðrún Jónsdóttir og Hjördís Hjartardóttir. „Góðar fréttir, Birna, ég er bú- in að ræða við Eyjólf í Epal, hann lætur okkur fá gardínur, það gengur ekki að vera með ein- hverjar druslur fyrir gluggun- um.“ Sigga er í stjórn Geðhjálpar og fyrir dyrum stendur formleg opnun Túngötu 7, sem ríkissjóður afhenti samtökunum til eignar ár- ið 1998. Hér skyldu opnir armar mæta fólki og engar druslur fyrir gluggum. Upp í hugann skaust annað minningarbrot, örlítið eldra, frá Miðstöð fólks í atvinnuleit þar sem Sigga stóð vaktina og talaði við Eyjólf í Epal, sem hafði fullan skilning á því hve sálartötrinu líð- ur betur í fögru umhverfi. Leiðir okkar Siggu lágu saman í Samtökum kvenna á vinnumark- aði, þeim dásemdarfélagsskap sem fundaði milli kl. 10.00 og 12.00 á laugardagsmorgnum. Við gátum hlegið að mistökum, tjútt- að í gleði og komist að sameig- inlegri niðurstöðu án nefndafarg- ans. Mín fyrsta reynsla af starfi í kvennasamtökum. Við Sigga höfðum vissulega hist við ýmsar uppákomur og þjóðþrifamál; svo sem baráttu fyrir friði – gegn her og Nató, fyrir rétti til vinnu, mannsæmandi launa og húsnæð- is, fyrir jafnrétti í víðasta skilningi orðsins, fyrir manneskjulegu samfélagi sem merkir að við eig- um að vera saman í félaginu en ekki sundurslitin í pótintátaliðið sem trónir á toppunum og fjöldann sem svamlar undir og reynir, þegar best lætur, að snúa bökum saman og kaffæra einn og einn pótintáta. Bak Sigríðar Kristinsdóttur var meira en bak – mörgum reyndist það heill varnargarður. Lífið hafði ekki ætíð verið auðvelt, þess vegna skildi hún svo vel van- mátt einstaklingsins gagnvart erfiðleikum, ekki síst erfiðleikum sem okkur ber að mæta og leysa sameiginlega. Skilningurinn og samúðin var þó persónulegri, ekki síst að fenginni áratugareynslu af störfum á Kleppsspítala og Land- spítala. Með Siggu sér við hlið gekk allt betur. „Ég ætla að nudda á þér bakið, þá líður þér betur.“ Mætt upp á spítala daginn eftir að ég missti augað – og mér leið betur. Mætt með lið til að flytja mig og börnin, við fyrstu íbúðarkaup sem og hin síðari. Hins vegar hurfu í stússinu einhverjir áratug- ir úr fatalífi mínu þar sem Siggu þótti ég einum of geymin sér – alltof mikið af dótaríi. En Sigga var vissulega ekki ein, þau voru Sigríður og Jón og eru og verða í huga mínum, Jón og Sigríður. Að leiðarlokum er spurningin hvort við viljum eiga framtíð í anda Siggu eða andleysi afla- ndsfélaga. Mitt svar er einfalt. Hugsjónir Siggu vil ég hafa sem ferðafélaga til framtíðar. Kveðjur til allra ástvina, félaga og vina. Birna Þórðardóttir. Það er mjög skrítið að setjast niður og skrifa minningarorð um hana Siggu vinkonu mína. Þó var vitað lengi að hverju dró og hægt að kveðja hana fallega. En ein- hvern veginn trúir maður ekki að hún hringi aldrei aftur og létt röddin segi: „Hvað segirðu, elsk- an, eigum við ekki að hittast bráð- um?“ Síðustu 18 árin hittumst við reglulega, í sundi, í ræktinni, í starfi hjá VG, á kaffihúsum eða á Rosenberg á föstudögum, oftast þó upp á síðkastið heima hjá þeim Jóni. Og alltaf var margt spjallað. Ég sá Siggu fyrst þegar ég byrjaði að vinna á Kleppi fyrir mörgum áratugum, þá strax var hún byrjuð að vinna að bættum hag starfsmanna og hafði orð á sér fyrir að vera bæði skelegg og fylgin sér. Við unnum aldrei á sömu deild, en leiðir okkar lágu oft saman, bæði á ýmiss konar baráttufundum og gegnum sam- eiginlega vini og kunningja. Það var yndislegt að fylgjast með því þegar leiðir þeirra Jóns lágu sam- an og margt skemmtilegt kemur upp í hugann þegar litið er til baka og samverustundanna minnst. En nú er mér efst í huga þakklæti fyrir að hafa kynnst svo merkri baráttukonu, sem aldrei lét deigan síga í trú sinni á að bæta mætti hag fólks og sam- félagsins almennt. Hún var stolt af því að vera sjúkraliði og að vinna fyrir og með fólki með al- varlegar geðraskanir, hvort sem það var á Kleppi, hjá Geðhjálp eða núna síðast á BUGL. Oft gat virst sem hún væri beinskeytt og jafn- vel dálítið óvægin ef svo bar við, sérstaklega ef henni fannst vegið að þeim sem ekki gátu borið hönd fyrir höfuð sér. En svo kom hún manni sannarlega á óvart fyrir lipurð og sveigjanleika í sam- skiptum og ekki fannst hjálpsam- ari eða trygglyndari manneskja. Því að hún var margbrotin hún Sigga og hafði margar nótur að spila á. Hún var sönn baráttukona alþýðunnar, en fáum konum hef ég kynnst sem fannst jafn nauð- synlegt og sjálfsagt að eiga smekklega hluti og naut þess að klæðast flottum fötum. Það fannst henni sjálfsagt að allir ættu að geta veitt sér. Hún var mjög stolt af uppruna sínum á Austurlandi og það var auðvitað alveg klárt hvar væri fallegast á landinu eða hvaðan bestu berin eða rjúpurnar komu. Hún var mjög ættrækin og ákaflega stolt af börnum sínum og afkomendum. En hún hafði líka gaman af því að lyfta sér upp og ferðast á heimskonuhátt. Það var ekki amalegt að fá að vera henni sam- ferða og maður kom ekki að tóm- um kofunum þegar rædd voru heilbrigðismál eða baráttumál fyrir bættum kjörum. Hún var ekki sú sem bara talaði um að skrifa og benda á það sem betur mætti fara eða hvaða lausnir bæru að skoða, hún vatt sér í að ræða það, hvort sem var á fundum eða með greinaskrifum. Ekki er langt síðan hún skrifaði grein til varnar stjórnendum Landspítal- ans og þetta átti hún auðvelt með, enda skarpgreind og með mikla yfirsýn og reynslu. Síðustu árin voru á margan hátt erfið vegna veikinda hennar, en þeim erfið- leikum tók hún með sínum bestu eiginleikum, baráttugleði, þraut- seigju og dugnaði, umvafin vænt- umþykju sinna nánustu. Hennar er sárt saknað. Guðbjörg Sveinsdóttir. Fregnin um andlát Sigríðar Kristinsdóttur, Siggu okkar, olli sorg, angurværð og djúpum sökn- uði. Þegar frá leið kom tilfinning um hjartans þakklæti fyrir að hafa átt hana að. Við Sigga höfum þekkst í rúma fjóra áratugi. Leið- ir okkar lágu saman skömmu eftir að fyrri eiginmaður hennar lést af slysförum. Ég aðstoðaði Siggu lít- illega í skatta- og fjármálum. Fyr- ir það var hún mér ævarandi þakklát og sýndi það bæði í orði og verki. Siggu lét betur að gefa en að þiggja. Þáði ég af henni ein- læga vináttu í blíðu og stríðu. Aldrei bar skugga þar á. Hún var vinkona sem til vamms sagði, hrósaði, rýndi til gagns þegar það átti við og deildi lífinu með okkur af einskærum og einlægum heil- indum. Sigga kom til dyranna eins og hún var klædd, heiðarleg, hisp- urslaus og með öflugustu réttlæt- iskennd sem ég hef komist í kynni við. Þessa eiginleika nýtti hún til fulls til að fylgja eftir fjölmörgum baráttumálum sínum. Sigga var friðarsinni og hernaðarandstæð- ingur. Þar og í fleiri málum áttum við langa samleið. Hún var ein- arður jafnréttis- og verkalýðs- sinni, studdi réttindabaráttu ör- yrkja, sjúklinga, samkynhneigðra og svo mætti lengi telja. Alls stað- ar í fremstu víglínu og lét sann- arlega í sér heyra nánast til síð- asta dags. Sannkölluð félags- hyggjukona. Aukin heldur hafsjór af fróðleik um allt milli himins og jarðar og unun að eiga við hana samræður. Það er af réttlætiskennd Siggu að segja að þegar gengið var þvert gegn þessari ríku, eðlislægu tilfinningu hennar brást hún ávallt við af einurð til sóknar og varnar málstað sínum, vina, vin- kvenna, baráttufélaga og skjól- stæðinga. Í þessum aðstæðum gat hún orðið svo fallega reið og mála- fylgjan eftir því sterk að tær ánægja var að fylgjast með. En réttlát reiðin rauk jafnharðan úr henni og málstaðurinn hafði verið skýrður til hlítar. Ef við ættum fleiri svona konur eins og Siggu væri heimurinn sannarlega betri vistarvera. Við Rannveig vottum eigin- manni Siggu, þeim góða manni Jóni Torfasyni, börnum þeirra, barnabörnum, fjölskyldu allri, Sigríður Kristinsdóttir

x

Morgunblaðið

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.