Fréttablaðið - 24.11.2018, Qupperneq 40

Ég var einu
sinni með
nautarif
sem leit
út eins
og risa-
eðlusteik
á matar-
borðinu,
það var
skemmti-
legt.
Þröstur Sigurðs-
son, Töddi
brasar.
Mjólk er einstaklega góður kalkgjafi og að öllum líkindum ein næringarrík-
asta matvara sem völ er á, en hún er
góð uppspretta kolvetna, próteina,
vítamína og steinefna,“ segir Björn
S. Gunnarsson, næringarfræðingur
og vöruþróunarstjóri MS. „Undan-
farin misseri hefur nokkuð borið á
umræðu þess efnis að stóran hluta
ársins fái Íslendingar ekki nægilegt
D-vítamín og á það við um fleiri
þjóðir á norðlægum slóðum þar
sem sólar nýtur ekki við í miklum
mæli.
D-vítamín er mikilvægt bein-
heilsu því það örvar frásog kalks úr
meltingarvegi, stuðlar að eðlilegum
kalkstyrk í blóði, styður við bein-
vöxt hjá börnum og hjálpar til við að
viðhalda styrk beina hjá fullorðn-
um,“ segir Björn. „Þegar sólar nýtur
ekki við, eins og yfir vetrartímann á
Íslandi, er mikilvægt að fá D-vítamín
úr fæði, en afar fá matvæli innihalda
vítamínið frá náttúrunnar hendi, en
það eru helst lýsi og feitur fiskur.
Nokkur ár eru liðin síðan MS setti
D-vítamínbætta léttmjólk á markað
og tóku neytendur henni einkar
vel,“ segir Björn og bætir við að í
framhaldinu hafi D-vítamínbætt
nýmjólk bæst í hópinn. „Þessi skref
voru tekin eftir ráðleggingar frá
Embætti landlæknis og rannsóknar-
stofu í næringarfræði við Háskóla
Íslands og Landspítala til að bregð-
ast við kalli neytenda um meira val í
vítamínbættum vörum og jafnframt
til að auka D-vítamíninntöku sem er
nokkuð lág í mörgum hópum.“
Skortur á D-vítamíni er sérstak-
lega algengur yfir vetrarmánuðina,
en veðurfarið á Íslandi er svo
breytilegt að sumartíminn er oft
ekkert mikið betri,“ segir Björn.
„Þetta er alvarlegt vandamál, bæði
meðal barna og fullorðinna, þar sem
skortur á vítamíninu getur valdið
beinkröm eða vansköpun beina
vegna kalkskorts í börnum og hjá
fullorðnum getur hann valdið bein-
þynningu, beinmeyru, vöðvarýrnun
og tannskemmdum.
Mikilvægt er að leita leiða til að
bæta mataræði íslenskra barna sem
og fullorðinna og því er D-vítamín-
bætt mjólk góður kostur. Það er
mikilvægt að vörur sem eru algengar
á borðum landsmanna innihaldi
þetta lífsnauðsynlega vítamín og því
getur glas af D-vítamínbættri mjólk
með morgunmatnum hjálpað okkur
að takast á við daginn með bros á
vör,“ segir Björn að lokum.
Sólarvítamín í hverjum sopa
Í einu glasi af D-vítamínbættri mjólk er einn þriðji af ráðlögðum dagskammti. Á norðlægum slóðum
þar sem sólar nýtur ekki við í miklum mæli stóran hluta árs er mikilvægt að fá D-vítamín úr fæði.
Þegar sólar nýtur ekki við er mikilvægt að fá lífsnauðsynlegt D-vítamín úr fæði og þá getur D-vítamínbætt mjólk verið mjög góður kostur. MYND/MS
Berglind Guðmundsdóttir
Gulur rauður grænn & salt (grgs.is)
Hvenær sóttir þú fyrsta jólahlaðborðið?
Ætli það hafi ekki verið á Argentínu
steikhúsi fyrir 20 árum. Mig minnir
að mér hafi fundist forréttirnir mest
spennandi og það á í raun enn við í dag.
Ég fæ mesta ánægju út úr því að borða
smárétti eða mat sem maður deilir
með borðinu. Svona lifandi borðhald.
Sækir þú jólahlaðborð reglulega?
Ég er ekki vanaföst en mér finnst nostalgía fólgin í því
að fara á Jómfrúna á aðventunni. En líklega mun ég prófa
eitthvað annað líka þetta árið enda er úr svo mörgum
flottum veitingastöðum að velja.
Hvaða jólamatur er bestur?
Mér finnst voðalega gott að fá andabringur eða hrein-
dýr í jólamatinn. Humarvefjurnar eru virkilega góður
forréttur og eftir matinn alltaf pláss fyrir eftirrétt og þá
kemur ris à l’amande – à la mamma með heitri jarðar-
berjasósu sterkur inn og jafnvel heimagerður ís.
Leyfir þú þér eitthvað sérstakt yfir jólin?
Síðustu ár hef ég boðið vinkonunum heim og við
höfum bakað sörur saman og fengið okkur jólaglögg. Það
er mikil stemning fólgin í því. Einnig er voðalega gaman
að baka með krökkunum.
Hvað er fram undan á aðventunni?
Ég held matreiðslunámskeið í heimahúsum og
vinnustöðum sem hafa slegið í gegn og er nóg að gera til
áramóta. Annars er planið að fara á einhverja tónleika
á aðventunni. Eina vandamálið er að það er svo margt
spennandi í boði að loksins þegar ég hef ákveðið mig er
orðið uppselt.
Rétti tíminn til að njóta
Nú er tími jólahlaðborða og jólamatseðla á veitingahúsum landsins. Þrír þekktir
matarbloggarar segja frá fyrsta jólahlaðborði sínu og hvað er helst fram undan á aðventunni.
Þröstur Sigurðsson
Töddi brasar (toddibrasar.com)
Hvenær sóttir þú fyrsta jólahlað-
borðið?
Ég fór á geggjað jólahlaðborð á
Hótel Búðum fyrir um tíu árum.
Þar var alls konar villibráð í boði
sem maður smakkar ekki á hverjum
degi.
Sækir þú jólahlaðborð reglulega?
Ég er lítið hrifinn af hefðbundnum jólahlað-
borðum með síld, hamborgarhrygg og því öllu en er
sökker fyrir hallærislegri og rosa amerískri jóla-
stemningu. Því ætla ég að prófa Haust restaurant í ár.
Svo er líka bara næs að fara í góðan jólakokteil.
Hvaða jólamatur er bestur?
Ég er alltaf minna og minna hrifinn af öllu þessu
reykta og brimsalta. Að vera hangikjötsþrútinn er
ekkert ofarlega á vinsældalistanum. Kalkúnn og Well-
ington með sætri anískartöflumús finnst mér geggjað.
Ég var einu sinni með nautarif sem leit út eins og
risaeðlusteik á matarborðinu, það var skemmtilegt.
Leyfir þú þér eitthvað sérstakt yfir jólin?
Ég „baka“ hvíthyskissörurnar mínar, það má bara á
jólunum. Svo er afar mikilvægt að eiga Cocoa Puffs á
jóladag.
Hvað er fram undan á aðventunni?
Ég elska aðventuna og hef rosa rómantíska og
kannski barnalega sýn á þetta allt saman. Ég vil láta
aðventuna umvefja mig, fara á tónleika, drekka kakó
í kvöldgöngutúr, hitta vini og fjölskyldu, kíkja í púrt-
víns- og ostasmakk og vera almennilegur. Mér finnst
að allir ættu að vera almennilegir á aðventunni.
Helena Gunnarsdóttir
Eldhúsperlur Helenu (eldhusperlur.com).
Hvenær sóttir þú fyrsta jólahlað-
borðið?
Ég hugsa að það hafi verið með
kærastanum, nú eiginmanni, á
Lækjarbrekku þegar við vorum um
tvítugt. Ég man ekki eftir tilteknum
réttum en í minningunni var þetta
mjög gott og frekar hefðbundið. En ég
man að mér fannst gríðarlega fullorðinslegt skref að
við færum saman á jólahlaðborð.
Sækir þú jólahlaðborð reglulega?
Síðustu árin hef ég hallast meira að jólamatseðlum
veitingastaða frekar en hefðbundnum hlaðborðum og
finnst voða notalegt að smakka nokkra jólalega rétti
sem eru bornir á borð.
Hvaða jólamatur er bestur?
Vel útfærð Wellington-steik, nýr lambahryggur og
kalkúnn kemur allt sterkt inn sem uppáhaldsjóla-
maturinn minn. Reykta kjötið fer aftar á listann.
Leyfir þú þér eitthvað sérstakt yfir jólin?
Piparkökur með mjúkum gorgonzola, valhnetum
og hunangi eru til dæmis unaðslegt aðventu- og jóla-
nasl með góðu rauðvínsglasi.
Hvað er fram undan á aðventunni?
Ég ætla að skella mér í stutta borgarferð og soga
inn smá jólastemningu í Berlín. Þegar nær dregur
jólum ætla ég að syngja á jólatónleikum með kórnum
mínum.
4 KYNNINGARBLAÐ FÓLK 2 4 . N Óv E M B E R 2 0 1 8 L AU G A R DAG U R
2
4
-1
1
-2
0
1
8

0
3
:4
0
F
B
1
1
2
s
_
P
0
7
6
K
.p
1
.p
d
f
F
B
1
1
2
s
_
P
0
7
3
K
.p
1
.p
d
f
F
B
1
1
2
s
_
P
0
3
7
K
.p
1
.p
d
f
F
B
1
1
2
s
_
P
0
4
0
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
2
1
8
0
-3
8
7
4
2
1
8
0
-3
7
3
8
2
1
8
0
-3
5
F
C
2
1
8
0
-3
4
C
0
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
5
A

F
B
1
1
2
s
_
2
3
_
1
1
_
2
0
1
C
M
Y
K