Fréttablaðið - 28.06.2019, Blaðsíða 33

Á umræddu 87
hektara svæði í
Úlfarsárdal er gróft
áætlað að endurheimta
megi votlendi á um 75%
svæðisins.
EEitt af verkefnunum sem Verkís verkfræðistofa hefur sinnt á þessu sviði er endur-
heimt votlendis í Úlfarsárdal.
Svæðið sem um ræðir er á norður-
bakka Úlfarsár frá sveitarfélags-
mörkum við Mosfellsbæ í austri
að vegi niður að Víðimýri í vestri.
Úlfarsá rennur um votlendi sem
hefur að hluta verið framræst og
eru þar tún sem nú eru nýtt til
hrossabeitar eða land sem var
þurrkað og ekki ræktað upp. Sam-
kvæmt aðalskipulagi Reykjavíkur
fyrir árin 2010 – 2030 skal stefna
að því að endurheimta mikinn
hluta fyrra votlendis í Úlfarsárdal
ofanverðum með því að moka
ofan í framræsluskurði samhliða
öðrum umhverfisbótum og upp-
byggingu fjölbreyttrar aðstöðu til
útivistar
Rannsóknir sýna að endur-
heimt votlendis færir gróðurhúsa-
lofttegundabúskap mýra í fyrra
horf og því er ljóst að með slíkum
aðgerðum má draga verulega úr
losun. Votlendi þekur um 20% af
grónu flatlendi Íslands. Þegar vot-
lendi er ræst fram og þurrkað fer
það að losa kolefni í formi gróður-
húsalofttegunda. Líkt og önnur
gróðurlendi þá bindur votlendi
kolefni þegar gróður er í vexti og
umbreytir koltvísýringi í kolefni
og súrefni við ljóstillífun.
Hluti af kolefni gróðurlendanna
losnar aftur við árstíðabundið
niður brot og rotnun á laufi og
öðrum gróðurhlutum. Sökum
hárrar vatnsstöðu votlendis þá
hægir verulega á niðurbroti jurta-
leifa þannig að uppsöfnun kolefnis
er meiri í votlendi en þurrlendi.
Við endurheimt snýst þetta ferli
við og binding kolefnis hefst að
nýju. Þannig er endurheimt vot-
lendis mikilvæg aðgerð í barátt-
unni við loftslagsbreytingar.
Koma að verkefninu
á öllum stigum þess
„Verkís kom fyrst að verkefninu
fyrir um þremur árum með skýrslu
sem var unnin fyrir Reykjavíkur-
borg þar sem tillaga var gerð að
aðgerðaáætlun fyrir endurheimt á
svæðinu, ásamt því að fjallað var
um áhrif á gróðurfar og dýralíf.
Einnig var fjallað um áhrif endur-
heimtar á gróðurhúsalofttegundir
og bindingu kolefnis á svæðinu,“
segir Arnór Þórir Sigfússon, dýra-
vistfræðingur hjá Verkís og verk-
efnisstjóri verkefnisins.
Í mars á þessu ári ákvað Reykja-
víkurborg að hefja endurheimt á
svæðinu sem mun í heild taka til
87 hektara svæðis. Fyrsta áfanga
lauk í lok maí með endurheimt
votlendis á tíu hektara svæði næst
sveitarfélagsmörkunum við Mos-
fellsbæ. Verkís vann magntöku og
útboðsgögn og annaðist eftirlit
með framkvæmdinni. Lands-
lagshönnuður hjá Verkís kom að
verkefninu með það að markmiði
að svæðið verði fallegra eftir á,
m.a. með hönnun tjarna. Þannig
kom Verkís að verkefninu á öllum
stigum þess.
„Í skýrslunni sem Verkís
vann árið 2016 kemur fram að
á umræddu 87 hektara svæði í
Úlfarsárdal er gróft áætlað að
endurheimta megi votlendi á um
75% svæðisins. Endurheimt vot-
lendis á þessu svæði, þ.e. á um 65
hekturum, bindur mögulega um
400 tonn af kolefni í jörðu á ári,
eða sem nemur meðalakstri 150
bíla á ári ,“ segir Arnór Þórir.
Í meginatriðum er gert ráð
fyrir að skurðir verði stíflaðir
á nokkrum stöðum. Skurðir á
svæðinu eru misdjúpir, sumir hafa
gróið að hluta til upp og í þeim
er mismikið vatn. Sums staðar
eru eftir leifar af uppúrgreftri á
Mikilvægt að endurheimta votlendi
í baráttunni við loftslagsbreytingar
Mynd tekin í Úlfarsárdal 6. júní 2019.
Mynd tekin af sama svæði 21. maí 2018.
Arnór Þórir
Sigfússon,
dýravist-
fræðingur hjá
Verkís. MYND/
JÓN SIGURÐSSON
Endurheimt
framræsts vot-
lendis er ein af
þeim aðgerðum
sem Milliríkja-
nefnd Samein-
uðu þjóðanna
um loftslagsmál
(IPCC) viðurkennir
sem gilda að-
gerð til að draga
úr losun gróður-
húsalofttegunda
af mannavöldum.
bökkum og fara mætti með gröfu
á svæðið til að moka þeim haugum
ofan í skurðina.
Skipta einsleitum túnum út
fyrir skemmtilegt lífríki
„Til að auka fjölbreytni svæðisins
hvað varðar gróður og dýralíf má
beita ýmiss konar landmótun.
Þegar túnin urðu til var land
sléttað og lækjum sem runnu
um svæðið veitt í beina skurði
auk þess sem skurðirnir skipta
upp landinu. Hægt er að reyna að
endurskapa þúfur í þurrari hluta
svæðisins og búa til vatnsrásir og
polla þar sem skapast skjól fyrir
fuglavarp, aukin fjölbreytni gróð-
urs og aðstæður fyrir smádýralíf,“
útskýrir Arnór Þórir.
Við það að landið blotni aftur
upp á nýtt við lokun skurða
verða margvíslegar breytingar.
Votlendisgróður tekur við af
þurrlendisgróðri og samsetning
fuglafánunnar breytist, en fuglalíf
í Úlfarsárdal er nokkuð fjölbreytt.
Ávinningurinn er því margþættur,
við vinnum gegn hlýnun jarðar
og fáum til baka fjölbreytt og
skemmtilegt lífríki, gróður, fugla
og smádýr, þar sem nú eru einsleit
tún og nauðbeitt hrossahólf.
Verkís kemur að mörgum
verkefnum á sviði umhverfismála
er snúa að áhrifum framkvæmda
og áætlana og með hvaða hætti
megi draga úr áhrifum þeirra á
umhverfið.
Umhverfisvernd og umhverfis-
mál koma að flestu sem við tökum
okkur fyrir hendur í hinu daglega
lífi, hvort sem það snýr að fram-
kvæmdum eða okkar persónulegu
athöfnum.
Nánar er fjallað um þjónustu Verkís
á þessu sviði á heimasíðu verk-
fræðistofunnar, www.verkis.is.
KYNNINGARBLAÐ 11 F Ö S T U DAG U R 2 8 . J Ú N Í 2 0 1 9 KOLEFNISJÖFNUÐUR
2
8
-0
6
-2
0
1
9

0
5
:0
1
F
B
0
5
6
s
_
P
0
3
6
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
5
6
s
_
P
0
3
3
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
5
6
s
_
P
0
2
1
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
5
6
s
_
P
0
2
4
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
2
3
5
2
-C
6
9
4
2
3
5
2
-C
5
5
8
2
3
5
2
-C
4
1
C
2
3
5
2
-C
2
E
0
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
8
A

F
B
0
5
6
s
_
2
7
_
6
_
2
0
1
9
C
M
Y
K