Fréttir - Eyjafréttir - 29.06.2016, Síða 24

24 Eyjafréttir / Miðvikudagur 29. júní 2016
Óskar Elías Óskarsson er
Eyjamaður í húð og hár. Hann er
giftur Hildi H. Zoega og á með
henni tvo syni, Óskar Elías
Zoega og Hreiðar Örn Zoega.
Hann var 17 ára gamall þegar
gosið hófst og segist muna það
vel þegar hann vaknaði við þyt
hljóð sem voru ókunn og hélt í
fyrstu að það væri vörubíll fyrir
utan húsið.

,,Ég kíkti út um gluggan og hélt
að það væri kviknað i austur-
bænum en sá svo að þetta væri
eldgos. Ég vaknaði fyrstur og
vakti alla, enginn trúði mér fyrst,
svo komu allir og sáu eldsúlur út
um gluggann til austurs. Það
kom smá afneitun hjá heimilis-
fólkinu og var talað um að það
hlyti að hafa kviknað í austur-
bænum, en fljótt áttuðu allir sig
á því að þarna var að gjósa.”
Allir sallarólegir þessa nótt
Sjálfur átti Óskar að mæta í vinnu
hjá Valgeiri Jónassyni þar sem hann
var á fyrsta ári í trésmíðanámi og
hafði lokið einum vetri í Iðnskól-
anum sem þá var í Eyjum. Óskar
sem var nýlega kominn með bílpróf
þegar gosið hófst bað Ármann
bróðir sinn að koma með sér upp að
Helgafelli til að kanna betur
aðstæður. ,,Þegar við vorum komnir
upp að Gagganum þá voru ansi
margir komnir út á götu til að skoða
þetta betur. Ég man þetta eins og
það hafi gerst í gær, allir voru alveg
sallarólegir. Við fórum upp að
flugvelli upp á hól en snerum þar
við, Ármann bróðir lagði til að við
færum niður á Faxastíg 5, þar sem
við bjuggum, þá var hringt í hann
og hann beðin um að mæta niður í
Leó VE, þar sem hann var vélstjóri.
Rúmlega 430 manns
um borð í Gjafar
Fjölskyldan á Faxastígnum var hin
rólegasta, við vorum sjö í húsinu,
ég, pabbi, mamma, Ármann,
Hannes sem þá var 15 ára, Guðný
12 ára og Ármey 11 ára. Fjöl-
skyldan hélt alveg ró sinni og beið
eftir tilkynningu frá RÚV, þar sem
fljótlega kom tilkynning að allir
ættu að fara niður á bryggju í
bátana. Eina sem við tókum með
okkur var bara hlýr fatnaður. Síðan
vorum við öll klædd vel. Ég var
klæddur í ullarnærbuxur, tvennar
hlýjar buxur, tvennar hlýjar peysur,
úlpu með húfu og vettlinga. Þegar á
bryggjuna var komið fórum við um
borð í Gjafar VE 300. Þar voru um
430 manns og ferðin tók fjóra
klukkutíma. Guðjón Rögnvaldsson,
vélstjórinn sagði frá því að þetta
kvöld hafi hann þurft að fara niður í
Gjafar með Ágústi (síðar kenndur
við Kap) til að koma vélum bátsins
í gang, sem þeim tókst. Þegar þeir
komu aftur upp var skipið orðið
fullt af fólki. Þeir þurftu að fara frá
bryggju til að troða ekki of mikið af
fólki í skipið. Ég man það svo vel
að það var fólk alls staðar, í öllum
lestum sem hægt var að sitja í. Ég
og Hannes Kristinn bróðir og vinur
minn Ingólfur Vignir Eggertsson og
Sveinn Óli Eggertsson frá Hvíld
vorum út á dekki allan tímann. Við
sátum undir hægri gálga að framan.
Ég fann ekki fyrir sjóveiki fyrr en
rétt áður en við komum til Þorláks-
hafnar.
Fórum til baka að
sækja fatnað
Í Þorlákshöfn biðu rúturnar og
mannskapurinn fluttur í skóla í
Reykjavík og hringt í ættingja til að
fá inni. Næstu skref voru að komast
aftur til Eyja og fór Óskar með Leó
VE og beið pabbi hans á bryggj-
unni. „Við mættum engum á leið
upp á Faxastíg en þangað fórum við
til að ná í föt á fjölskylduna. Það
hafði engin verið að pæla í fötum
þegar við fórum og þarna fylltum
við fjóra eða fimm poka. Eftir það
fórum við niður í Áhaldahús,“ sagði
Óskar sem strax byrjaði að vinna
þar ásamt því að bera út úr húsum.“
Það heyrðist mikið frá gosinu
Óskar starfaði sem sjálfboðaliði til
19. febrúar þegar hann var ráðinn til
Viðlagasjóðs. Hann svaf ásamt hópi
manna á efstu hæð Iðnskólans sem
nú hýsir Tónlistaskóla Vestmanna-
eyja. „Ég var númer 375 hjá
Viðlagasjóði sem er sama númerið
og ég var með hjá Rauða kross-
inum. Það heyrðist mikið frá gosinu
og húsið skalf það mikið að sumir
gátu ekki sofið. Eina nóttina var
mikið um sprengingar. Þær komu
upp úr gígnum, litlar sprengjur en
svo fann maður fyrir högginu. Þessa
nótt voru flestir fluttir út í Gullfoss
sem lá hér fyrir utan.“
Hraunkælingin bjargaði
Óskar byrjaði fljótlega á bílum og
gröfum og keyrði m.a. í varnar-
garðana í Dauðadalnum sem lá um
Helgafellsbrautina. Hann segir að
þetta ásamt hraunkælingunni hafi
bjargað miklu. „Ef hraunið hefði
ekki verið kælt hefði Sjúkrahúsið
og húsin þar í kring farið undir
hraun,“ sagði Óskar en svo tók
björgunarstarfið við.
„Við byrjuðum að hreinsa á
Boðaslóðinni þegar kom grænt ljós
frá Viðlagasjóði. Það var ömurlegt
þegar við bárum úr húsinu okkar
við Faxastíg og ekki leist manni á
blikuna þó allir væru mjög rólegir
en það var því ánægjulegra þegar
við fórum að hreinsa garðinn
sumarið 1973. Við byrjuðum á að
handmoka og árangurinn sjáum við
enn í dag því trén sem voru
gróðursett fyrir gos eru enn á lífi.“
Fjölskyldan vildi búa í Eyjum
Óskar segir að aldrei hafi komið til
greina annað en að koma til baka.
„Fjölskyldan vildi búa í Eyjum og
við fluttum út í júlí eða ágúst og
vorum fyrst til að flytja inn í hús á
Faxastígnum.“
Óskar tók þátt í uppgræðslunni á
Haugunum og á svæðinu austan við
Helgafell að flugvellinum. „Það var
mikið verk að keyra mold á svæðið
en það gerðum við á árunum 1976
til 1977.“
„Gosið hafði sín áhrif. Aldrei varð
ég smiður, rak um tíma leigubíla-
stöð og sjoppu og nú leigi ég út
tæki og tól og geri við. Það gengur
vel og enn nýt ég þess sem ég lærði
árið hjá honum Valgeir.“
Óskar Elías Óskarsson :: Fjölskyldan hélt ró sinni :: Hélt í fyrstu að vörubíll væri fyrir
utan :: Hraunkælingin bjargaði miklu :: Gosið hafði sín áhrif
Man gosnóttina eins og
hún hafi gerst í gær
SædÍS EVa BirGiSdÓTTir
seva@eyjafrettir.is
Óskar Elías 17 ára á Broyt X2
gröfu vestan við Verka-
mannabústaðina við Heiðarveg,
hjá Viðlagasjóði síðar.
Óskar Elías ásamt eiginkonu sinni Hildi og strákunum sínum Hreiðari Erni og Óskari Elíasi.
Hluti af fjölskyldunni á Faxastíg 5.