Morgunblaðið - 22.05.2019, Blaðsíða 16

16 UMRÆÐAN
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 22. MAÍ 2019
Suðurlandsbraut 26 Sími: 587 2700
Opið: 11-18 virka daga, 11-16 laugardaga www.alno.is
Á meðan fámenn
íslensk þjóð hefur
væntingar um að
koma vegakerfinu
sínu í ökufært ástand
með lagfæringum á
gatslitnum þjóð-
vegum landsins ber-
ast fréttir af því að
Norðmenn hafi ný-
lega kynnt enn há-
leitari markmið um
þverun Sognsfjarðar,
gerð flot- og skipaganga til að 35
þúsund tonna skip geti auðveldlega
komist þar í gegn. Athyglisverðasta
hugmyndin til þessa er áætlun um
að grafin verði skipgeng 2 km löng
jarðgöng undir 336 metra hátt fjall
á milli Kjødepollen- og Moldefjarð-
ar á Stadlandsskaganum í Norð-
vestur-Noregi. Hugmynd um svip-
uð göng á sér langa sögu sem rekja
má allt aftur til seinnihluta nítjándu
aldar. Þá lauk stríðinu án þess að
Þjóðverjar gætu hrint þessu verk-
efni af stað. Og síðan hefur verið
reynt að koma gerð fyrstu skipa-
ganganna á koppinn þegar norsk
stjórnvöld hafa jafnóðum slegið þau
út af borðinu vegna skorts á sam-
stöðu um þetta verkefni. Reynt er
að færa góð og gild rök fyrir því að
þessi göng auðveldi umferð 100
skipa á dag sem geri sjósókn væn-
legri þar sem veður geti stórversn-
að þvert á allar veðurspár, einkum
á vetrum. Undanfarin þrjú ár hefur
verið unnið að undirbúningi þessara
skipaganga í samvinnu við Kyst-
verket og arkitektastofuna Snø-
hetta. Líkt og Íslendingar eiga
Norðmenn aragrúa fallegra fjarða
sem laða til sín ferðamenn. Þessir
sömu firðir sem eru miklir farar-
tálmar gera allar vegalengdir milli
Norður- og Suður-Noregs mjög
langar. Sem dæmi tekur það um
23,5 klukkustundir að aka 1.293 km
um þjóðveg E-39 frá Kristjánssandi
í suðri til Þrándheims í norðri og á
leiðinni þarf að fara sjö sinnum yfir
firði með ferjum. Í samgönguáætl-
un Norðmanna 2014-2023 eru til
hugmyndir um að gera þessa leið
að einu samfelldu ferjulausu vega-
mannvirki innan 20 ára. Áætlaður
heildarkostnaður við þetta verkefni
var metinn 340 milljarðar norskra
króna eða sem nemur um 4.420
milljörðum íslenskra króna. Mesti
farartálminn á leiðinni er hinn langi
Sognsfjörður sem skerst inn frá
Norðursjónum og 205 km inn í hátt
fjalllendi Noregs og er með 12 inn-
fjörðum. Mjög erfitt er að leggja
veg um Sognsfjörð, sem
er mjög djúpur vegna
sæbrattra hlíða. Mesta
dýpið í firðinum er
1.309 metrar. Þetta er
lengsti og dýpsti fjörð-
ur Noregs og lengsti ís-
lausi fjörður heims.
Honum er stundum lýst
sem konungi norskra
fjarða. Hjá norsku
Vegagerðinni eru
kynntar ýmsar hug-
myndir um að leggja
veg yfir þennan fjörð til
að tengja vegaendana beggja vegna
E-39-þjóðvegarins sem liggja að
ferjustæðunum í Oppedal sunnan
fjarðarins og norðan Lavikur.
Breidd fjarðarins þar sem ferjan
siglir um er 1.260 metrar en um
1.250 metrar á gangasvæðinu. Þessi
ferjuleið var opnuð árið 1991. Með
þverun Sognsfjarðar á þessum stað
yrði hægt að stytta ferðatímann á
milli Kristjánssands og Þrándheims
úr 21 klukkustund í 10½ tíma. Nú
vakna spurningar um hvort lítið
brot af áætluðum heildarkostnaði
við þessi háleitu markmið Norð-
manna dugi til að koma samgöngu-
málum Suðurnesja Reykjavíkur-
svæðisins og landsbyggðarinnar í
viðunandi ástand, þegar talað er um
að ný Hvalfjarðargöng kosti 17-20
milljarða íslenskra króna. Fyrstu
hugmyndirnar gerðu ráð fyrir að
vegtengingu yfir eða undir yfirborð
sjávar yrði að fullu lokið árið 2025,
þegar talið var að ný brú myndi
kosta um 6-7 milljarða norskra
króna (um 65-90 milljarða ísl. kr.).
Talað var um að til greina gæti
komið að gera alla leiðina á milli
Kristjánssands og Þrándheims fer-
jufría fyrir 100 milljarða norskra
kr. (um 1.300 milljarða ísl. kr.).
Samkvæmt tölum sem Rogaland
Fylkeskommune hefur frá árinu
2009 var talið að áætlaður kostn-
aður við Sognsfjarðarmannvirkið
yrði um 40 milljarðar norskra
króna sem getur numið um 520
milljörðum ísl. kr.
Fyrstu skipagöng
Norðmanna
Eftir Guðmund
Karl Jónsson
» ... að grafin verði
skipgeng 2 km löng
jarðgöng undir 336
metra hátt fjall á milli
Kjødepollen- og Molde-
fjarðar á Stadlands-
skaganum í Norðvestur-
Noregi.
Guðmundur Karl
Jónsson
Höfundur er farandverkamaður.
Það hlýtur að
liggja eitthvað að
baki þegar rík-
isstjórn Katrínar
Jakobsdóttur ásamt
stórum hluta alþing-
ismanna ætlar sé að
ganga gegn augljós-
um meirihluta lands-
manna í þessu máli.
Hvernig væri að
greina þetta aðeins á
mannamáli, svo allir
skilji án þess að fara út í laga-
flækjur, en þær hafa sýnt svo ekki
verður um villst að áhættan af
innleiðingu orkupakka 3 er flan að
feigðarósi.
Í fyrsta lagi hefur þjóðin verið
skattlögð, þurft að gangast í
ábyrgð og greiða hátt gjald til
þess að hægt hafi verið að virkja
fallvötn og jarðvarma landsins. Nú
er svo komið að þessar virkjanir
eru farnar að gefa af sé mikinn
arð og hann á bara eftir að aukast.
Hvernig ætlum við sem þjóð að
fara með þessa auðlindir okkar?
Íslenska þjóðfylkingin telur rétt
að lækka orkuverð til almennings,
koma þannig til móts við þjóðina á
raunhæfan hátt og lækka þar með
ásælni ríkisins á hendur almenn-
ingi í landinu. Þá telur ÍÞ einnig
að lækka eigi orku til fyrirtækja
verulega, að und-
anskildum stóriðjufyr-
irtækjum sem þegar
eru á hagstæðum kjör-
um. Þannig myndi
framleiðni á Íslandi
stóraukast og yrði
framleiðslan sam-
keppnisfær við erlenda
framleiðslu. Þetta
myndi auka hagvöxt í
landinu, stuðla að at-
vinnu um allt land og
styrkja
útflutningsfyrirtækin
verulega.
Í stefnuskrá Íslensku þjóðfylk-
ingarinnar er það á hreinu að
flokkurinn leggst alfarið gegn sölu
á orkufyrirtækjum í eigu þjóð-
arinnar, þar með talið Lands-
virkjun, Rarik, Landsneti o.s.frv.
Ásælni auðmanna og ESB í okkar
mjólkurkýr er hættuleg og þarf öll
þjóðin að standa gegn þeim
lúmsku tilraunum auðvaldsins til
að ræna þeim frá þjóðinni.
Enn koma fleiri sem mótmæla
ætluðum áformum ríkisstjórn-
arinnar um innleiðingu orkupakka
þrjú, þar má nefna ASÍ, formenn
verkalýðshreyfinga, öldunagráð
fyrrverandi ráðherra, sveitafélög,
félagasamtök auk fjölda manna
með góða þekkingu á þessum
málaflokki. Ætla má samkvæmt
skoðanakönnunum að um og yfir
80% landsmanna séu á móti inn-
leiðingu þriðja orkupakkans, en
þingmenn ráðherrar og auðmenn
kalla þjóðina heimska, illa upp-
lýsta, hægrisinnaða öfgamenn,
nasista og þaðan af verra. Einnig
lýsa þeir því yfir að um misskiln-
ing sé að ræða, það séu einhverjir
fyrirvarar og svo framvegis. En
því er til að svara, að fyrirvarar
þeir sem ríkisstjórnin hefur eru
ekki pappírsins virði, handsöluð
yfirlýsing í gegnum síma er það
ekki heldur, og ríkisstjórninni
brást bogalistin, þar sem hún
gerði engar athugasemdir er hún
undirritaði viljayfirlýsinguna, en
það gerðu Norðmenn. Því er það
innantómt rugl í stjórnvöldum og
einungis til að slá ryki í augu al-
mennings að um sé að ræða ein-
hverja fyrirvara af hálfu íslenskra
stjórnvalda. Hvernig væri að rík-
isstjórnin sýndi þá þessa fyrirvara
undirritaða af hendi ESB, en nei
það er vegna þess að þeir eru ekki
til.
Það er greinilegt að þriðji orku-
pakkinn er ekki og verður ekki
þjóðinni til farsældar. Þingmönn-
um er ekki vorkunn að setja skyn-
samlega lagasetningu, teljist þess
þörf til að tryggja landsmönnum
hagstæð orkukaup. Að opna fyrir
hættu á ásælni frekara yfirþjóð-
legs valds til handa ESB jaðrar
við landráð af hendi stjórnvalda.
Því þarf þjóðin að koma þeim
skilaboðum til stjórnvalda, að það
verði ekki liðið.
Nú stendur yfir samskonar
húllumhæ á alþingi sem sést hefur
áður, þar sem þingnefndir kalla til
meðmælendur, það er lögfræðinga
sem tengdir eru utanríkisráðu-
neytinu. Þessum leikaraskap hefur
þjóðin orðið vitni að, þegar átti að
troða Icesave ofan í kokið á lands-
mönnum, en þjóðin sagði nei! og
þjóðin mun aftur segja nei! við
þriðja orkupakkanum. Það er
kominn tími til fyrir stjórn-
málamenn að skilja það að Íslend-
ingar láta ekki hafa sig að fíflum
endalaust, það eru komin tímamót
í stjórnmálum, þar sem það er
tímabært fyrir stjórnmálamenn að
hlusta á almenning.
Íslenska þjóðfylkingin hafnar
þriðja orkupakkanum, þeim fjórða
og fimmta og þeim sem á eftir
koma. Hagsæld þjóðarinnar á að
vera í fyrirrúmi.
Höfnum þriðja orkupakkanum
Eftir Guðmund
Karl Þorleifsson »Hvernig ætlum við
sem þjóð að fara
með þessa auðlindir
okkar?
Höfundur er formaður Íslensku
þjóðfylkingarinnar.
Guðmund Karl
Þorleifsson
Það má sjá á mál-
flutningi þeirra sem
standa á móti innleið-
ingu orkupakka þrjú
að hérna er um að
ræða varðmenn ein-
okunar og spillingar.
Þetta er einnig sama
fólk og hefur verið að
mótmæla auknu
gagnsæi við raforku-
sölu til stórra kaup-
enda á raforku á Íslandi. Það er
þá um ræða fiskvinnslur, álver og
aðra stórkaupendur rafmagns á
Íslandi.
Orkupakki þrjú mun tryggja
aukið gagnsæi fyrir almenning
þegar raforka er seld til þessara
fyrirtækja og samið um kaupverð
á rafmagni. Það er nauðsynlegt að
hafa þetta svona þar
sem í myrkrinu þrífst
spillingin og það er
alltaf almenningur
sem tapar á spilling-
unni, hvar og hvernig
sem hún kemur til.
Heilbrigður iðnaður
mun ekki þrífast á Ís-
landi ef öllu er haldið
frá almenningi og
haldið í leyndarhyggju
og spillingu. Það er
nauðsynlegt hverjum
efnahag að regluverk
og lög séu heilbrigð og rétt farið
eftir þeim. Það hefur verið tryggt
á undanförnum áratugum með lög-
um og reglum frá Evrópusam-
bandinu. Þeir sem mest tala gegn
Evrópusambandinu eru þeir sem
vilja hafa þetta á þann veginn að
þeir geti stjórnað hverjir fái hvað
og á hvaða tíma eins og var reglan
áður fyrr á Íslandi þegar pólitísk
spilling var í hámarki og fólk ótt-
aðist stjórnmálamenn. Þeir tímar
eru ekki að koma aftur og þeir
sem halda slíkt eru úr tengslum
við raunveruleikann og eru vin-
samlegast beðnir að hætta í
stjórnmálum án tafar.
Varðmenn einokunar
og spillingar
Eftir Jón Frímann
Jónsson
Jón Frímann Jónsson
» Þeir sem standa á
móti innleiðingu
orkupakka þrjú eru að
verja spillingu og koma í
veg fyrir gagnsæi í
orkusölu til stórra raf-
orkukaupenda á Ís-
landi.
Höfundur er rithöfundur.
jonfr500@gmail.com