Úti - 15.12.1936, Blaðsíða 6

6
UTI
Dr. Vilhjálmur Stefánsson
Frásagnir úr ferðalögum hans með
inngangsorðum eftir hann sjálfan
Ritstjóri Drengjablaðsins „Úti“ segist liafa í hyggju að láta þýða og
nota kafla úr bókum mínum, er lýsa lífinu á norðurvegum. Ef þeir þýða
það, sem jeg hefi ritað um ferðalög, og sjerstaklega um það, bvernig
Iiægt er að sjá sjer borgið og láta sjer líða vel, þótt maður lendi í stór-
liríð, þá skyldu íslensku skátarnir vel minnast þess, að þær aðferðir, sem
vjer höfum lært af Eskimóum og reynast svo vel í ákafiega köldu veðri,
eiga margar bverjar ekki við í íslenskum stórhríðum, af því að frostið
er oft miklu minna en svo, að Eskimóaaðferðin eigi við.
Snjóhús Eskimóa er ein af undursamlegustu og nytsömustu ui>p-
fyndingum mannkynsins. En snjór verður ekki hentugur til húsgerðar
nema hvass vindur hafi blásið honum saman í skafla í svo miklu frosti,
að hann sje alveg þur. Ef hægt er að finna hentugan snjó og menn kunna
að gera snjóhús (eins og lýst er annaðhvort í bók minni ,„Veiðimenn á
Norðurvegum“ eða í „Hin vinalegu heimskautalönd“), þá má auðvitað
bafast við í því fáeinar klukkustundir eða jafnvel einn eða tvo daga, í
veðri sem er aðeins lítið fyrir neðan frostmark. En manni getur ekki
liðið eins vel og lýst er í bókum mínum, nema frostið sje 20° eða meira.
Þá má nota lampa eða önnur hitunartæki til að halda snjóhúsum hlýj-
um og þurrum. Kuldinn að utan hindrar þá, að snjórinn bráðni af bit-
anum innan að.
En ísland er nálægt Grænlandi, og ef til vill geta nú einhverjir
skátar á aldrinum 18 til 25 ára fengið tækifæri til að fara og kynna sjer
Grænland, eins og enskir drengir gera, en þeir koma venjulega frá
mentaskólum eða liáskólum á Englandi. Ef svo færi, og sjerstaklega, ef
þeir ætla að vera heilan vetur á Grænlandi, þá ættu þeir, áður en þeir
fara, að kynna sjer vel þær bækur, er lýsa því, hvernig Eskimóar fara
öruggir ferða sinna og láta sjer líða vel i köldu veðri.
Vilhjálmur Stefánsson.
Vilhjálmur Stefánsson er frægasti
ferðalangurinn, sem nú er uppi. Ekki fyr-
ir það, að hann hafi sett eiginleg met á
íþróttamannavísu, nje heldur að hann
hafi liðið þær hörmungar, sem vakið haf i
eftirtekt heimsins. Þvert á móti. Frægð
sina hefir hann unnið fyrir það, að hafa
kunnað að laga sig svo eftir aðstæðunum,
að hafa eiginlega aldrei komist í hann
krappan á öllum sínum ferðalögum,
hvoíki hann sjálfur nje menn hans.
Vilhjálmur Stefánsson hefir farið 3
ferðir norður að íshafsströndum Kanada
og dvalið þar samtals 10 vetra og 13
sumur. Hann telur sjálfur að tilviljun ein
hafi ráðið því, að hann fór að semja sig
svo að háttum Eskimóa, sem hann gerði.
Hann ræður sig í leiðangur norður að