Morgunblaðið - 09.10.2019, Page 29

MENNING 29
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 9. OKTÓBER 2019
Smiðjuvegi 9 · 200 Kópavogi
Sími 535 4300 · axis.is
Vandaðar íslenskar innréttingar
Það er alltaf gaman að horfa áberskjaldað fólk reyna aðfela hvað það er ómerki-legt, gráðugt og gratt.
Nákvæmlega hvers vegna það er svo
er kannski áhugaverð heimspekileg
ráðgáta, en þá fer maður að hugsa
um froskinn hans Marks Twain sem
er eins og húmor og deyr við krufn-
ingu. Það viljum við ekki. Gefum
okkur bara að farsar virka vegna
þess að við erum flest á því að þar sé
lýst óförum sem almennt er siðferði-
lega lofsvert að hæðast og hlæja að.
Og þrítug breiðgötukómedía
Marcs Camoletti virkar. Sérstaklega
fram að hléi, loftið sígur ískyggilega
úr blöðrunni eftir það. Sökin liggur
hjá höfundinum og áreynsla leik-
stjóra og áhafnar við að dæla nýju
helíumi í belginn kemur að mestu
fyrir ekki. Gerir jafnvel illt verra;
reynsla er vandmeðfarin í ærsla-
leikjum, þótt ótrúlegt megi virðast.
En morðfyndin eru tilþrifin fyrir hlé,
meðan verið er að byggja upp blekk-
ingaleiki félaganna Benedikts og
Ragnars sem báðir ætla að fá eins
mikið utankvótakynlíf út úr sumar-
bústaðahelginni fyrir norðan og
mögulegt er. Benedikt með módel-
viðhaldinu sínu, henni Sóleyju, en
Ragnar með Þórunni, konu Bene-
dikts. Eða frekar á hinn veginn, Þór-
unn er við stjórnvölinn í því framhjá-
haldi. Camoletti kann sitt fag og
bætir lengst af eldsneyti á óreiðubál-
ið af reglusemi hins þrautþjálfaða
kyndara. Þá er gaman. Mikil ósköp.
Góð hugmynd hjá Bergi Þór Ing-
ólfssyni leikstjóra og/eða þýðandan-
um Gísla Rúnari Jónssyni að tengja
nýjustu tækni við gamla gangverkið.
Auðvitað eru Þórunn og Benedikt
með sama hringitón í gemsunum, og
auðvitað hafa þau ekki nema rétt svo
stjórn á Google Home kerfinu sínu.
Mikið vill auðvitað meira og það hefði
verið gaman að flétta tæknina enn
þéttar inn í atburðakeðjuna. Hefði
ekki verið gaman ef þetta væri
Apple-stúlkan Siri og hún væri fyrir
farsakennda tilviljun nafna bæði
módelviðhaldsins og veisluþjónustu-
stúlkunnar sem verður aðalskálka-
skjól karlanna? Sigurverk vel smíð-
aðs farsa þolir samt ekki nema visst
mikið af svona sandkornum frá túlk-
endum sínum. Stóri hlutanetsfarsinn
er ósaminn enn, en möguleikarnir
eru ótvíræðir.
Groddalegur galskapur ræður
lengst af för í sýningunni, jafnvel
umfram meðallag og stundum á
kostnað fínni og nákvæmari tilþrifa í
slapstick-i. Á hinn bóginn tekst Bergi
að stilla sig um að skrúfa tryllinginn í
botn áður en atburðirnir gefa tilefni
til, sem hafa verið landlæg lýti á
farsasýningum hér undanfarið. Að
þessu sinni er spennustig sýningar-
innar í takt við forsendur verksins.
Og hálfu fyndnari fyrir vikið.
Mest hvílir það á leikhópnum, auð-
vitað, sem skilar sínu með fullum
sóma. Týpugerðin ræður þar ofar
hverri kröfu um þrívídd og dýpt.
Fyrir vikið verðum við bara að trúa
því að valkyrjan Þórunn, eins og hún
verður í kröftugum meðförum Sól-
veigar Guðmundsdóttur, skuli velja
sér til fylgilags jafn drengjalegan og
spaugilega atkvæðalítinn meðreiðar-
svein og Ragnar verður hjá Sigurði
Þór Óskarssyni. Auðveldara er að
trúa því að hún sé orðin leið á eigin-
manninum, þessari hrokafullu pemp-
íu sem Jörundur Ragnarsson hefur
greinilega unun af að skapa og sýna í
allri sinni lítilmótlegu dýrð. Við fáum
svo sem enga tilfinningu fyrir hvern-
ig hjónabandið er, eða var áður en
þau ákváðu hvort í sínu lagi að leggja
það í rúst. Eins hjálpa hvorki hand-
ritið né túlkun leikstjóra og leikenda
okkur að skilja hverskonar tengsl
eru á milli Benedikts og Ragnars.
Hvort þau séu náin eða losaraleg,
hver afstaða þeirra er, hvor er
almennt séð í bílstjórasætinu. Eins
er ekki gott að segja hvort þessi
óskýrleiki kemur að sök svo ein-
hverju nemi.
Það er einungis þegar kemur að
þessum þremur sem er yfirleitt hægt
að velta fyrir sér hvötum og forsend-
um. Hin þrjú eru fyrst og fremst
leiksoppar atburðarásarinnar. Túlk-
endum þeirra gefast fyrir vikið mun
fleiri færi á að láta eingöngu stjórn-
ast af því sem líklegt er til að vekja
hlátur, og fengu hann ómældan úr
salnum á frumsýningu. Alla vega
konunum, Haraldur Ari Stefánsson
fær úr sýnu minnstu að moða og er
auk þess nokkuð fjarri því að vekja
trúverðuga ógn sem ofbeldissinnað-
ur og afbrýðisamur þöngulhausinn
sem honum er falið að leika.
Eiginkona hans, kokkurinn Sól-
veig, er leikin af Katrínu Halldóru
Sigurðardóttur af feikilegu fjöri. Það
er óhætt að segja að Katrín Halldóra
láti engum steinum óvelt í leit að
skoplegum töktum, viðbrögðum,
líkamstjáningu og ekki síst talanda.
Sjaldan hefur verið farið eins langt
yfir strikið í leikhúsnorðlensku og
hér, ekkert l eða n var látið óraddað,
harkan í lokhljóðunum hækkuð upp í
ellefu og syngjandinn ómar frjálst.
Ég ráðlegg viðkvæmum sveitungum
mínum að norðan sem mæta á sýn-
inguna að brynja sig. Þetta er glæst
frammistaða.
Það sama má segja um Völu Krist-
ínu Eiríksdóttur sem bætir stáss-
píunni Sóleyju í ljóskusafnið sitt.
Þær eru samt hver með sínu sniði.
Þessi er til dæmis sjálfsörugg og
klók þó hún sé sennilega dálítið
grunn eins og hefðin krefst. Stund-
um virkar hún sjálfsörugg af því hún
er klók en oftar samt kemur hún fyr-
ir sem klók af því hún er sjálfsörugg.
Og grunn. Drepfyndin alveg í hvert
sinn sem því verður við komið.
Sumarhúsið sem Petr Hloušek
hefur hannað fyrir hjónin er þénugt
augnayndi. Smekkfólk, þau Þórunn
og Benedikt. Svo eru þau lita- og til-
raunaglöð í fatavali, samkvæmt túlk-
un Stefaníu Adólfsdóttur. Aðrar per-
sónur eru líka glæsilega gallaðar af
henni. Lýsing Þórðar Orra Péturs-
sonar lýtalaus að ég best gat séð og
ljósastýringarvirknin í Google Home
mun samstarfsfúsari en tónlistar-
valið.
Hér er býsna vel að verki staðið
sem sagt. En heildaráhrifin líða fyrir
veikan seinni hluta þar sem áreynsl-
an við að halda uppi gleðinni á heim-
stíminu skilar ekki sömu samfelldu
hláturbylgjunum og glumdu í þeim
fyrri.
Þar sem enginn þekkir mann
Ljósmynd/Grímur Bjarnason
Farsar „Gefum okkur bara að farsar virka vegna þess að við erum flest á því að þar sé lýst óförum sem almennt er
siðferðilega lofsvert að hæðast og hlæja að,“ segir í rýni um Sex í sveit. Hér sjást Jörundur og Vala í farsanum.
Borgarleikhúsið
Sex í sveit bbbmn
Eftir: Marc Camoletti. Íslenskun: Gísli
Rúnar Jónsson. Leikstjórn: Bergur Þór
Ingólfsson. Leikmynd: Petr Hlousek.
Búningar: Stefanía Adolfsdóttir. Lýsing:
Þórður Orri Pétursson. Leikgervi: Guð-
björg Ívarsdóttir: Hljóð: Þorbjörn Stein-
grímsson. Leikarar: Haraldur Ari Stef-
ánsson, Jörundur Ragnarsson, Katrín
Halldóra Sigurðardóttir, Sigurður Þór
Óskarsson, Sólveig Guðmundsdóttir og
Vala Kristín Eiríksdóttir. Frumsýning á
Stóra sviði Borgarleikhússins laugar-
daginn 5. október 2019.
ÞORGEIR
TRYGGVASON
LEIKLIST
Þannig týnist
tíminn er yfir-
skrift sagna-
kaffis sem boðið
verður upp á í
Borgarbókasafn-
inu í Gerðubergi
í kvöld kl. 20.
Bjartmar Guð-
laugsson, tón-
listar- og mynd-
listarmaður,
kemur fram og sögur með sínu lagi.
Gestir kvöldsins fá einnig að
spreyta sig undir stjórn Ólafar
Sverrisdóttur leikkonu sem hefur
staðið fyrir námskeiðum í sagna-
mennsku hjá Borgarbókasafninu.
Sagnakaffið fer fram í kaffihús-
inu í Gerðubergi og geta gestir
fengið sér kaffi meðan á dagskrá
stendur.
Sagnakaffi með
Bjartmari í kvöld
Bjartmar
Guðlaugsson
Myndlistarsýning Bénédicte Klène,
Les Petits Riens du Groenland eða
Smáatriði Grænlands, verður opn-
uð í kvöld kl. 18 í húsnæði Alliance
Française í Tryggvagötu 8, 2. hæð,
í miðbæ Reykjavíkur. Klène dvaldi
síðastliðinn vetur á Le Manguier,
rannsóknarskipi sem hefur vetur-
setu í hafísnum við Vestur-
Grænland, og var skipið í vík ná-
lægt þorpinu Akunnaaq. Á sýning-
unni verða sýndar skissur sem hann
gerði af stöðum og fólki sem hann
hitti í dvöl sinni. „Þessi sýning er
leið til að sýna veikleika ákveðins
heims sem er erfitt að varðveita og
til að gera tilkall til neyðar-
ástandsins vegna loftslagsbreyt-
inga,“ segir í tilkynningu.
Sýningin er haldin í tilefni af Al-
þjóðaþingi Hringborðs norðurslóða
– Arctic Circle.
Smáatriði Græn-
lands í Alliance
Ljóð og ljúfir
tónar verða á
boðstólum í Bú-
staðakirkju í há-
deginu í dag frá
kl. 12 til 12.30.
Sigurbjörn Þor-
kelsson mun
flytja nokkur
trúarljóða sinna
og Jónas Þórir
píanóleikari og
Laufey Geirlaugsdóttir söngkona
sjá um tónlistarflutning. Dagskráin
er tileinkuð minningu þeirra sem
látist hafa úr krabbameini og
fjölskyldum þeirra.
Sigurbjörn les upp
trúarljóð sín
Sigurbjörn
Þorkelsson
Fyrsta rannsókn-
arkvöld Félags
íslenskra fræða
verður haldið í
kvöld kl. 20 í sal
safnaðarheimilis
Neskirkju.
Hilmar J.
Malmquist, líf-
fræðingur og
forstöðumaður
Náttúruminja-
safns Íslands, og Bjarni F. Ein-
arsson, fornleifafræðingur og for-
stöðumaður Fornleifafræðistofn-
unar, flytja erindi sem ber titillinn
Rostungar til forna við Ísland –
náttúrusaga og mannvistfræði.
„Tilvist rostunga á Íslandi á for-
sögulegum tíma og hvarf þeirra um
og upp úr landnámi hefur löngum
valdið fræðimönnum heilabrotum.
Hve mikið var hér af rostungum og
var um að ræða flækingsdýr, eins
og nú í seinni tíð, eða staðbundinn
íslenskan stofn?“ segir m.a. í til-
kynningu um fyrirlesturinn.
Fjalla um rostunga
til forna við Ísland
Hilmar J.
Malmquist