Fréttablaðið - 20.12.2019, Page 6

Minnihluti nefndarinn-
ar vildi að hámarkið yrði 20
prósent.
Afgreiðslutímar á www.kronan.is
9-22
Í DAG
OPIÐ
OPIÐ 9-20 á Hvolsvelli,
Reyðarfirði, Vestmannaeyjum
og Þorlákshöfn.
FISKELDI Gunnar Davíðsson starfar
sem deildarstjóri fyrir fylkisstjórn-
ina í Troms í Noregi, næstnyrsta
fylki landsins. Þar hefur fiskeldi
aukist jafnt og þétt undanfarin
fimmtán ár og er nú á meðal tíu
stærstu atvinnuveganna í fylkinu.
Fylkisstjórnin sér um leyfisveitingu
fyrir fiskeldisstöðvarnar og þekkir
Gunnar, sem hefur búið í Noregi
síðan 1983, vel til í þeim efnum.
Fiskeldi í Noregi hófst í kringum
1970 og varð að stórum iðnaði um
tíu árum síðar. Langmest er ræktað
af laxi en einnig regnbogasilungi. Í
dag eru rúmlega 1,3 milljónir tonna
af fiski ræktuð í Noregi, sem er um
helmingur heimsframleiðslunnar.
Að sögn Gunnars fór Troms frekar
seint af stað en iðnaðurinn hefur
þróast mikið og í dag er hann orð-
inn stærsta atvinnugreinin í mörg-
um minni sveitarfélögum fylkisins.
Á síðasta áratug hefur eldisfram-
leiðslan tvöfaldast, úr 110 þúsund
tonnum upp í tæplega 200 þúsund.
Að mati Gunnars er svæðið að tölu-
verðu leyti samanburðarhæft við
bæði Vestfirði og Austfirði á Íslandi.
Gunnar segir að fiskeldið þjóni
mikilvægu hlutverki hvað byggða-
stefnu varðar. „Áhrif fiskeldisins
á svæðið eru mikil. Með því koma
störf sem ekki er hægt að f lytja í
bæina eða suður eftir, störf sem þarf
að fylla á í þeim byggðarlögum þar
sem eldið er,“ segir Gunnar. Bæði
störf sem þarfnast framhalds-
menntunar, svo sem sjávarlíffræð-
inga og dýralækna, og önnur. „Síðan
hefur þetta mikil efnahagsleg áhrif
fyrir þau fyrirtæki sem þjónusta
eldið, svo sem fraktflutninga, köf-
unarþjónustu, bátaþjónustu, við-
gerðir og fleira. Hvert starf í eldinu
skapar þrjú eða fjögur störf í nær-
umhverfinu.“
Hvað Ísland varðar telur Gunn-
ar mikilvægt að hlúa að fiskeldinu
til þess að greinin geti komið undir
sig fótunum. Norðmenn spila stóra
rullu í íslenska eldinu og eru nú
fjögur norsk fyrirtæki sem starfa
hér. Fiskeldi hefur langt í frá verið
óumdeilt á Íslandi, sérstaklega á
meðal laxveiðimanna sem telja
eldið ógna hreinleika villta laxa-
stofnsins.
Gunnar segir að líkt og hér séu
alltaf einhverjir sem finni eldinu allt
til foráttu í Noregi. „Engin atvinnu-
þróun verður án þess að það kosti
eitthvað í samfélaginu. Okkar
reynsla er að fiskeldi sé þó sú grein
sem skapi hvað minnsta truf lun
í kringum sig,“ segir hann. „Þó að
talið sé að eldið sé til óþurftar fyrir
villtu laxveiðina, þá er samt sem
áður staðreyndin sú að gotstærð
allra villilaxastofna er sú sama og
fyrir 30 til 40 árum. Ef áhrif eldisins
eru einhver þá eru þau að minnsta
kosti ekki mikil þegar á heildina er
litið.“
Í Troms eru fiskar ræktaðir í
sjókvíum og landeldi enn ekki
hafið. „Fyrsta landeldisstöðin er
rétt að byrja og verður væntanlega
komin í gagnið á næsta ári.“
kristinnhaukur@frettabladid.is
Fiskeldi veldur lítilli
truflun í umhverfinu
Gunnar Davíðsson, deildarstjóri Tromsfylkis í Noregi, telur rétt að hlúa að
fiskeldinu hér til að það dafni og skapi störf. Reynslan í Noregi sé mjög góð og
umhverfisáhrif hverfandi. Fiskeldi hafi mikilvægu byggðahlutverki að gegna.
Laxeldi í Harstad í Noregi. Gunnar Davíðsson segir að uppbygging fiskeldis í Tromsfylki hafi orðið til góðs fyrir
byggðina. Áhrif eldisins á svæðið séu mikil. Með því koma mikilvæg störf fyrir byggðarlögin. NORDICPHOTOS/GETTY
VIÐSKIPTI Vel heppnað skuldabréfa-
útboð Landsnets í Bandaríkjunum
bendir til að nú sé kjörið tækifæri
til innviðafjárfestinga, einnig hljóti
fyrirtæki og almenningur að njóta
þessa í lægra raforkuverði.
„Þetta eru mjög góð tíðindi, bæði
fyrir Landsnet og þá sem eru í við-
skiptum við þá. Þetta bendir til að
fjármagnskostnaður þeirra sé að
lækka, jafnvel umtalsvert,“ segir
Ingólfur Bender, aðalhagfræðingur
Samtaka iðnaðarins.
Hin nýju lán Landsnets eru á
talsvert betri kjörum en fyrri lán
fyrirtækisins, 3,79 prósenta meðal-
vextir samanborið við 4,56 pró-
senta meðalvexti í fyrra útboði.
Alls er um að ræða 100 milljónir
Bandaríkjadala, eða 12,3 milljarða
króna. Um 70 prósent fjármagnsins
verður notað til að greiða stofnlán
frá Landsvirkjun en afgangurinn fer
í nýfjárfestingar í innviðum.
„Ástæðurnar sem liggja að baki
betri vaxtakjörum eru í fyrsta
lagi að grunnvextir hafa lækkað
erlendis. Einnig erum að sjá að
staða ríkisfjármála hérna heima
hefur batnað verulega sem skilar
sér í lægra vaxtaálagi, sama má
segja um stöðu hagkerfisins frá því
síðast þegar Landsnet fór í skulda-
bréfaútboð,“ segir Ingólfur. „Það er
fagnaðarefni að sjá að Landsnet sé
að fá þetta miklu betri vaxtakjör en
áður og við ættum að sjá það koma
fram í lægra raforkuverði.“
Með skuldabréfaútgáfunni náði
Landsnet einnig að afla fjár til fjár-
festinga á næsta ári, en dreifikerfi
raforku hefur verið í deiglunni
síðustu daga í kjölfar óveðursins.
Ingólfur segir vaxtaumhverfið mjög
hagstætt til að fara í innviðafram-
kvæmdir, en auknar innviðafram-
kvæmdir eru einnig til þess fallnar
að kippa landinu upp úr efnahags-
lægðinni. „Það eru sögulega lágir
vextir sem er þá kjörið tækifæri
fyrir ríki og sveitarfélög til að gera
átak í að vinna upp uppsafnaða þörf
í innviðaframkvæmdum.“ – ab
Viðrar vel til innviðaframkvæmda
Dreifikerfi raforku á Íslandi hefur verið í deiglunni.FRÉTTABLAÐIÐ/VILHELM
Hvert starf í eldinu
skapar þrjú eða
fjögur störf í nærumhverf-
inu.
Gunnar
Davíðsson,
deildarstjóri
Tromsfylkis
N E Y TE N D U R Hámark svextir á
neytendalánum voru lækkaðir úr
50 prósentum árlega í 35 prósent,
auk stýrivaxta. Lög þess efnis voru
samþykkt á Alþingi á síðasta degi
þingsins fyrir jólafrí. Um er að ræða
breytingartillögu meirihluta efna-
hags- og viðskiptanefndar á frum-
varpi iðnaðar- og nýsköpunarráð-
herra sem ætlað var að sporna við
ólöglegri starfsemi smálánafyrir-
tækja.
Í frumvarpi ráðherra var miðað
við að hámarkið yrði áfram fimm-
tíu prósent auk stýrivaxta Seðla-
bankans.
Minnihluti nefndarinnar vildi
að hámarkið yrði tuttugu prósent.
Oddný Harðardóttir, þingmaður og
fulltrúi Samfylkingarinnar í nefnd-
inni, segir að horft hafi verið til
norrænna fyrirmynda við að finna
réttu töluna. „Yfirdráttur er um 11
prósent, sama á við um dráttarvexti
Seðlabankans. Fimmtíu prósent
vextir á ári eru okurvextir, tutt-
ugu prósent eru háir vextir. Þrjátíu
og fimm prósent vextir eru mun
skárri,“ segir Oddný.
Bryndís Haraldsdóttir, þingmað-
ur Sjálfstæðisf lokksins og fram-
sögumaður nefndarinnar í málinu,
segir að nefndin hafi ákveðið að
lækka hámarkið út frá umsögnum
sem bárust. Lækkun niður í 20 pró-
sent hefði þó verið of stórt stökk í
einu. „Við erum að færa okkur í þá
átt sem við sjáum á hinum Norður-
löndunum. Þetta er 20 prósent í
Finnlandi, hærra í Svíþjóð og svo
eru Danir að horfa til 20 prósenta.
Við þorðum ekki að fara svo lágt að
þessu sinni þannig að 35 prósent var
niðurstaðan,“ segir Bryndís.
Brynhildur Pétursdóttir, fram-
k væmdast jór i Ney tendasam-
takanna, sem hafa verið í öf lugri
baráttu við smálánafyrirtæki og
innheimtufyrirtæki þeirra, segir
þessa breytingu til bóta.
„Þetta er mjög jákvætt skref í
rétta átt. Við höfum hins vegar
áhyggjur af því að málsmeðferðar-
tími þessara mála er alltof hægur
og jafnvel þó að skýr ákvæði séu í
lögum þá hefur smálánafyrirtækj-
unum tekist að snúa fram hjá öllum
lögum,“ segir Brynhildur. Bætir hún
við að næsta skref samtakanna sé
að beita sér fyrir því að taka á eftir-
liti með innheimtufyrirtækjunum
sem falla utan við eftirlit Fjármála-
eftirlitsins. – ab
Hámarksvextir 35 prósent
Við erum að færa
okkur í þá átt sem
við sjáum á hinum Norður-
löndunum.
Bryndís Haralds-
dóttir, þingmaður
Sjálfstæðis-
flokksins
2 0 . D E S E M B E R 2 0 1 9 F Ö S T U D A G U R6 F R É T T I R ∙ F R É T T A B L A Ð I Ð