Austri - 02.12.1993, Qupperneq 6

6
AUSTRI
Egilsstöðum, 2. desember 1993.

Frá félagi
garðplöntuframleiðenda
Sænskt gæðaparket á
ótrúlega hagstæðu verði.
*
Sommer gólfdúkar.
Ringo innihurðir.
Stök teppi og mottur.
Niðursagað skápaefni,
ódýr valkostur.
Egilsstöðum Sími 12223
Opiðfrá 13:00-18:00
KentrucK
L YFTIHAND VAGNAR
Sænskir
vinnuþjarkar!
Aldrei betra verö
Gerið verðsamanburð
ÁRVÍK
ÁRMÚLA1 S. 91-687222
Um langt árabil hafa garðplöntu-
framleiðendur verið beittir ranglátri
og ósanngjarnri samkeppni frá
hendi opinberra og hálfopinberra
fyrirtækja. Fyrirtæki sem framleiða
garðplöntur og skógarplöntur í
miklum mæli og fá til þess ýmsa
styrki, hafa einokunaraðstöðu og
skila í mörgum tilfellum hvorki
sköttum eða öðrum gjöldum í sam-
ræmi við gildandi lög.
Verður þá að hafa hugfast að hér
er verið að ráðstafa umtalsverðum
opinberum fjármunum.
Starfsskilyrði einkarekinna garð-
plöntustöðva hafa þrengst það mik-
ið á síðustu árum að vart verður
unað lengur.
Félag garðplöntuframleiðenda
hefur lengi leitað allra leiða til að
fá leiðréttingu á því misrétti sem
starfsgreinin hefur verið beitt, en
oftast talað fyrir daufum eyrum
bæði ráðamanna og fjölmiðla.
Félagið lagði í mars á þessu ári,
fram erindi til samkeppnisstofnun-
ar, þar sem farið er fram á að stofn-
unin taki til skoðunar það starfsum-
hverfi og markaðsaðgengi sem
einkareknar garðplöntustöðvar búa
við.
Erindi félagsins varðar annars
vegar Skógrækt ríkisins og ræktun-
arstöðvar bæjarfélaga og hins vegar
starfsemi skógræktarfélaganna og
náin tengsl þeirra við sveitarfélög.
Varðandi skógrækt ríkisins er
gagnrýnt hvernig lög þau sem þess-
ari ríkisstofnun eru sett, eru snið-
gengin, eða farið á skjön við þau.
Þar er ríkisfé varið til stórfelldrar
uppbyggingar á plöntuframleiðslu-
stöðvum víðs vegar um landið, án
lagastoðar. Þessar framleiðslu-
stöðvar eru síðan í beinni sam-
keppni við einkareknar garðplöntu-
og trjáplöntustöðvar.
Ræktunarstöðvar bæjarfélaganna
eru hins vegar ekki að selja fram-
leiðslu sína á frjálsum markaði en
nota opinbert fé til fjárfestingar og
til að styrkja framleiðsluna og skila
líklegast engum eða fáum gjöldum
eins og virðisaukaskatti, fram-
leiðslugjöldum, fasteignaskatti
m.m.
Skógræktarfélögin, og er hér
helst átt við Skógræktarfélag
Reykjavíkur og Skógræktarfélag
Eyfirðinga, eru áhugamannafélög
sem vegna starfsemi sinnar og
rekstrarforms njóta skattfríðinda og
margs konar hlunninda og styrkja
bæði frá ríki og bæjarfélögum.
Skógræktarfélag Reykjavíkur, sem
er lang stærst félaganna, hefur þró-
ast upp í að vera fyrirtæki sem
framleiðir garð- og skógarplöntur í
ágóðaskyni, jafnframt því sem það
selur þjónustu sína við gerð útivist-
arsvæða og annarra gróðursvæða
innan borgarmarkanna. Megnið af
því landssvæði sem félagið hefur
undir starfsemi sína, hefur það
fengið endurgjaldslaust hjá Reykja-
víkurborg. Aðstöðumunur þessa
fyrirtækis gagnvart öðrum garð-
plöntuframleiðendum er gífurlegur.
Reykjavíkursvæðið er stærsti
markaður garðplantna á landinu og
Reykjavíkurborg og stofnanir
hennar því stærsti kaupandinn á því
svæði. I stjórn Skógræktarfélags
Reykjavíkur eru, og hafa löngum
setið helstu áhrifamenn borgarkerf-
isins, auk annarra náinna tengsla
við ráðamenn borgarinnar. Sömu
menn eru því fulltrúar kaupenda og
seljanda. Þama hefur myndast lok-
að markaðskerfi sem öðrum garð-
og trjáplöntuframleiðendum hefur
reynst mjög erfitt að nálgast.
Gagnrýni Félags garðplöntu-
framleiðenda beinist því ekki síður
að þessari siðblindu borgarkerfis-
ins. Svipaðir starfshættir hafa
einnig þróast annars staðar eins og
á Akureyri og í Hafnarfirði.
Því var það að þegar ný sam-
keppnislög gengu í gildi í vor, að
Félag garðplöntuframleiðenda
lagði þessi mál fyrir hina nýstofn-
uðu samkeppnisstofnun. Mat sér-
fræðinga hennar var að hér væru
samkeppnislög greinilega þverbrot-
in og því bæri stofnuninni að vinna
að þessu máli. Síðan eru liðnir sjö
mánuðir án þess að niðurstaða hafi
fengist og þolinmæði flestra á þrot-
um.
Þessi mál hafa verið kynnt fyrir
stjórn sambands Garðyrkjubænda. I
framhaldi af því fengu þau umfjöll-
un á aðalfundi Stéttarsambands
Bænda á Hvanneyri þann 21. sept-
ember 1993. Þar var samþykkt á-
lyktun þar sem stjórn Stéttarsam-
bandsins var falið að vinna að
framgangi þessa máls í samráði við
Félag Garðplöntuframeiðenda.
Fréttatilkynning
Verkalýösfélögin á Austurlandi
Lííeyrissjóður Austurlands
Kaupmannafélag Austurlands
Héraðsbúar ^
Þið styrkið sjónverndarátak
Lionshreyfingarinnar og sölubörnin
okkar með því að kaupa merki 3. - 5.
des. næstkomandi.
Lionsklúbburinn Múli. j
Hundaeigendur Egilsstöðum
Hundahreinsun fer fram hjá Héraðsdýralækni að
Reynivöllum 14 næstkomandi laugardag (04.12.
"93) frá kl. 11:00-
13:00 fyrir hádegi.
Vinsamlegast mætið ^
með hunda ykkar til
hreinsunar á ^ 'V*
umræddum tíma og
losið þá við hugsanlega bandorma.
Gíróseðlar vegna hundaskatts 1993 verða sendir
bráðlega til þeirra hundaeigenda, sem ekki hafa
þegar greitt umrætt gjald.
Héraðsdýralæknir - Egilsstaðabær.
Heiðarferð eldri borg-
ara á Héraði 1993
Hér er meiningin að segja lítils-
háttar frá heiðarferð eldri borgara
sem var farin á höfuðdag 29. ágúst
í björtu veðri en hitastig var frem-
ur lágt. Að morgni safnaðist fólk
saman við Miðvang 22, Egilsstöð-
um, en þar stóð rútan hans Sveins
Sigurbjörnssonar og hann aðstoð-
aði þá sem með þurfti við að
koma sér fyrir í bflnum. Kl. 9:00
rann bíllinn af stað með 47 manns
innanborðs. Að þessu sinni var
farið inn Velli um Hallormsstaða-
skóg inn á Jökulsárbrú í Fljótsdal
og út að Bessastöðum. Þar eru
vegamót á svokallaðan virkjunar-
veg upp Bessastaðafjall í 11 ess-
beygjum upp á Ingiríði, en svo
heitir hæsta aldan í fjallsbrúninni.
Ekki er kunn þessi nafngift. Ekið
var inn áðurnefndan virkjunarveg
framhjá Einarsbúðum, sem nú eru
ekki nema svipur hjá sjón síðan
Einar í Mýnesi yfirgaf þær. Hald-
ið var áfram sem leið liggur áleið-
is til Snæfeltsbúða, en þoka huldi
Snæfell svo við sáum það ekki í
þetta sinn. Brátt var komið að vegi
sem sagt var að lægi til Hrafnkels-
dals. Fara þurfti fimm sinnum yfir
eina áarsprænu, sem Hörkná heitir
og rennur í mörgum krókum út og
norður heiði og um síðir í Jökulsá
á dal.
Þegar komið var á austurbrún
Hrafnkelsdals, þótti okkur bratt
að líta niður eftir mjóum vegar-
slóða niður í dalinn, en þar gaf að
líta slegin og hirt tún á Aðalbóli.
Þar er tvíbýli nú og mikil ræktun
túna, en ekki nægur heyskapur,
þvf við mættum Gísla bónda fyrir
utan Aðalból með heyhlass á bíl
með aftanívagni, var að flytja það
utan frá Stóra-Bakka í Tungu-
hreppi. Skammt frá Aðalbóli var
farið að impra á því í bílnum, að
mál væri að fara út og pissa. En
fararstjóri sagði að það væru ekki
nema nokkrir kílómetrar norður
að bænum Brú, og þar væri búið
að reisa hús með aðstöðu fyrir
ferðafólk. Þegar að Brú kom var
farið beint á snyrtingu, síðan var
farið að huga að skjólsælum stað
til að fá sér kaffisopa sem fólkið
hafði með sér. Ekki virtist hann
vera til staðar svo allir fóru inn í
bflinn og drukku þar.
A Brú kom til okkar í bílinn
Sigurjón Guðmundsson bóndi á
Eiríksstöðum, en hann fæddist og
ólst upp í Sænautaseli. Hann hafði
verið beðinn um að fræða okkur
um heiðina. Þegar lagt var af stað
frá Brú, var ekið upp fyrir utan
tún upp lágan háls og slóðann út
heiði með Eiríksstaðahnefla á
hægri hönd sem rísa hátt og
mynda grunnt dalverpi þarna út
heiðina, þar er allmikill vatnaklasi
með silungi í.
Flest ef ekki öll býlin hafa verið
byggð við vötnin. Það hefur gert
veiðin. Fyrst var komið að Heið-
arseli en það var síðasta býlið sem
fór í eyði í heiðinni árið 1946.
Bíllinn nam staðar á melöldu stutt
frá og fólk fór út og margir gengu
heim að tóttunum. En þar hittum
við fyrst fyrir tvo Skriðdælinga.
Metúsalem á Víðilæk og Hóseas í
Eyrarteigi ásamt Arnheiði Guð-
jónsdóttur frá Heiðarseli, sem
voru komin þama á eigin bfl á
undan okkur. Arnheiður lýsti tótt-
unum og hvaða hús hefði verið í
hverri tótt fyrir sig. Að því loknu
kom hún í bflinn til okkar og þau
Sigurjón skiptust á um að lýsa
býlunum og lífi fólks og starfi á
þessum afskekkta stað langt frá
öðmm mannabyggðum í hart nær
eina öld.
Þegar komið var að Sænautaseli
fóru allir úr bílnum og gengu
heim og skoðuðu bæjarhús utan
sem innan. En bærinn var endur-
byggður á síðastliðnu sumri.
Teknar voru með sér nestistöskur
og tyllt sér niður við eldhúsborðið
eða á rúmstokk upp á baðstofu-
lofti, hresst sig á kaffisopa og
skrifað í gestabók. Var síðan ekið
af stað og farið viðstöðulaust út á
norðurlandsveg og niður á Jökul-
dal. A Skjöldólfsstöðum kvaddi
Sigurjón og fór úr bflnum með
dynjandi lófaklappi ferðafélaga.
Var ferðinni haldið áfram út í
Brúarásskóla.
Þegar inn var gengið hljómaði
samspil á píanó og harmonikku,
einskonar forspil að frambornum
kvöldverði sem neytt var af bestu
lyst. Að honum loknum gerði
fólkið sér eitt og annað til
skemmtunar meðal annars var
boðið upp í dans. En tíminn leið
og brátt raðaði fólkið sér inn í bfl-
inn sem ók af stað þegar búið var
að telja. Ekið var í einum áfanga
að bænum Heiðarseli en þar var
hún Gunnhildur kvödd og nú
styttist óðum leiðin að Miðvangi
22 þar sem leiðir skyldu og hver
hélt til síns heima.
Stefán Bjarnason,
Fólkið horfir heim að Heiðarseli.
Áshrifta- og
auglýsingasímri AUSTRA
erI1984