Morgunblaðið - 23.09.2020, Qupperneq 11

FRÉTTIR 11Erlent
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 23. SEPTEMBER 2020
Álfheimum 74, 104 Rvk,
sími 568 5170
Verið velkomin
HAUSTVÖRUR
Glæsilegar
komnar
Túnikur • Bolir • Peysur
Snyrtivörumerkin okkar eru:
M a d e i n I c e l a n d
Þverholti 5 • Mosfellsbæ • Sími 898 1744 • myndo.is
Við búum til
minningar myndó.isljósmyndastofa
NJÓTUM
MINNINGANN
A
Stefán Gunnar Sveinsson
sgs@mbl.is
Meirihluti virðist fyrir því í öldunga-
deild Bandaríkjaþings að Donald
Trump Bandaríkjaforseti fái að út-
nefna næsta dómara í Hæstarétt
Bandaríkjanna, en sæti losnaði þar
eftir að hæstaréttardómarinn Ruth
Bader Ginsburg lést fyrir helgi.
Bader Ginsburg þótti meðal þeirra
frjálslyndari sem sátu í Hæstarétti
og óttast stuðningsmenn Demó-
krataflokksins að hið tiltölulega
jafnvægi sem ríkt hefur þar undan-
farin ár verði fyrir bí, nái Trump að
skipa sinn þriðja dómara í Hæsta-
rétt. Trump hyggst lýsa því yfir á
laugardaginn hvern hann útnefnir,
en hann mun vera að íhuga fimm
kandídata, sem allt eru konur.
Repúblikanar hafa nú 53 þingsæti
af 100 í öldungadeildinni, auk þess
sem Mike Pence varaforseti er með
oddaatkvæði falli þau á jöfnu. Tveir
þingmenn repúblikana, þær Susan
Collins frá Maine og Lisa Mur-
towski frá Alaska, hafa hins vegar
lýst því yfir, að þær telji að sigur-
vegari forsetakosninganna, sem fara
munu fram eftir sex vikur, eigi að út-
nefna næsta hæstaréttardómara.
Öldungadeildarþingmaðurinn
Mitt Romney lýsti því hins vegar yf-
ir í gær að hann teldi rétt að forset-
inn myndi uppfylla skyldu sína sam-
kvæmt stjórnarskránni og útnefna
kandídat í stöðuna. Sagði Romney í
yfirlýsingu sinni að hann myndi
sömuleiðis uppfylla sína skyldu og
greiða atkvæði um þann sem forset-
inn útnefnir, ef dómaraefnið nýtur
samþykkis dómsmálanefndar öld-
ungadeildarinnar. Romney, sem var
eini þingmaður flokks síns til þess að
kjósa með embættissviptingu
Trumps í febrúar síðastliðnum, gaf
hins vegar ekki upp hvort hann
myndi kjósa með eða á móti þeim
sem Trump útnefnir, heldur sagði
hann að það myndi fara eftir hæfni
viðkomandi í stöðuna.
McConnell sakaður um hræsni
Afstaða repúblikana nú hefur
sætt nokkurri gagnrýni, þar sem
svipuð staða kom upp í febrúar 2016,
eða átta mánuðum fyrir forsetakosn-
ingarnar það ár. Þá tók Mitch
McConnell, leiðtogi repúblikana í
öldungadeildinni, þá afstöðu, að ekki
væri rétt fyrir forseta að útnefna
dómara í Hæstarétt á kosningaári,
og kom hann þannig í veg fyrir að
Merrick Garland, sem þáverandi
forseti, Barack Obama, útnefndi í
stöðuna, fengi yfirhöfuð að kynna
sig fyrir dómsmálanefnd öldunga-
deildarinnar.
McConnell hefur hins vegar rétt-
lætt afstöðu sína nú með þeim rök-
um, að í þetta sinn fari sami flokkur
með bæði forsetaembættið og meiri-
hluta í öldungadeildinni, og því beri
þeim skylda til þess að uppfylla
stjórnarskrárlega skyldu sína.
Þessi afstaða McConnells hefur
dregið að sér mikla gagnrýni demó-
krata, og sakaði Chuck Schumer,
leiðtogi demókrata í öldungadeild-
inni, hann um hræsni. Hótaði
Schumer því um helgina, að ef repú-
blikanar myndu útnefna næsta dóm-
ara svo skömmu fyrir kosningar yrði
„allt á borðinu“ eftir þær, en kann-
anir benda til þess á þessari stundu
að demókratar gætu vel farið með
bæði framkvæmdar- og löggjafar-
valdið eftir kosningarnar. Hefur hót-
un Schumers verið túlkuð á þann
veg að demókratar myndu í þeirri
stöðu reyna að breyta heildarfjölda
dómara í Hæstarétti.
Þá hefur Nancy Pelosi, forseti
fulltrúadeildarinnar þar sem demó-
kratar eru með meirihluta, heitið því
að deildin muni nota „allar örvarnar
í örvamælinum“ til þess að koma í
veg fyrir að öldungadeildin geti
staðfest dómaraefni Trumps. Er tal-
ið líklegast að Pelosi sé þar að vísa
til þess, að samþykki fulltrúadeildin
ákærur til embættismissis á hendur
forsetanum eða einhverjum ráð-
herra er öldungadeildinni skylt að
taka það mál fyrst á dagskrána fram
yfir öll önnur mál.
Óvíst um áhrif á fylgið
Andlát Bader Ginsburg hefur
hleypt nokkurri óvissu í forseta-
kosningarnar í nóvember, en ljóst er
að baráttan um eftirmann hennar í
Hæstarétti mun setja mikinn svip á
það sem eftir lifir kosningabarátt-
unnar. Stuðningsmenn Trumps
Bandaríkjaforseta, sem nú fer hall-
oka í flestum skoðanakönnunum,
vona að málið muni sýna fram á mik-
ilvægi þess að repúblikanar haldi
Hvíta húsinu, en stuðningsmenn
Joes Biden, frambjóðanda Demó-
krataflokksins, telja að málið muni
geta ýtt við kjósendum flokksins og
fengið þá til þess að fjölmenna á
kjörstað sem aldrei fyrr.
Of snemmt er að segja á þessari
stundu hvor frambjóðandinn muni
græða meira fylgi á slagnum um
Hæstarétt, en skoðanakönnun sem
CNBC-fréttastofan lét gera meðal
líklegra kjósenda í nokkrum lykil-
ríkjum bendir til þess að meirihluti
þar sé mótfallinn því að Trump fái
að útnefna í stöðuna, nema hann
vinni kosningarnar. Átti það m.a. við
um meirihluta kjósenda í Arizona,
Norður-Karólínu og Michigan, en
einnig verður kosið um öldunga-
deildarþingsæti þar.
Meirihluti með útnefningu
 Romney segir að Trump eigi að fá að útnefna næsta dómaraefni í Hæstarétt
 Óvíst hvaða áhrif málið mun hafa á fylgið fyrir forsetakosningarnar í nóvember
AFP
Hæstiréttur Aðdáendur Bader Ginsburg hafa lagt blómvendi við hæstaréttarbygginguna í Washington D.C.
Boris Johnson,
forsætisráðherra
Breta, kynnti í
gær enn hertari
sóttvarnaað-
gerðir vegna
fjölda nýrra til-
fella kórónuveir-
unnar sem
sprottið hafa upp
þar í landi und-
anfarna daga.
Sagði Johnson að nú yrði skylt að
loka öldurhúsum, krám og veit-
ingastöðum kl. 22 á kvöldin í stað
kl. 23, og ráðlagði skrifstofufólki að
vinna heima hjá sér ef það ætti kost
á það sem eftir lifir vetrar, í þeirri
von að ekki þyrfti þá að grípa á ný
til útgöngubanns.
„Þetta er stundin sem við þurfum
að grípa til aðgerða,“ sagði John-
son við neðri deild breska þingsins,
en hann gerði ráð fyrir að aðgerð-
irnar nú gætu varað í allt að hálft
ár. Þá yrði enn hert á, fari tilfellum
ekki að fækka í kjölfarið.
Herða enn á aðgerð-
um vegna veirunnar
Boris
Johnson
BRETLAND
Antonio Guter-
res, fram-
kvæmdastjóri
Sameinuðu þjóð-
anna, hvatti þjóð-
ir heims í gær til
þess að koma í
veg fyrir kalt
stríð á milli
Bandaríkjanna
og Kína og um
leið að önnur
deilumál yrðu lögð til hliðar á með-
an barist er við kórónuveirufarald-
urinn. Ræða Guterres markaði upp-
haf allsherjarþings Sameinuðu
þjóðanna, en það fer nú nær alfarið
fram yfir fjarfundabúnað.
Sagði Guterres að heimsbyggðin
hefði ekki efni á því að tvö stærstu
hagkerfi jarðar færu hvort í sína
áttina, og þrýsti jafnframt á að
samið yrði um vopnahlé í öllum
átökum fyrir næstu áramót. „Við
höfum 100 daga. Klukkan tifar,“
sagði Guterres.
Varar við öðru
„köldu stríði“
Antonio
Guterres
SAMEINUÐU ÞJÓÐIRNAR
Veistu um góðan
rafvirkja?
FINNA.is