Vinnan - 01.09.1992, Blaðsíða 17

17
Kristján Árnason útgerðarmaður og fyrrverandi verkalýðsforingi: „Ég er sannfærður um að Húsavík vœri ekki það sem hún er ef sósíalistar
hefðu ekki verið svona sterkir hér alla tíð.
frumvinnsluna í stað þess að áður unnu
langflestir við við það síðamefnda, eins
og annarsstaðar á landinu.
Erfiðleikar krefjast samstöðu
En hvaða áhrif telur Kristján að það
hafi haft á framvindu atvinnumála á
Húsavík síðustu samdráttarárin, að þar
hefur alla tíð verið félagslegur rekstur á
stærstu fyrirtækjunum?
- Ég tel að það sé óhjákvæmilegt, og
hafi alltaf verið það, að vera með atvinnu-
reksturinn í félagslegri eign í aðalatriðum,
ekki síst þar sem menn byggja afkomuna
á því sem úr sjónum kemur. Éinstaklingur
er sjálfráður að því hvort hann gerir bát-
inn sinn út frá Húsavík eða gefst upp á að
bíða eftir að fiskurinn komi þangað og
flytur sig annað. En sveitarfélag sem er að
byggja sig upp verður náttúrlega að hafa
vissu fyrir því að það sé ekki á valdi ein-
staklinga hvort atvinna sé í bænum eða
ekki.
Auðvitað sjá allir og ættu að vita, að
erfiðleikar krefjast samstöðu, án hennar
komumst við ekki í gegnum þá. Og at-
vinnurekendur hér á staðnum hafa virt
Verkalýðsfélag Húsavíkur, enda hefur
það gert mikið til að styðja við þennan at-
vinnurekstur, meðal annars með því að
lána peninga úr lífeyrissjóðnum, þó það
geri sínar launakröfur. Éífeyrissjóðurinn
er ekkert annað en eign fólksins og hefur
lánað peninga til að menn kæmust yfir
þann samdrátt sem við höfum þurft að
mæta. Og ég er sannfærður um að Húsa-
vík væri ekki það sem hún er ef sósíalistar
hefðu ekki verið svona sterkir hér alla tíð,
enda þótt Framsóknarflokkurinn hafi
lengstum haldið okkur utan við meiri-
hlutasamstarf í bæjarstjóminni.
En hvemig horfir ástandið við þér
núna, þegar fyrirsjáanlegur er samdráttur
ofan á samdrátt?
- Ástandið er slæmt hjá okkur, því um
leið og samdráttur verður í afla er dregið
saman í landbúnaði, og hér er talsvert
mikil vinnsla á landbúnaðarafurðum. Við
þurfum því að vera mikið á verði, og við
búum ekki til atvinnu við sjávarútveg á
móti þessum samdrætti með því að vinna
fiskinn meira og gera meira úr honum.
Markaðurinn er bara ekki tilbúinn að
mæta þessu, að mínu mati. En þetta geng-
ur meðan menn verða ekki fyrir áföllum.
Það er hinsvegar erfitt að spá í næsta fisk-
veiðiár. Þessi mikli samdráttur í þorski
kemur illa við okkur, sem erum fyrst og
fremst í þorski, og ekki er víst að aukning
í öðrum tegundum nái að vega þar nægj-
anlega á móti, að minnsta kosti hvað
varðar atvinnu í landi. Ég held líka að
þessu þurfi að fylgja ráðstafanir frá stofn-
lánasjóðum og bönkum til þess að mæta
þessu, ef markaðsverð verður óbreytt eða
jafnvel lægra en það er nú. Við stöndum
frammi fyrir því, að einu tillögumar frá
stjómvöldum em hagræðing og aftur hag-
ræðing, og sameining fyrirtækja án þess
að nokkrir peningar séu til. Þá spyr maður
sjálfan sig: Hvað á að gera við fólkið? Er
það aldrei inni í dæminu, eru menn bara
að þessu fyrir bankana og fólkið einfald-
lega sett til hliðar? Það eru engir eins
miklir afglapar í peningamálum og þeir
sem stýra fjármagninu, bankastjórarnir
meðal annars. Það sjáum við á öllum
þeim gjaldþrotum þar sem eru ekki til veð
fyrir þeim peningum sem hafa verið lán-
aðir. Hún er ekki svo vitlaus sú hagfræði
sem segir að hægt sé að græða á því að
tapa! Það er hægt að tapa á einum þætti
rekstarins og græða á hinum. Þess vegna
verður að finna leiðir til að fólkinu sjálfu,
fólkinu sem byggir Jretta land, geti liðið
vel, segir Kristján Ásgeirsson útgerðar-
rnaður og fyrmm formaður Verkalýðsfé-
lags Húsavíkur í samtali við Vinnuna.
VINNAN