Heilbrigðisskýrslur - 01.12.1908, Síða 17

11
1881—1890 ........................... 19.5°/o
1891—1900 12.0—
1901 — 1908 .......................... 11.3—
Sex fyrstu dánaríölurnar eru teknar úr ritgerð Sleingr. héraðslæknis Matl-
híassonar, »Barnadauði á íslandi« (Eimreiðin 1904 bls 83). Síðasla talan, fyrir ár-
in 1901 —1908, er reiknuð út sem hér segir: Árin 1900—1907 fæddust samtals 18094
börn lifandi; en árin 1901—1908 dóu samtals 2046 börnál. ári, en það gerir 11.3°/o.
Þetta er mikil og glæsileg framför. Mikill barnadauði er jafnan talinn óræk-
ur vottur um vesaldóm og mentunarskort.
Að réttu lagi ætti barnadauðinn að vera minni hér, en alstaðar annarsstað-
ar í Norðurálfunni, því að hér eru ýmsir þeir sjúkdómar sjaldgæfir eða óþektir,
sem í öðrum löndum verða ungbörnum árlega að meini.
Nú er þá líka svo komið, að barnadauðinn er hvergi minni en hér, nema
í Svíþjóð og Noregi, sem sjá má af þeim tölum, sem nú skal greina.
Barnadauði í ýmsum löndum:
Rússland (1901) 27.2°/o
Austurriki (1903) 21.5—
Rúmenía (1899) ... 21.3—
Ungarn (1906) 20.5—
Þýskaland (1906) 18.5—
Ítalía (1905) 16.6 —
Serbía (1905) 16.3—
Belgía (1905) 14.6—
Frakkland (1906) 14.3—
Holland (1906) 12.7—
Sviss (1906) 12.7 —
Danmörk (1905) 12.1—
England (1907) 11.8—
ísland (1901—1908) 11.3—
Sviþjóð 8.4—
Noregur (1905) 8.1—
XV. Barnaskólar.
Barnaskólar eru nú einhverjir til í flestum héiuðum landsins, en héraðs-
læknar láta misjafnlega af þeiin; er víða viðkvæðið að skólahúsin séu lirörleg, of-
þröng eða illa þrifuð, en oftast er þá jafnframt getið um vaknaðan áhuga á að bæta
úr þessu.
XVI. Kirkjur.
Eftir skýrslum héraðslækna eru kirkjur enn i dag því nær alstaðar ofnlausar.
og þrifnaðurinn upp og niður; hann mun þó eflaust hafa batnað stórum, því að
margir læknar geta þess að kirkjur séu nú þvegnar eftir hverja messugerð og víða
hafðir hrákadallar i þeim. Sumstaðar eru þó kirkjur ekki þvegnar, að sögn lækna,
nema fyrir stórhátíðir.