Börn og menning - 01.09.2012, Blaðsíða 25

25
Brynja Baldursdóttir
Gegnum glervegginn
Fantasiur eiga alltaf upp á pallborðið hjá
ungum lesendum ekkert síður en þeim
sem eldri eru. Gegnum glervegginn
eftir Ragnheiði Gestsdóttur, sem kom
á síðasta ári hjá bókaútgáfunni
Veröld, er ekta fantasía með áleitnum
ádeilukeimi og stundum svo sterkum að
undan sviður. Ragnheiður var tilnefnd til
Fjöruverðlaunanna fyrir bókina en hreppti
Þau ekki i þetta sinn.
Gömul ævintýraminni
Sagan er byggð á gömlum ævintýraminnum.
Hún er um kóng og drottningu i ríki sínu
Seim eiga tvö börn, strákinn Dag og stelpuna
^róru, og búa þau við ríkidæmi i höll sinni.
' nágrenni konungshallarinnar býr fátækur
a|múgurinn og vinnur fyrir hirðina til dæmis
með ræktun í gróðurhúsum, smíðum,
eldamennsku og fatasaumi. Eins og í gömlu
®vintýrunum leynist hetja í hópi almennings
sern kemur prinsessunni til bjargar, það er
ðrengurinn Rökkvi. Kóngurinn og drottningin
eru mjög hégómleg og láta sig engu
skipta þótt fólkið í landinu þjáist á meðan
aðallinn skemmtir sér við keppni af ýmsu
tagi, svo sem um fallegasta brönugrasið,
sætasta gæludýrið, eða fegursta ungbarnið.
En konungsfjölskyldan býr ekki öll saman
í sátt og samlyndi. Dóttirin hefur verið í
geymslu í bókstaflegum skilningi frá því
að hún var Iftil hnáta og er ætlunin að
hún geymist þar þangað til að hún verði
kvonfang nágrannakonungsins sem er öllu
voldugri en faðir Áróru. Glerhvolfið þar sem
konungsdóttirin er geymd leynist úti í skógi,
mitt á meðal hinna fátæku. Það er í raun
undarleg ráðstöfun að koma henni fyrir
þarna því í raun er stúlkan geymd meðal
óvina, fólks sem hefur það skítt. í gömlu
ævintýrunum eru prinsessur aftur á móti
faldar hjá tröllum, álfum eða drekum.
Prinsessa í uppreisn
Áróra býr við góðan aðbúnað og skortir
ekkert - nema félagsskap fólks. Hún fær
að sjá foreldra sína á tölvuskjá, stundar
nám í gegnum tölvur og rafrænar raddir
stýra lífi hennar og háttum. En einn góðan
veðurdag yfirgefur hún glerhvolfið með
aðstoð drengsins Rökkva og fer með honum
út úr skóginum og dvelur dulbúin meðal
fátækustu þegna landsins. Þegar prinsessan
stígur út úr hvolfinu skilur á milli sögunnar og
ævintýranna sem hún byggir á. Því prinsessan
gerir uppreisn, bæði gegn foreldrum sínum
og gegn ríkjandi samfélagsskipan, hún vill að
múrarnir milli ríkra og fátækra hverfi.
Sagan um Áróru prinsessu sem fær ekki
að dvelja hjá foreldrum sínum, kónginum og
drottningunni, gefur lesandanum alvarleg
umhugsunarefni. Af hverju fær prinsessan
ekki að vera hjá pabba og mömmu og stóra
bróður? Mörg ævintýri greina frá slíkum
aðskilnaði, kóngsdóttirin sem er lokuð inni f
turni til að vernda hana frá öllu illu. Yfirleitt
á þetta sér stað þegar prinsessan er orðin
gjafvaxta og henni haldið frá umheiminum til
að vernda meydóm hennar fyrir óæskilegum
vonbiðlum. Áróra var aftur á móti smábarn
þegar henni er komið fyrir undir glerhvolfinu
og ágangur vonbiðlanna því ekki hafinn.
Greniskógar og gráir úlfar
Sagan gerist í ímynduðu landi á norðlægum