Náttúrufræðingurinn

Ukioqatigiit

Náttúrufræðingurinn - 2020, Qupperneq 52

Náttúrufræðingurinn - 2020, Qupperneq 52
Náttúrufræðingurinn 272 Ritrýnd grein / Peer reviewed Um þessa leið fjallar Sigurður Þórarinsson í Lesbók (bls. 398) og telur líklegt að hún hafi legið upp úr botni Hoffellsdals í Hornafirði en tekið af á 17. öld vegna framgangs Lambatungnajökuls, sem skreið suður yfir varp til Hoffellsdals. Á 20. öld gekk jökull þessi til baka og var árið 1939 ruddur hestavegur undir Foss- dalshnútu sem opnaði leið upp í Vest- urdal og að Goðahrygg (10. mynd). Vestan undir hryggnum er síðan rakin leið norður á Goðahnjúka.12 Í dagbók sinni 1794 segir Sveinn Pálsson (11. mynd) meðal annars eftir- farandi (bls. 384): Suður eða upp af upptökum Jökuls- ár [í Fljótsdal] verður allt í einu slakki mikill í jökulinn, og þar yfir hafa menn sennilega lagt leið sína úr Múlasýslu til fiskveiða í Hornafirði og þaðan á hinn bóginn norður að Snæ- felli til að sækja fjallagrös. Vestan Jökulsár stefnir jökuljaðarinn hér um bil í NV og liggur síðan í víðum boga yfir að Dyngjufjöllum [Kverkfjöllum]. Þýðing úr dönsku. Jón Eyþórsson bjó til prentunar.13 VERFERÐIR FLJÓTSDÆLINGA Í HÁLSAHÖFN Í jöklariti sínu segir Sveinn Pálsson Jökulkvísl vera stóra á og að fyrrum hafi verið farið til grasa í Maríutungur, lítið afréttarsvæði í krika við jökulbrúnina (bls. 385, 469 og 475).13 Í framhaldi af þessu segir Sveinn: Ein leiðin enn á að hafa legið yfir jökulinn sjálfan, úr Fljótsdal norður, fram hjá Snæfelli og suðvestur yfir lágjökulinn að Hálsatindi, sem er hátt fjall sunnan í jöklinum upp af prest- setrinu Kálfafelli í Hornafirði. Þessi leið kvað hafa verið notuð fram á síðustu öld [17. öld], bæði úr Fljóts- dal til fiskiróðra í Suðursveit og úr Suðursveit til grasatekju norður hjá Snæfelli. Ef til vill er átt við þessa leið í Droplaugarsona sögu, 32. kap. Jafnframt greinir Sveinn frá sam- tímaviðburði (bls. 475). Þrír menn fóru að sögn vorið 1793 upp úr Hornafirði að leita þessarar leiðar og urðu varir við fjall eitt hátt í suðurbrún meginjökuls- ins, snjólaust með öllu, og fóru að kanna það um haustið. Áttu þeir þá að hafa komist í kast við útilegumenn og ráðið þeim bana. Meðal annars af þessum sökum segir Sveinn að saga þessi sé „með öllu ótrúleg“. Þorvaldur Thoroddsen (12. mynd) kemst svo að orði í Ferðabók sinni:14 Á svæðinu milli Þjófahnúka og Hálsatinda hefir verið tiltölulega hægt að komast á dag yfir jökulinn, hann er þar fremur lágur, 1100–1400 m yfir sjó, en hálendið norðan við jökulinn, með góðum högum og áföngum, liggur 880–940 m yfir sjó, svo að má heita örskammt upp á jökulinn. Hið efra er Vatnajökull hér sléttur, og er þar góð leiðbeining fyrir þá, er suður fara, af fjöllum og hnúkum upp af Heinabergsjökli,b en Snæfell til leið- beiningar þeim, er norður fara. Í þá daga hefir eflaust verið miklu grös- ugra á Brúaröræfum en nú og sel og kotbæir hér og hvar á hálendinu, sem eru fyrir löngu komnir í eyði, enda hefir land þar á seinni tímum mjög mikið skemmzt og blásið. Sigurður Þórarinsson greinir svo frá um leiðina á jökul sunnan að í Lesbók (bls. 400): 6 7. mynd. Tjaldbúnaður bresku stúdentanna, Ians Harrison og Tonys Prosser, sem fórust nyrst á Skaftafellsjökli síðsumars 1953. Leifarnar fundust sumarið 2006 neðan til á skriðjöklinum. Líkamsleifar piltanna eru enn ófundnar. – Tent and travel equipment of two british students, Ian and Tony, that perished on Vatnajökull 1953, found on Skaftafellsjökull in the summer 2006. Their remains have still not been found. Ljósm./Photo: Hjörleifur Guttormsson. 8. mynd. Jack D. Ives flytur ávarp á 40 ára afmæli Skaftafellsþjóðgarðs 15. sept. 2007. – Jack D. Ives adressing a 40 years memo- rial meeting of Skaftafell National Park 15th september 2007. Ljósm./Photo: Hjörleifur Guttormsson. b Þorvaldur Thoroddsen, Sigurður Þórarinsson, og fleiri gerðu ekki greinarmun á Heinabergsjökli og Skálafellsjökli, sem fram eftir síðustu öld skriðu saman á láglendinu.
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88

x

Náttúrufræðingurinn

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.