Fréttablaðið - 23.07.2021, Qupperneq 6

Kaldir vordagar verða til þess
að útiræktað íslenskt græn­
meti kemur seinna í verslanir
en oft áður. Von er á íslensk­
um radísum í fyrsta sinn.
birnadrofn@frettabladis.is
LANDBÚNAÐUR Íslenskt útiræktað
grænmeti er um það bil tveimur
vikum seinna á ferðinni í ár en
vanalega. Ástæðan er kalt vor. „Maí­
mánuður var kaldur og það rigndi
lítið,“ segir Kristín Linda Sveins­
dóttir, markaðsstjóri Sölufélags
garðyrkjumanna.
„Veðrið var auðvitað misjafnt eftir
landshlutum en aðalútiræktunar­
svæðið er Flúðasvæðið á Suðurlandi
og þar var kalt,“ segir Kristín. Sam­
kvæmt upplýsingum frá Veðurstofu
Íslands var maímánuður hér á landi
þurr um allt land og óvenju lítið
rigndi fyrstu þrjár vikur mánaðar­
ins. Meðalhiti í Árnesi í maí síðast­
liðnum var 4,8 stig sem er 1,7 stigum
undir meðaltali áranna 1991 til 2020.
„Kartöflurnar komu á markað í
síðustu viku og við erum farin að
sjá glitta í litla fallega blómkáls­
hausa sem verða stórglæsilegir
innan skamms, næstu vikurnar
mun þetta svo allt tikka inn,“ segir
Kristín. Þá segir hún að innan
skamms megi meðal annars finna
íslenskt spergilkál, gulrætur, hvít­
kál, sellerí, hnúðkál og rauðrófur í
verslunum landsins.
„Rauðrófur eru auðvitað súper­
fæða og af því að það er mikil
eftirspurn eftir þeim þá hafa
okkar bændur sett meira niður af
rauðrófu fræjum og svo vonum við
að veðrið verði þannig að uppsker­
an verði meiri,“ segir Kristín.
Spurð að því hvernig veður sé
hagstæðast til grænmetisræktunar
segir Kristín það vera ágætis hlýindi
með sól og rigningu til skiptis. „Það
er jafnslæmt að vera með endalausa
rigningu og að hafa endalausa sól,
þá þarf að vökva,“ segir hún.
Kristín segir grænmetisbændur
á Íslandi þó heppna hvað varðar
aðgengi að vatni til vökvunar.
„Bændur á Flúðasvæðinu nota sem
dæmi bara vatnið úr Hvítánni til
þess að vökva garðana,“ segir hún.
Ákveðin nýjung á íslenskum
grænmetismarkaði er þetta árið
íslenskar radísur að sögn Kristínar.
„Það er bóndi á okkar vegum farinn
að rækta radísur og þær eru komnar
á markað í einhverju magni og ef
markaðurinn tekur þeim vel er hægt
að auka magnið.“
Aðspurð um aðrar breytingar eða
nýjungar á markaði segir Kristín
ákveðnar breytingar vera að eiga
sér stað varðandi neyslu á rauðkáli.
„Það vildi aldrei neinn kaupa rauð­
kál nema bara fyrir jólin en núna
með nýrri kynslóð og aukinni fjöl­
breytni er rauðkál bara að verða
vinsælla og vinsælla,“ segir hún og
bætir við: „Rauðkálið er orðið vin­
sælt í salat og kemur í verslanir eftir
svona tvær vikur ásamt hvítkáli.“
Aðrar breytingar segir Kristín
snúa að umbúðum grænmetisins.
Radísurnar komi til að mynda í plast­
fötum með loki úr pappa sem geri það
að verkum að fatan innihaldi um 40
prósent minna plast en vani sé.
„Við leggjum okkur mikið fram
um að vera umhverfisvæn en
ákveðnu grænmeti er nauðsynlegt
að pakka inn,“ útskýrir Kristín.
„Með umbúðunum reynum við að
koma í veg fyrir matarsóun, merkja
grænmetið til að aðgreina það frá
innfluttu grænmeti og sýna fram á
rekjanleika þess.“ n
Síðbúin uppskera vegna vorkuldans
thorvaldur@frettabladid.is
LOFTSLAGSMÁL Drawdown Europe
er Evrópuangi verkefnisins Project
Drawdown sem stofnað var 2014
af bandaríska umhverfissinnanum
Paul Hawken en stærsta markmið
þess er að halda utan um lista yfir
hundrað mikilvægustu lausnirnar
til að afstýra yfirvofandi loftslags­
hörmungum.
Ungir umhverfissinnar standa að
viðburði í Hinu húsinu 24. og 25. júlí
þar sem íslenskir forritarar og áhuga­
menn um loftslagsmál geta fræðst
um verkefnið og tekið þátt í hakka­
þoninu. Stefán Örn Snæbjörnsson,
sem er einn skipuleggjenda ásamt
Gamithra Marga, segir markmið
viðburðarins vera tvíþætt.
„Í fyrsta lagi að auka smá vitneskju
og vitund um Drawdown­verkefnið
á Íslandi. En svo er það líka að reyna
að virkja íslenska forritara til að
hugsa um hvernig hægt sé að koma
þessum lausnum yfir í betra tölvu­
tækt form og leggja þannig barátt­
unni gegn loftslagsbreytingunum
lið.“
Stefán segir að helsta verkefni
hakkaþonsins sé að yfirfæra lofts­
lagslausnir frá einu forriti yfir í
annað.
„Grunnvandamálið hjá Draw­
down er að þeir eru með líkan til að
ná utan um samdrátt í kolefnislos­
un og kostnað við aðgerðir í excel.
Vandamálið er að það tekur um
þrjár mínútur fyrir excelforrit að
hugsa þannig að þeir eru að reyna
að færa þetta yfir í forritið Python
og halda hakkaþonið til að reyna
að finna lausnir til að koma þessu
meira yfir í hugbúnaðar­ og tölvu­
form með framlögum í svokallaða
open­source kóða,“ segir Stefán.
Hann hvetur alla til að skrá sig og
segir að hakkaþonið sé alls ekki bara
fyrir forritara heldur alla þá sem
hafa áhuga á raunhæfum lausnum í
baráttunni gegn loftslagsvánni. Þá sé
ekki nauðsynlegt að mæta á staðinn
til að taka þátt.
„Það geta allir skráð sig og tekið
þátt heima hjá sér í tölvunni, þessi
viðburður sem við erum að halda
er bara fyrir þá sem hafa áhuga á að
hittast í persónu og vinna saman
sem lið að þessum lausnum. En það
er oft skemmtilegasti parturinn við
hakkaþon þegar fólk kemur saman
með svipað hugarfar,“ segir Stefán.
Áhugasamir geta nálgast frekari
upplýsingar á Facebook­viðburð­
inum Drawdown Solutions hakka­
þon // Reykjavík. n
Leggja baráttu gegn loftslagsbreytingum lið með hakkaþoni
Gamithra Marga og Stefán Örn Snæbjörnsson, skipuleggjendur viðburðarins.
FRÉTTABLAÐIÐ/ÓTTAR GEIRSSON
Við erum farin að sjá
glitta í litla fallega
blómkálshausa sem
verða stórglæsilegir
innan skamms.
Kristín Linda
Sveinsdóttir, hjá
Sölufélagi garð-
yrkjumanna.
gar@frettabladid.is
SKIPULAGSMÁL Vaka ætti ekki að
fá undanþágu til að halda áfram
rekstri móttökustöðvar fyrir úrgang
á Héðinsgötu 2, segir í umsögn
skipulagsfulltrúans í Reykjavík til
umhverfisráðuneytisins.
Vaka sendi erindi til umhverfis­
og auðlindaráðuneytisins og óskaði
eftir tímabundinni undanþágu frá
kröfum um starfsleyfi. Var það gert
eftir að úrskurðarnefnd umhverfis­
og auðlindamála felldi starfsleyfi
Vöku úr gildi í síðasta mánuði.
Óskaði ráðuneytið í kjölfarið eftir
umsögnum frá skipulagsfulltrú­
anum og byggingarfulltrúanum í
Reykjavík auk heilbrigðiseftirlits­
ins.
Umsókn Vöku um undanþágu er
í raun fjórskipt; ein fyrir bifreiða­ og
vélaverkstæði, önnur fyrir dekkja­
verkstæði, sú þriðja fyrir bílaparta­
sölu og þá fjórðu vegna móttöku­
stöðvar fyrir úrgang.
Skipulagsfulltrúi borgarinnar
lagði fram umsögn sína um mál
Vöku á afgreiðslufundi embættisins
í fyrradag. Er þar vitnað til niður­
stöðu úrskurðarnefndar umhverf­
is­ og auðlindamála frá því 25. júní
síðastliðinn um að starfsemi Vöku á
Héðinsgötu félli ekki að skilmálum
deiliskipulags sem gerði ráð fyrir
umbúðaframleiðslu, vörugeymsl­
um og þjónustu á lóðinni. Því hafi
starfsleyfi Vöku vegna móttöku­
stöðvar fyrir úrgang, bílapartasölu,
bíla­ og vélaverkstæði og dekkja­
verkstæði verið fellt úr gildi.
Í aðalskipulagi er heimild fyrir
léttan iðnað á Héðinsgötu 2. Vitnar
skipulagsfulltrúi áfram til úrskurð­
arnefndarinnar um að móttaka og
úrvinnsla úr sér genginna bíla falli
ekki undir léttan iðnað.
„Starfsemin hefur í för með sér
mengunarhættu og er ekki hægt að
fallast á að hún sé hreinleg," segir
skipulagsfulltrúi í umsögn sinni. n
Mælir gegn því að Vaka fái undanþágu fyrir vinnslu úrgangs
Starfsemi Vöku á Héðinsgötu hefur verið harðlega gagnrýnd af íbúum í
Laugarneshverfi vegna mengunar og óþrifnaðar. FRÉTTABLAÐIÐ/SIGTRYGGUR ARI
birnadrofn@frettabladid.is
HÚSNÆÐISMÁL Stór hópur leigj­
enda hjá íbúðafélaginu Bjargi mun
fá lækkun á leigu er nemur allt að
35 þúsund krónum á mánuði frá 1.
september.
Á vef Stjórnarráðsins er ástæða
lækkunarinnar sögð vera „ hagstæð
ný langtímafjármögnun á lánum
félagsins hjá Húsnæðis­ og mann­
virkjastofnun.“
Ásmundur Einar Daðason, félags­
og barnamálaráðherra, segist
stoltur af aðgerðinni. „Ég hef lagt
mikla áherslu á fjármögnun Bjargs
til lengri tíma enda tryggir þetta
miklu lægri leigu fyrir leigjendur
félagsins.“ n
Lækka leiguna
Ásmundur Einar
Daðason, fé-
lags- og barna-
málaráðherra.
Grænmetið er tveimur vikum seinna á ferð en venjulega vegna kuldans sem verið hefur sunnanlands. MYND/AÐSEND
adalheidur@frettabladid.is
KÓPASKER Bríet leigufélag áformar
uppbyggingu leiguhúsnæðis á
Kópaskeri. Í tengslum við þau
áform vinnur Norðurþing að íbúa­
könnun um húsnæðismál á Kópa­
skeri og nágrenni. Fjallað var um
málið í skipulagsráði Norðurþings
í vikunni.
Íbúar Kópaskers eru 188 og hefur
fækkað á undanförnum árum. n
Leiguhúsnæði frá
Bríeti á Kópasker
6 Fréttir 23. júlí 2021 FÖSTUDAGURFRÉTTABLAÐIÐ