Morgunblaðið - 27.09.2021, Side 1

.Stofnað 1913 . 226. tölublað . 109. árgangur .
M Á N U D A G U R 2 7. S E P T E M B E R 2 0 2 1
HRÁAR OG
TORRÆÐAR LÝS-
INGAR Í SENN ÍSLANDSMEISTARAR
ÁNÆGJULEGAST
AÐ NJÓTA ÁVAXTA
NÁTTÚRUNNAR
30 ÁRA BIÐ 26 BJÖRN STEINAR 60 ÁRA 24
Andrés Magnússon
andres@mbl.is
Ríkisstjórnarflokkarnir juku þing-
meirihluta sinn í alþingiskosningun-
um á laugardag og stjórnarand-
stöðuflokkarnir fengu engan veginn
það fylgi, sem þeir höfðu talið innan
seilingar. Framsóknarflokkur vann
mikinn sigur og hefur nú 13 þing-
menn, en Sjálfstæðisflokkur og
Vinstri græn fóru nærri því að halda
fyrri styrk.
Forystumenn stjórnarflokkanna
hafa sagst ætla að ræða saman, en
Katrín Jakobsdóttir forsætisráð-
herra segir blasa við að stjórnar-
flokkarnir ræði saman um áfram-
haldandi samstarf. Nýjar kosningar
marki þó alltaf nýtt upphaf og það
þurfi allir flokkar að ræða sín á milli.
Uppnám vegna endurtalningar
Töluverð uppstokkun varð á út-
hlutun jöfnunarþingsæta í gær eftir
endurtalningu atkvæða í Norðvest-
urkjördæmi. Engin breyting varð á
heildarfjölda þingsæta hvers flokks,
en hins vegar breyting á skipan jöfn-
unarþingsæta í öllum kjördæmum
nema Norðausturkjördæmi.
Óskað hefur verið endurtalningar
í Suðurkjördæmi og nýfallinn þing-
maður vill að endurtalið verði á land-
inu öllu.
Breytingin veldur því m.a. að þrír
karlar náðu kjöri í stað þriggja
kvenna eins og áður var talið. Þar
með verða 30 konur á þingi og 33
karlar. Sú frétt var sögð víða um
heim í gær að í fyrsta sinn væru kon-
ur í meirihluta á þjóðþingi í Evrópu,
en sú virðist ekki raunin.
Ræða endurnýjað samstarf
- Framsóknarflokkurinn bætir
mest við sig og fær 13 þingmenn
MAlþingiskosningar »2, 4, 6, 8, 10,
11, 12, 13 og 16
- Stjórnarflokkarnir héldu velli
við aukinn stjórnarmeirihluta
- Endurnýjað samstarf kallar
á nýjan stjórnarsáttmála
Nýbakaðir og örþreyttir þingmenn Vinstri grænna komu saman í þing-
flokksherbergi sínu í gær eftir langa vökunótt og örlítinn lúr, þar sem
drukkið var lútsterkt kaffi og farið yfir stöðuna.
Í þingflokki Vinstri grænna eru nú átta þingmenn, þremur færri en eftir
kosningarnar 2017, en síðan höfðu að vísu tveir gengið til liðs við aðra
flokka. Í honum sitja nú fjórir vanir þingmenn og fjórir nýliðar.
Nýr þingflokkur Vinstri grænna beið ekki boðanna
Morgunblaðið/Ari Páll
Sonja Sif Þórólfsdóttir
sonja@mbl.is
Þrjátíu konur voru kjörnar til Al-
þingis um helgina. Lengi var útlit
fyrir að 33 konur kæmust inn en
eftir endurtalningu í Norðvest-
urkjördæmi varð ljóst að þær yrðu
aðeins 30. Þrátt fyrir að konur séu
ekki í meirihluta eru þær jafn
margar og í kosningunum árið
2016, en þá voru flestar konur
kjörnar á Alþingi frá upphafi. Silja
Bára Ómarsdóttir, doktor í stjórn-
málafræði við Háskóla Íslands, seg-
ir gleðitíðindi að hlutfallið hafi ver-
ið jafnað. Fyrstu tíðindi voru henni
þó betur að skapi þegar konur voru
í meirihluta. Silja segir vendipunkt-
inn vera í Sjálfstæðisflokknum en
sjö þingmenn af sextán þingmönn-
um flokksins eru konur.
Áður sátu aðeins fjórar konur á
þingi fyrir flokkinn þó að þing-
mannafjöldinn hafi verið sá sami.
Silja segir það ekki sjálfgefið að
stjórnmálin verði femínískari á ein-
hvern hátt eða betri. Konurnar sem
kjörnar voru eru úr ólíkum flokk-
um með ólík stefnumál.
Hlutfall kvenna er hæst í
Reykjavíkurkjördæmunum tveimur
en lægst í Suðvesturkjördæmi.
Hlutfall kvenna er hæst í þing-
flokki Samfylkingar, þar sem 67%
þingmanna eru konur. Fyrir Mið-
flokkinn sitja þó aðeins karlar á
þingi. Aðeins einn flokkur er með
jafnt kynjahlutfall. Það er flokkur
Pírata með þrjár konur og þrjá
karla. »16
Jafn margar konur á Alþingi
og í kosningunum árið 2016
- Þrjár konur úti eftir endurtalningu í Norðvesturkjördæmi
Oddvitar Inga Sæland, Áslaug Arna
Sigurbjörnsdóttir og Katrín Jak-
obsdóttir leiddu í sínum kjördæmum.
_ Kjörsókn var 80,1% í alþingis-
kosningunum sem fram fóru um
helgina. Kosningaþátttakan dalaði
um 1,1% milli ára en kosningaþátt-
taka almennt hefur farið minnk-
andi á undanförnum áratugum. Eva
Heiða Önnudóttir, dósent í stjórn-
málafræði við Háskóla Íslands, seg-
ir kjörsókn á Íslandi almennt vera
mikla í alþjóðlegum samanburði
þótt hún hafi dalað.
Yngri kynslóðir hafa alltaf verið
ólíklegri til að skila sér á kjörstað,
en yfirleitt skilað sér um 25 ára ald-
urinn. Rannsóknir benda nú til þess
að yngri kynslóðir séu farnar að
skila sér seinna inn á lífsleiðinni,
meðal annars vegna þess að ungt
fólk býr lengur í foreldrahúsum, er
lengur í námi og skilar sér seinna
inn á vinnumarkað. Þá halda yngri
kynslóðir ekki jafn mikilli tryggð
við einn flokk og áður.
Um miðbik 20. aldar var kjör-
sókn í alþingiskosningum alltaf yfir
90% en hún var síðast yfir 90% árið
1987. Í undanförnum kosningum
hefur hún verið í kringum 80% og
vonar Eva Heiða að hún aukist á
næstu árum. Erfitt sé þó að spá í
framtíðina og hvort kjörsókn verði
enn dræmari á næstu árum. »6
Yngri kynslóðir ekki jafn flokkshollar
og kjósa seinna á lífsleiðinni en áður
Morgunblaðið/Eggert
Minnkandi Kjörsókn hefur minnkað um
10 prósentustig á 34 árum, niður í 80,1%.
TANNTAKA bbbbm 29