Morgunblaðið - 19.03.2022, Blaðsíða 18

18
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 19. MARS 2022
Ilmur er ný litalína Slippfélagsins
hönnuð í samstarfi við Sæju
innanhúshönnuð. Línan er innblásin
af jarðlitum, dempaðir tónar með
gulum og rauðum undirtónum.
Opið:
8-18 virka daga
10-14 laugardaga
slippfelagid.is
slippfelagid.is/ilmur
Hör Leir Truffla Börkur
Myrra Krydd Lyng
Kandís
Lakkrís
Innblástur
og nýir litir á
slippfelagid.is
Hólmfríður María Ragnhildardóttir
hmr@mbl.is
Eitt ár er í dag liðið frá því að
Reykjanesskaginn vaknaði til lífsins
og dyngjugos hófst í Geldingadölum
hinn 19. mars 2021 þegar klukkuna
vantaði korter í níu að kvöldi til.
Um 800 ár voru þá liðin frá því að
eldsumbrot urðu síðast á Reykjanes-
skaganum og enn lengra síðan gaus í
Fagradalsfjalli, eða um sex þúsund
ár. Ekki er vitað hvort eldgosið þar
muni hefjast aftur en blikur eru á
lofti um að það hafi markað upphafið
að nýju eldsumbrotatímabili á
Reykjanesskaga, sem gæti varað í
nokkur hundruð ár.
Ólíklegt að eldgosið hefjist á ný
„Það getur gosið á næsta ári, það
getur líka gosið eftir 10 ár og líka
eftir 100 ár,“ segir Þorvaldur Þórð-
arson eldfjallafræðingur í samtali
við Morgunblaðið.
Hann segir allt benda til þess að
Fagradalsfjall sé virkt eldgosakerfi
á Reykjanesskaganum, og sé ekki
statt milli kerfa, eins og hefur verið í
umræðunni. Hann segir þó minnk-
andi líkur á að virknin þar taki sig
upp aftur nema það komi til stór
skjálfti sem myndi opna gosrásina á
ný. Gætu því verið meiri líkur á gosi
á öðrum svæðum á Reykjanesinu
sem gæti reynst erfiðara viður-
eignar þar sem það gæti sett innviði í
hættu. Til að mynda ef það gysi ná-
lægt Svartsengi.
„Landslagið afmarkaði útbreiðsl-
una á hrauninu sem skapaði litla
hættu fyrir innviði, þéttbýli og þar
fram eftir götum. En ef þetta hefði
verið flatara land hefði hraunið
sennilega farið miklu víðar og þakið
stærri flöt. Svo var þetta náttúrlega
afllítið gos og því auðvelt að komast
nálægt því og kynnast því.“
Að því leytinu til segir Þorvaldur
að eldgosið í Fagradalsfjalli hafi ver-
ið varfærin viðvörun og góð æfing
fyrir bæði íbúa svæðisins og við-
bragðsaðila.
Kjósa gos í stað skjálfta
Fannar Jónasson bæjarstjóri
Grindavíkurbæjar tekur í sama
streng. Hann segir staðsetningu eld-
gossins hafa verið afar heppilega og
íbúarnir hafi nánast tekið því fagn-
andi í skiptum fyrir þá tíðu jarð-
skjálfta sem voru í aðdraganda elds-
umbrotanna, en þeir ollu miklum
óþægindum fyrir bæjarbúa.
„Þá er ég auðvitað að meina vegna
þess að þetta eldgos var á svo góðum
stað og var svo meinlítið að það hafði
lítil sem engin bein áhrif á okkur.
Hins vegar vakti það mikla athygli á
bænum þannig að það var allt fullt af
ferðafólki, bæði íslensku og erlendu,
sem kom til okkar. Það var mjög líf-
legt í bænum og við rækilega komin
á kortið.“
Þá segir hann einstakt að gos
verði svo nálægt byggð fyrir utan að
sjálfsögðu eldgosið í Heimaey árið
1973.
„Þannig að þetta var afskaplega
sérkennilegur tími og það er ekkert
sveitarfélag, eða íbúar neins sveitar-
félags á landinu, sem hafa síðustu
tvö ár búið við annað eins og við
hérna í Grindavík.“
Aðspurður segir hann samheldni
íbúanna og vilja til þess að halda
hinu daglega lífi í sem eðlilegustu
horfi standa upp úr þegar hann horf-
ir til baka síðastliðið ár. Þá ríki enn
Morgunblaðið/Kristinn Magnússon
Eldgos Ár er liðið frá því að eldgosið í Geldingadölum hófst hinn 19. mars 2021. Gosið stóð yfir í hálft ár og var mikið aðdráttarafl fyrir innlenda jafnt sem erlenda ferðamenn.
„Afskaplega sérkennilegur tími“
- Reykjanesið að vakna til lífsins - Ár liðið frá eldgosinu í Fagradalsfjalli - Gosið varfærin við-
vörun og góð æfing - Staðsetningin heppileg en annað gos gæti sett innviði á Reykjanesi í hættu
5 SJÁ SÍÐU 20
Ár frá upphafi eldgossins í Fagradalsfjalli