Morgunblaðið - 04.05.2022, Blaðsíða 10

10 FRÉTTIR
Innlent
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 4. MAÍ 2022
Ágúst Ingi Jónsson
aij@mbl.is
Fyrir réttu ári varð mikið tjón í
góðureldum við Hnífhól í Heið-
mörk, en nú er unnið að úrbótum á
svæðinu. Auður Kjartansdóttir,
framkvæmda-
stjóri Skóg-
ræktarfélags
Reykjavíkur,
segir að umtals-
vert tjón hafi
orðið á skóginum
og mörg tré hafi
drepist í eldun-
um, en önnur
virðist ætla að
spjara sig. „Það
var mildi að ekki
fór verr og eldarnir brunnu á svæði
í Heiðmörk með litlu stígakerfi og
tiltölulega ungum skógi,“ segir
Auður.
Í gróðureldunum í Heiðmörk 4.
maí í fyrra brann 61 hektari lands
við Hnífhól, milli Hjalladals og
Löngubrekkna. Þar af var rækt-
aður skógur á 46 hekturum og
náttúrulegt birki á 5,5 hekturum.
Auður áætlar að í ræktaða skóg-
inum hafi verið nokkrir tugir þús-
unda trjáa og óvíst hvað hafi drep-
ist.
Öll kurl ekki komin til grafar
Hún segir jafnframt að öll kurl
séu ekki komin til grafar og tré
sem hafi litið illa út eftir brunann
kunni að ná sér á strik, annars
staðar standi berir stofnar eftir.
Hún nefnir sem dæmi að furutré
sem búið hafi verið að afskrifa sé
með lífsmarki og hafi myndað nál-
ar. Einnig hafi birki sem hafi
brunnið niður myndað teinunga
upp úr rótarkerfinu í fyrrahaust og
plantan sé lifandi. Eftir gróður-
bruna aukist frjósemi í jarðvegi
tímabundið og kolefni og steinefni
virki sem vítamín fyrir plöntuna.
Auður segir að fjölbreyttar rann-
sóknir séu í gangi á svæðinu og
snúist þær meðal annars um gróð-
urinn og skordýralíf. Enn hefur
ekki verið byrjað að gróðursetja að
ráði í sjálft brunasvæðið.
Grisjun undir rafmagnslínum
Aðkoma björgunarliðs á vett-
vangi var erfið vegna fjarskiptaerf-
iðleika, fábrotinna vega og stíga á
svæðinu og erfiðleika við að ná í
vatn. Auður segir að unnið sé að
ýmsum úrbótum. Hugað hafi verið
að burðarþoli stíga og aðgengi að
slóðum og stígum fyrir viðbragðs-
aðila verið aukið. Þá hafi talsvert
verið grisjað undir háspennulínum.
„Eldur getur kviknað í hærri
trjám út frá háspennulínum og í
síðasta mánuði vorum við í sam-
starfi við Landsnet um grisjun með
tilliti til hættu á gróðureldum,“
segir Auður. „Þar sem við vorum
að grisja sáum við sviðnað grenitré
og ekki blasir önnur skýring við en
sú að kviknað hafi í toppnum vegna
straums. Við grisjunina undir lín-
unum fáum við aukna hólfun, sem
er þá til þess fallin að hefta út-
breiðslu milli hólfa ef gróðureldar
verða aftur á svæðinu. Í eldunum í
fyrra voru samskipti á milli björg-
unaraðila erfið þar sem fjarskipta-
skuggi er á þessum slóðum og mik-
il þörf er á úrbótum.“
Bókaunnendur með hengirúm
Annars segir Auður að Heið-
mörkin sé almennt við hestaheilsu
og njóti sífellt meiri vinsælda.
„Gleðilegt er að sjá að sífellt
fleiri höfuðborgarbúar njóta
skjólsins í skóginum, en rann-
sóknir styðja heilnæmi skóga til
aukinnar lýðheilsu,“ segir Auður.
„Heiðmörk er dásamleg útivist-
arperla, sem á hverju ári fær til
sín yfir hálfa milljón gesta,“ segir
Auður.
„Margir kynntust Heiðmörkinni
á nýjan hátt í heimsfaraldrinum og
gestum fjölgaði í skóginum. Hing-
að koma fjölbreyttir hópar. Ég get
nefnt hestamenn, hjólreiðafólk,
göngufólk, utanvegahlaupara, fjöl-
skyldur sem dvelja hér heilu dag-
ana, bókaunnendur sem mæta með
hengirúm og lesa hér bækur eða
semja ljóð, veiðimenn sem renna
fyrir fisk í Elliðavatni og sveppa-
og berjaáhugafólk sem kemur
hingað á haustin.
Fjölbreytnin er óendanleg og ég
nefni að lokum fuglaáhugamenn
sem koma hingað í fuglaskoðun. Á
síðasta ári flæktist hingað vetrar-
tittlingur, ættaður úr barrskógum
Norður-Ameríku, og dvaldi hér
vetrarlangt. Þetta var í eitt af
fáum skiptum sem þessi tegund
hefur sést í Evrópu og um tíma var
vart þverfótað fyrir fuglaáhuga-
mönnum sem voru vopnaðir
myndavélum með stórum linsum.“
Unnið að úrbótum við Hnífhól
- Ár frá gróðureldum í Heiðmörk - Umtalsvert tjón en óljóst hvað mikið drapst - Útivistarperla
Morgunblaðið/Eggert
Heiðmörk Mikinn reyk lagði frá eldinum og umtalsvert tjón varð á gróðri.
Auður
Kjartansdóttir
Skógræktarfélag Reykjavíkur er
með umsjón með skóginum í Heið-
mörk, en félagið er 120 ára og rek-
ur sögu sína til upphafs tuttug-
ustu aldar, þegar byrjað var að
huga að friðun og ræktun skóga á
Íslandi. Skógar voru þá fáir og illa
farnir á Íslandi, segir á heimasíðu
Skógræktarfélags Reykjavíkur. Nú-
verandi formaður er Jóhannes
Benediktsson.
Á heimasíðunni kemur fram að
náttúrulegt birki sé nú á ríflega
þúsund hekturum í Heiðmörk.
Barrskógar eru á um 400 hekt-
urum og er meirihluti trjánna
hærri en fimm metrar. Bland-
skógar eru á meira en 400 hekt-
urum til viðbótar og víða eru yngri
skógar. Árlega bætast nokkrir tug-
ir hektara við í skóginum í Heið-
mörk.
Byggt á 120 ára sögu
MIKIL RÆKTUN Í HEIÐMÖRK