Morgunblaðið - 18.05.2022, Blaðsíða 4

4 FRÉTTIR
Innlent
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 18. MAÍ 2022
Flatahrauni 7 | 220 Hafnarfirði | Sími 565 1090 | www.bjb.is
Fékk bíllinn
ekki skoðun?
Aktu áhyggjulaus í burt á nýskoðuðum bíl
Sameinuð gæði
BJB-Mótorstilling þjónustar
flesta þætti endurskoðunar
anngjörnu verði og að
ki förum við með bílinn
n í endurskoðun, þér
kostnaðarlausu.
á s
au
þin
að
Höskuldur Daði Magnússon
hdm@mbl.is
„Ég tel að þetta sé með stærri
skrefum sem hafa verið tekin í úr-
gangsmálum hér á landi, alla vega í
langan tíma,“ segir Sigurður Hall-
dórsson, forstjóri endurvinnslu-
fyrirtækisins Pure North.
Fyrirtækið hefur samið við tvö
sveitarfélög um
tilraunaverkefni
til þriggja ára um
flokkun og skil á
endurvinnanleg-
um úrgangi.
Hugmyndin er að
íbúar flokki sjálf-
ir úrganginn,
skili á móttöku-
stöð fyrirtækisins
og fái greitt fyrir.
Þar með myndist viðlíka hvati og
gefist hefur vel við skil á drykkjar-
umbúðum.
Kostar fólk lítið
að vera sóðar í dag
Þegar hefur verið samið við Kópa-
vog og Reykjanesbæ og segir Sig-
urður að fleiri sveitarfélög hafi sýnt
þessu verkefni áhuga. „Hugmyndin
er að fyrstu fimm móttökustöðvarn-
ar verði reistar í september og við
erum þegar byrjuð að huga að
næstu fimm stöðvum. Markmiðið er
að hámarka flokkunina og þar af
leiðandi þeirra hráefna sem falla til
bæði hjá fyrirtækjum og sveitar-
félögum. Þetta er í takt við nýju
reglugerðarbreytinguna sem tekur
gildi um næstu áramót um meiri
sérsöfnun. Við tökum hins vegar
stærri skref og bjóðum upp á nýja
þjónustu. Þá þarf ekki þetta fjög-
urra tunnu kerfi við hvern húsvegg.
Íbúum verður í staðinn boðið að
skila til okkar endurvinnsluefnunum
og spara á móti sorphirðugjöld,“
segir Sigurður.
Hann segir að hráefnisverð sé að
hækka um allan heim og sama gildi
um endurvinnsluefni. Verðmæti séu
í endurvinnsluefnunum og greiðslur
til íbúa komi frá tekjum af þeim.
Greiðslurnar verði ekki háar til að
byrja með en þessi nálgun muni þó
draga verulega úr förgun og skila
töluvert meira af efnum til endur-
vinnslu en nú er. „Kerfið í dag er
þannig að það kostar þig lítið að
vera sóði. Með þessu móti fær fólk
umbun fyrir að flokka eftir kúnst-
arinnar reglum. Þeir sem ekki gera
það þurfa að borga meira.“
Plast endurunnið í Hveragerði
Sigurður segir að heimsókn á
grenndarstöðvar Pure North verði
eins og öfug innkaupaferð í nútíma-
verslun. Fólk skanni og vigti vör-
urnar (endurvinnsluefnin) sjálft og
fái greitt fyrir.
„Plastefni verða endurunnin hjá
Pure North í Hveragerði en fyrst
um sinn verður öðrum efnum miðlað
til vottaðra endurvinnslustöðva er-
lendis. Kerfið verður gagnsætt svo
fólk sér hvert hráefnið fer. Samhliða
þessu höfum við hannað app sem
fólk getur notað við innkaup. Í app-
inu fær það upplýsingar um umbúð-
ir hverrar vöru fyrir sig, hvort hægt
sé að flokka þær og þá hvernig. Þú
getur þá haft þann valkost að sneiða
hjá ákveðnum vörum ef ekki er
hægt að endurvinna umbúðirnar.
Það skapar um leið þrýsting á fram-
leiðendur að setja vöruna í umhverf-
isvænar umbúðir.“
Markaðurinn taki svo við
Pure North leggur áherslu á að
90% af þeim úrgangi sem fellur til sé
hægt að endurvinna eða koma í ann-
an farveg en förgun. Yfirbyggðar
grenndarstöðvar fyrirtækisins, sem
hver verður á bilinu 150-200 fer-
metrar að stærð, þar sem efnum
verði skilað forflokkuðum í mismun-
andi efnisstrauma og greitt fyrir,
muni draga verulega úr magninu
sem fer í almennar ruslatunnur. Það
dragi á móti úr förgunarkostnaði
sveitarfélaga sem fari ört hækkandi.
„Pure North lítur svo á að ef
verkefnið „Fáum greitt fyrir það
sem við hendum“ skilar þeim
árangri sem vænst er þá sé kominn
grundvöllur fyrir því að sveitarfélög
þurfi ekki að koma að söfnun þess-
ara efna, markaðurinn muni sjá um
þessa flokka,“ segir í kynningu
fyrirtækisins.
Borga fólki fyrir að flokka ruslið
Endurvinnsla Stöðvar Pure North verða 150-200 fermetrar að stærð. Þær fyrstu verða teknar í gagnið í haust.
Sigurður
Halldórsson
- Tilraunaverkefni í sveitarfélögum um flokkun og skil á endurvinnanlegum úrgangi - Íbúar fá greitt
fyrir að skila flokkuðum úrgangi á móttökustöð - Sparar sorphirðugjöld og verðmæti eru betur nýtt
Öryggismálin voru í öndvegi á Þingvöllum á
þriðjudag er starfsfólk þjóðgarðsins fór yfir
starfið fram undan. Farið var yfir skipulag
starfsins komandi sumar, fróðleiksmolum
varpað fram og viðbragðsáætlun kynnt.
Haldið var öryggisnámskeið með áherslu
á brunavarnir bæði innanhúss en ekki síst
gróðurelda. Einar Á.E. Sæmundsen þjóð-
garðsvörður undirritaði nýja viðbragðsáætl-
un við gróðureldum innan þjóðgarðsins og
Brunavarnir Árnessýslu héldu námskeið
fyrir starfsfólk.
Þyrla landhelgisgæslunnar lenti á Syðri-
Leirum og áhöfn hennar kynnti m.a. starfs-
fólki hvernig best er að taka á móti þyrl-
unni. Sjúkraflutningamenn frá Heilbrigð-
isstofnun Suðurlands kynntu sín störf, en
samkomulag um viðveru sjúkraflutninga-
manns á Þingvöllum í sumar hefur verið
endurnýjað.
Öryggismálin
voru í öndvegi
á starfsdegi
Ljóamynd/Einar Á.E. Sæmundsen
Veikleikar fæðuframleiðslukerfis Ís-
lendinga liggja í framleiðslu plöntu-
afurða. Þetta segir í greinargerð
Landbúnaðarháskóla Íslands, sem
fylgir tillögum í 16 liðum um aðgerð-
ir til að auka fæðuöryggi Íslands.
Svandís Svavarsdóttir matvælaráð-
herra kynnti tillögurnar og greinar-
gerð á ríkisstjórnarfundi í gær.
„Stærstu sóknarfærin liggja í að
framleiða meira korn, bæði til mann-
eldis og fóðurs fyrir búfé, og í að
auka hlutdeild innlendrar fram-
leiðslu grænmetis. Framleiðsla á
öðrum plöntuafurðum til manneldis
eins og t.d. ávöxtum, hnetum og
baunum er fjarlægari draumur
vegna hnattstöðu landsins,“ segir
m.a. í umfjöllun um fæðusjálfstæði
og sjálfsaflahlutfall einstakra fæðu-
flokka. Bent er á að í fæðusjálfstæði
þjóða felist að land geti nýtt sér kosti
alþjóðlegra viðskipta á sérhæfingu
og vöruúrvali en á sama tíma notið
öryggis sem felist í því að geta fært
neyslu sína yfir á matvæli sem fram-
leidd eru í heimalandinu þegar ógnir
steðja að svo sem vegna stríðs-
ástands, heimsfaraldra eða umhverf-
isslysa.
Í tillögunum er m.a. fjallað um
neyðarbirgðir. Lagt er til að stjórn-
völd beri kostnað en semji um fram-
kvæmdina við innflytjendur varanna
og að til greina geti komið að hafa
samvinnu við nágrannaþjóðir, eink-
um Norðurlöndin um neyðarbirgðir.
Mælt er með að Ísland verði sem
fyrst metið með aðferðum Global Fo-
od Security-mælikvarðans á fæðuör-
yggi, sem notaður er á heimsvísu.
Ein af meginstoðum hans er aðgengi
að fæðu en Norðurlöndin ná ekki
efsta fjórðungi landa á þann mæli-
kvarða. Finnland, Svíþjóð, Danmörk
og Noregur eru þar nr. 26, 40, 43 og
47 af 113 löndum, m.a. vegna óstöð-
ugleika í landbúnaðarframleiðslu og
viðkvæmrar kornframleiðslu. Segir
um þetta að Ísland myndi væntan-
lega lenda enn neðar á þennan
kvarða en hin Norðurlöndin vegna
erfiðra náttúrulegra skilyrða.“
omfr@mbl.is
Veikleikar Íslendinga eru
í framleiðslu plöntuafurða
- Tillögur til að auka fæðuöryggi kynntar í ríkisstjórninni