Sjómannablaðið Víkingur - 01.04.2019, Qupperneq 43

sókn málsins kom í ljós að þá hefðu
„sjóræningjarnir“ verið á bak og burt að
líkindum með sama bát og ferjaði þá um
borð. Korter yfir fjögur um nóttina gaf
skipstjórinn fyrirskipun um að skipið
skyldi yfirgefið. Var klukkutíma síðar
mikill eldur sjáanlegur en skipverjum var
bjargað um borð í herskipið. Síðar um
morguninn kom björgunar- og dráttar-
skip á staðinn og hóf slökkvistörf. Það
var þó ekki fyrr en tveimur dögum síðar
sem endanlega tókst að slökkva eldinn.
Skipið var dæmt ónýtt og rifið í kjölfarið.
Útgerðarmaðurinn krafðist bóta í sam-
ræmi við tryggingaskilmála en trygginga-
félagið fór með málið í dóm en þá neitaði
útgerðarmaðurinn að leggja fram gögn
auk þess að ljúga að dómaranum. Þótti
öll sagan afar ótrúverðug og ekki minnk-
uðu grunsemdirnar þegar í ljós kom að
sjóræningjarnir höfðu ekki tekið neitt
herfang um borð í skipinu og að þeir
hefðu verið starfsmenn Yemensku strand-
gæslunnar. Engar bætur hafa verið
greiddar fyrir skipstapann.
Barist um toppinn
Samkeppnin hefur verið hörð á gáma-
skipamarkaðinum þar sem risarnir hafa
barist um hver eigi stærstu skipin og
mestu flutningsgetuna. Mærsk skipafélag-
ið hefur verið um langt skeið á toppnum
en nú er ítalska útgerðin Mediterrainean
Shipping Company (MSC) á góðri leið að
stinga Mærsk af á næstu tveimur árum.
Nýlega samdi útgerðin um smíði á fimm
23.000 tuttugu feta gámaeininga (TEU)
skipum frá Daewoo í Suður-Kóreu en auk
þeirra á útgerðin 11 önnur gámaskip í
smíðum en samtals eru þessi 16 skip
með flutningsgetu upp á 305.352 TEU
einingar. Risaskipin fimm munu kosta
hvert 152 milljónir dollara (19 milljarða
IKR) og eiga þau að afhendast fyrir lok
ágústmánaðar 2021. Með þessum skipum
mun floti útgerðarinnar geta flutt rétt um
4 milljónir TEU en reyndar er Mærsk
með í dag 4,2 milljónir TEU en forstjóri
útgerðarinnar segir að kjörstærðin sem
hann vill sjá útgerðina í eru rétt undir
4 milljónum TEU.
Mærsk hefur aðeins í smíðum gáma-
skip sem samtals geta flutt 45.000 TEU.
Það er langt um liðið síðan sú útgerð hef-
ur státað af stærsta gámaskipi heims líkt
og það gerði til margra ára en MSC er
eigandi heimsins stærsta gámaskips, MSC
Gulsun, sem getur flutt 23.765 gáma í
einni ferð. Er skipið 11 sinnum stærra en
nýju skip Eimskips, Brúarfoss og Detti-
foss, sem hafa verið í smíðum í Kína. Þau
skip verða þau stærstu sem hafa verið í
eigu íslenskrar útgerðar nokkru sinni.
Þessi mikla aukning MSC í flutningsgetu
hefur valdið mönnum hjá Mærsk áhyggj-
um og að sögn eins af framkvæmdastjór-
um útgerðarinnar þá er það hans mat að
MSC passi ekki lengur í stígvélin sín og
það þurfi að berjast með afli til að stöðva
þenslu þeirra.
Skip vöruð við
Hvíta húsið hefur sent út aðvörun til kín-
verska skipafélagsins COSCO um að
slökkva ekki á AIS merkjum skipa sinna
þar sem þeir eru að vakta siglingar olíu-
skipa frá írönskum höfnum sem brjóta
gegn refsiaðgerðum Bandaríkjamanna.
Tveir háttsettir stjórnendur staðfestu
við Reuters að þeir hafi verið í nánum
samskiptum við COSCO skip og bent
stjórnendum þeirra á hversu ótrúlega
hættuleg og ábyrgðarlaus hegðun það
væri að slökkva á AIS merkjunum. Jafn-
framt stofnuðu þau öryggi siglinga um
svæði í hættu og ógnuðu öðrum skipum
með þessu háttalagi.
Þann 25. september lögðu Bandaríkin
refsiaðgerðir á COSCO Shipping Tanker
(Dalian) ásamt nokkrum öðrum kín-
verskum útgerðum sem höfðu vitandi
tekið þátt í umtalsverðum viðskiptum
vegna flutnings á olíu frá Íran og ekki
farið eftir þeim viðurlögum sem sett voru
í nóvember 2018. Þann 7. október
slökktu olíuskip í COSTCO flotanum á
sendingum á AIS merkjum sínum.
Landrafmagn til skipa
Fyrir nokkrum árum var því hafnað að
koma upp möguleikum fyrir skemmti-
ferðaskip sem komu til hafnar í Kaup-
mannahöfn að tengjast landrafmagni.
Nú hafa orðið umskipti á því hjá sveitar-
félaginu sem í samstarfi við Kaupmanna-
hafnar Málmeyjar höfn ætla í sameiningu
að hanna landtengingarkosti fyrir þessi
skip í Norðurhöfninni.
Vaxandi fjöldi skemmtiferðaskipa fylla
höfnina í Kaupmannahöfn með þúsund-
um af verslunarþyrstum farþegum en
þessi skip menga gífurlega meðan þau
liggja við bryggju með vélar í gangi. Ekki
ólíkt því sem við þekkjum af heimsókn-
um þeirra hingað til lands. Tekist hafa
samningar milli sveitarfélagsins Kaup-
mannahafnar, Kaupmannahafnar Málm-
eyrar hafnar og By&Havn um að koma
upp landtengingu fyrir skemmtiferðaskip
eigi síðar en 2021 og hefur hver aðili lagt
til 1,5 milljónir DKR til verkefnisins.
Kaupmannahafnarbúar og þeir sem
búa við höfnina eiga heimtingu á að geta
dregið að sér ferskt og heilbrigt loft að
sögn yfirborgarstjóra borgarinnar Frank
Jensen. Þessi umskipti hafa verið borg-
inni dýr því að þegar hætt var við að raf-
væða við höfnina 2016 en þá fengu þeir
tilboð frá Powercon sem ætlaði að koma
upp tengingu þeim að kostnaðarlausu.
Var það verðmetið á 30 milljónir DKR
en í staðinn var búnaðurinn gefinn til
Noregs. Bent hefur verið á að skemmti-
ferðaskip sem liggur við bryggju í átta
tíma mengar álíka og 10.000 fólksbílar
sem aka frá París til Berlínar. Vonandi
munu þeir næst banna reykingar á götum
úti svo fólk geti dregið enn ferskara lofti
að sér.
Útblástunarhreinsibúnaður
Skipafélög um allan heim hafa varið
milljörðum í að útbúa skip sín með
blekkingarbúnaði að sögn dagblaðsins
Independent. Er það skoðun þeirra að út-
gerðir séu að búa skip sín með búnaði
sem einungis er ætlaður til að sniðganga
nýjar loftmengunarkröfur. Um er að ræða
svokallað Scrubber kerfi sem á íslensku
hefur verið kallaður útblástunarhreinsi-
búnaður. Yfir 12 milljörðum dala hefur
verið varið í að búa skip þessum búnaði
sem ætlað er að draga úr brennisteinsút-
blæstri skipa sem keyra vélar sínar á
svartolíu.
Tvennskonar kerfi eru í boði sem eru
opin eða lokuð kerfi. Lokuðu kerfin safna
úrgangsefnunum um borð í skipunum og
síðan er þeim komið á land til förgunar.
Opnu kerfin hinsvegar eru þannig að úr-
gangurinn er settur í sjóinn.
Um næstu áramót ganga í gildi nýjar
kröfur Alþjóðasiglingamálastofnunarinn-
ar um losun koltvísýrings í útblæstri
skipa. Independent benti á að hér væri
aðeins verið að færa mengunina úr lofti
og niður í sjó. Samkvæmt upplýsingum
frá DNV GL flokkunarfélaginu, sem er
stærsta flokkunarfélag heims, hafa verið
og/eða verið að breyta alls 3.756 skipum
með því að koma fyrir útblástunarhreinsi-
búnaði. Einungis 23 þeirra hafa verið
búin lokuðum kerfum en gert er ráð fyrir
að alls verði 4.000 skip komin með þenn-
an búnað um áramót.
Eitt skip í íslenskri eigu er búið opnu
kerfi en það er Lagarfoss í eigu Eimskips
en búnaðinum var komið fyrir fyrr á
þessu ári. Skipafélagið er með tvö skip í
smíðum í Kína en þau verða bæði búin
lokuðum kerfum. Alþjóðaráð um hreinar
samgöngur (International Council on
Clean Transportation - ICCT) áætlar að
um 4 milljónir tonna af svartolíu fari á
næsta ári í gegnum þennan búnað og að
um 180 milljón tonn af menguðum efn-
um verði dælt fyrir borð á sama tíma frá
skemmtiferðaskipum og þá eru öll önnur
skip ótalin. Hafa skal samt í huga að þau
skip eru að sækjast eftir að sigla inn á
viðkvæmt náttúrusvæði sem t.d. gáma-
skip sækjast síst eftir að heimsækja. Þá
mun olíunotkun skipa með útblástunar-
búnaði eyða um 2% meira eldsneyti.
Í janúar tilkynntu hafnaryfirvöld í
Sjómannablaðið Víkingur – 43